Minister Dirk Currie van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur heeft verschillende maatregelen toegelicht om de uitdagingen binnen het onderwijs aan te pakken.
Het gaat onder meer om het tekort aan leerkrachten, de achterstand in schoolgebouwen, de opvang van leerlingen en de afhandeling van salarissen en rechtspositionele aanspraken.
Volgens de minister zijn veel van deze problemen structureel van aard en het gevolg van achterstanden die zich over meerdere jaren hebben opgebouwd.
Maatregelen tegen tekort aan leerkrachten
Het tekort aan leerkrachten, met name in het binnenland, vormt volgens Currie een structureel probleem dat niet op korte termijn kan worden opgelost. De grote uitstroom van leerkrachten maakt de situatie extra uitdagend.
Het ministerie heeft daarom andere ministeries aangeschreven met het verzoek om leerkrachten die daar werkzaam zijn, terug te laten keren naar het onderwijs.
Daarnaast worden de opleidingskosten bij de pedagogische instituten en het Instituut voor de Opleiding van Leraren (IOL) teruggebracht naar nul. Studenten die deze kosten al hebben betaald, zullen hun geld terugontvangen.
Met deze maatregel wil het ministerie meer jongeren stimuleren om voor het onderwijsberoep te kiezen. Het zal echter enige tijd duren voordat deze studenten hun opleiding hebben afgerond en inzetbaar zijn als leerkracht.
Renovatie en uitbreiding van schoolinfrastructuur
Ook de staat van schoolgebouwen en leslokalen vraagt volgens de minister om aandacht. Het ministerie heeft 61 scholen op de lijst staan voor volledige renovatie.
Voor 31 scholen is de aanbestedingsprocedure inmiddels gestart. Daarnaast zijn opdrachten verstrekt voor de bouw van 96 nieuwe scholen.
Currie benadrukt dat de huidige situatie voortkomt uit een jarenlang opgebouwde achterstand. Tijdens zijn bezoeken aan 70 scholen in oktober heeft hij schoolleidingen gevraagd hun behoeften in kaart te brengen en deze naar prioriteit te rangschikken. Daarbij gaat het onder meer om urgente voorzieningen zoals toilettengroepen en stromend water.
De drinkwatervoorziening in het binnenland vormt eveneens een aandachtspunt. Door de lage waterstand en het uitblijven van regen kampen zowel scholen als gemeenschappen met een tekort aan drinkwater.
Hoewel deze voorziening niet rechtstreeks onder de verantwoordelijkheid van het ministerie valt, ondervinden leerkrachten en leerlingen wel de gevolgen.
Opvang van leerlingen na schoolbrand
Naar aanleiding van de recente schoolbrand werkt het ministerie aan de plaatsing van de getroffen leerlingen op andere locaties. Daarbij wordt samengewerkt met de Evangelische Broedergemeente (EBG) en het Rooms-Katholiek Bijzonder Onderwijs (RKBO).
De beschikbare opvangmogelijkheden brengen verschillende uitdagingen met zich mee. Zo beschikken sommige scholen over voldoende lesruimte, maar zijn de sanitaire voorzieningen ontoereikend.
Andere scholen hebben goede voorzieningen, maar onvoldoende ruimte om alle leerlingen op te vangen. Ook met particulieren wordt gesproken over alternatieve opvangmogelijkheden.
Volgens Currie hebben zich na 1 oktober meer dan 600 leerlingen aangemeld voor plaatsing op een school. Dit legt extra druk op de organisatie, vooral omdat het onderwijs tegelijkertijd te maken heeft met een tekort aan leerkrachten en leslokalen. Het ministerie gebruikt daarom een draaiboek om de plaatsing dagelijks te coördineren.
Mogelijke vervroeging aanmelddeadline
Om de voorbereiding op een nieuw schooljaar tijdiger te laten verlopen, overweegt het ministerie de uiterste aanmelddatum voor leerlingen te vervroegen van 15 september naar 1 september.
Een besluit hierover zal dit jaar worden meegenomen, zodat ouders en de samenleving tijdig over een eventuele wijziging kunnen worden geïnformeerd.
Gepensioneerde leerkrachten blijven inzetten
Het ministerie wil ook blijven gebruikmaken van de ervaring van gepensioneerde leerkrachten. Currie heeft hiervoor toestemming gekregen van de Raad van Ministers.
Leerkrachten die na het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd willen blijven werken, krijgen volgens de minister drie mogelijkheden.
Zij kunnen stoppen met werken, met pensioen gaan en vervolgens op basis van een arbeidsovereenkomst blijven werken, of dispensatie aanvragen om hun werkzaamheden te verlengen.
Bij voortzetting op basis van een arbeidsovereenkomst ontvangt de leerkracht zowel het pensioen als het salaris. Bij dispensatie wordt uitsluitend het salaris ontvangen.
De minister adviseert leerkrachten om de mogelijkheid van dispensatie te overwegen, omdat de pensioengrondslag hierdoor kan worden verhoogd en dit uiteindelijk kan leiden tot een hoger pensioen.
Leerkrachten die willen doorwerken, wordt gevraagd dit uiterlijk zes maanden vóór het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd aan het ministerie door te geven.
Op die manier is er voldoende tijd om de administratieve procedures en de aanvraag voor dispensatie af te handelen. Dit moet ook helpen voorkomen dat de salarisuitbetaling vertraging oploopt.
Achterstanden in betalingen en rechtspositionele aanspraken
Over de betalingen aan gepensioneerde leerkrachten die hun diensten opnieuw hebben aangeboden, meldt Currie dat het overgrote deel inmiddels is uitbetaald. Een aantal gevallen moet nog worden afgehandeld vanwege administratieve procedures.
De minister benadrukt daarnaast dat medewerkers die recht hebben op salaris of andere rechtspositionele aanspraken, zoals een bevordering, een aanstelling in een hogere functie of een toelage vanwege een afgeronde hogere opleiding, deze aanspraken ook daadwerkelijk moeten ontvangen.
Volgens Currie is het niet aanvaardbaar dat medewerkers langer dan zes maanden werkzaamheden verrichten zonder daarvoor salaris te ontvangen. Het ministerie werkt eraan om de bestaande achterstanden weg te werken.






