Het overlijden van de bekende percussionist Santosh Bhairo heeft een diep tragisch vervolg gekregen. Ook zijn echtgenote, Santoesha Mangroe, is overleden. Het echtpaar, dat zes jaar getrouwd was, laat twee minderjarige kinderen achter.
Sinds 28 februari, toen Bhairo overleed na het innemen van een verdelgingsmiddel, stromen de reacties vanuit de samenleving binnen.
Hij werd met spoed afgevoerd naar het ziekenhuis, maar overleefde het incident niet. Daags daarna overleed zijn echtgenote, die eveneens een zelfmoordpoging had ondernomen kort voor het overlijden van haar man.
Namens Muziek Formatie The Rythms is medeleven en sterkte betuigd aan beide families. De verslagenheid binnen de muziekwereld en daarbuiten is groot.
Mentale gezondheid onder druk in Suriname
De tragische gebeurtenissen brengen de problematiek rond mentale gezondheid in Suriname opnieuw onder de aandacht. Diverse ministeries, waaronder Volksgezondheid, Arbeid en Welzijn en Jeugdontwikkeling en Sport, werken aan beleid om deze groeiende uitdaging aan te pakken.
In de afgelopen jaren is de druk op het mentale welzijn aanzienlijk toegenomen. Tijdens en na de COVID-19-pandemie zijn sociaal-economische spanningen verergerd, wat heeft geleid tot verhoogde stress binnen huishoudens en een negatieve impact op het welzijn van kinderen en adolescenten. Vooral jongeren in kwetsbare omstandigheden worden hard geraakt.
Zorgwekkende cijfers over suïcide
De ernst van de situatie blijkt uit nationale cijfers. In 2019 werden 148 suïcides geregistreerd in Suriname, goed voor ongeveer vier procent van het totaal aantal sterfgevallen. Suïcide behoort tot de belangrijkste doodsoorzaken onder jongeren en jongvolwassenen.
Daarnaast is een verontrustende stijging zichtbaar in suïcidepogingen onder kinderen in de leeftijdsgroep tien tot veertien jaar, wat wijst op een steeds vroegere kwetsbaarheid.
De nationale studie naar mentale gezondheid onder kinderen en adolescenten van UNICEF uit 2024 bevestigt dat mentale gezondheid een urgente en groeiende uitdaging vormt. Meer dan de helft van de jongeren geeft aan onvoldoende informatie te ontvangen over mentale gezondheid.
Een aanzienlijk deel ervaart aanhoudende stress, vooral door onzekerheid over de toekomst. Bijna een derde vertoont risicofactoren voor depressie of tekenen van angststoornissen.
Meer dan een derde van de jongeren gaf aan in het afgelopen jaar gedachten te hebben gehad over niet meer willen leven.
Sociale factoren versterken kwetsbaarheid
Uit de studie blijkt dat mentale gezondheid sterk samenhangt met sociaal-economische omstandigheden. Jongeren die geconfronteerd worden met financiële en sociale onzekerheid rapporteren significant lagere niveaus van mentaal welzijn.
Meisjes geven vaker dan jongens aan stress-, angst- en depressieve klachten te ervaren. Ook het gebrek aan sociale verbondenheid speelt een rol, aangezien meer dan een kwart van de jongeren aangeeft nooit met iemand over gevoelens te praten.
Een eerdere nationale studie uit 2022 van het ministerie van Arbeid, Jeugd en Welzijn in samenwerking met UNICEF toonde aan dat meer dan een derde van de jongeren ooit aan suïcide heeft gedacht, vaak al tussen het vijftiende en zeventiende levensjaar.
Daarnaast gaf een ruime meerderheid aan recent stress of depressieve gevoelens te hebben ervaren, terwijl velen problemen rapporteerden met school of studie.
Doorbreken van stigma en versterken van veerkracht
Open gesprekken over mentale gezondheid vinden in Suriname nog onvoldoende plaats. Stigma vormt een belangrijke drempel voor het zoeken naar hulp.
Het versterken van mentale weerbaarheid, zelfvertrouwen en psychosociale vaardigheden bij kinderen en adolescenten wordt daarom als essentieel beschouwd.
In samenwerking met nationale en lokale partners zet UNICEF in op een geïntegreerd pakket aan interventies. Een van de speerpunten is het versterken van veerkracht via gestructureerde, non-formele programma’s gericht op vaardighedenontwikkeling.
Beleidsmakers benadrukken dat alleen door gezamenlijke inspanningen het tij kan worden gekeerd en tragedies zoals deze in de toekomst kunnen worden voorkomen.
