Rapporten van de Braziliaanse inlichtingendienst suggereren een op handen zijnde militaire actie van het Venezolaanse leger tegen de Republiek Guyana in de komende dagen, wat aanleiding geeft tot bezorgdheid over de regionale stabiliteit en territoriale geschillen in Zuid-Amerika.
De interesse van Venezuela in het grondgebied van Essequibo, een uitgestrekt gebied dat rijk is aan natuurlijke hulpbronnen tussen Guyana en Venezuela, heeft tot spanningen geleid. Dit gebied, groter dan Griekenland, is de thuisbasis van inheemse Guyanese bevolkingsgroepen, en beide landen claimen soevereiniteit.
De voortdurende strijd concentreert zich op Essequibo, een gebied dat rijk is aan olie en waardevolle mineralen. Venezuela wil zijn toekomst bepalen door middel van een referendum dat voor zondag is gepland, met de bedoeling Essequibo om te vormen tot een Venezolaanse staat. De praktische en juridische gevolgen van deze stemming, inclusief het potentieel om het geopolitieke landschap te veranderen, blijven echter onduidelijk, wat tot onbehagen leidt bij de inwoners van de regio.
Met een oppervlakte van 61.600 vierkante mijl (159.500 vierkante kilometer) vormt Essequibo tweederde van het grondgebied van Guyana. Desalniettemin heeft Venezuela historisch gezien aanspraak gemaakt op Essequibo, waarbij het bezit ervan teruggaat tot de Spaanse koloniale periode. De grens die in 1899, tijdens de tijd dat Guyana een Britse kolonie was, door internationale arbiters werd vastgesteld, wordt al langere tijd door Venezuela betwist.
De toewijding van Venezuela aan zijn territoriale aanspraken heeft in de loop der jaren gefluctueerd. In 2015 wakkerde de aankondiging van ExxonMobil van belangrijke olievondsten in de buurt van Essequibo de interesse van Venezuela in de regio opnieuw aan.
Betwiste grenzen werden beslecht door vertegenwoordigers van Groot-Brittannië, Rusland en de Verenigde Staten. De VS vertegenwoordigden Venezuela gedeeltelijk in de besprekingen vanwege het verbreken van de diplomatieke banden met Groot-Brittannië door Venezuela.
Venezolaanse functionarissen beweren beschuldigingen van samenzwering tussen Amerikanen en Europeanen die erop gericht zijn hun land te misleiden. Zij betogen dat de overeenkomst van 1966 waarbij het geschil werd beslecht, de aanvankelijke arbitrage in feite nietig verklaarde. Guyana, het enige Engelssprekende land in Zuid-Amerika, stelt dat de oorspronkelijke overeenkomst rechtsgeldig en bindend is. In 2018 diende het een verzoekschrift in bij het Internationaal Gerechtshof om dit standpunt te bevestigen.
Het op handen zijnde referendum in Venezuela en de intensivering van de retoriek van beide landen duiden op escalerende spanningen, waardoor de vrees voor mogelijke militaire actie en verdere instabiliteit in de regio toeneemt.
