Tekort aan insecticiden leidt tot fel debat over chikungunya-aanpak

Het aanhoudende tekort aan insecticiden voor de bestrijding van chikungunya heeft in De Nationale Assemblee geleid tot een stevig en inhoudelijk debat tussen minister André Misiekaba van Volksgezondheid en diverse parlementariërs.

Centraal stonden vragen over de aanpak van de besmettingen, vertraagde leveringen van bestrijdingsmiddelen en de voorbereiding op bekende risico’s tijdens het regenseizoen.

Openstaande schuld blokkeerde nieuwe bestellingen

Minister Misiekaba gaf aan dat zijn ministerie bij aantreden werd geconfronteerd met een achterstallige schuld van ongeveer USD 600.000 aan het PAHO-fonds, goed voor ruim SRD 22 miljoen.

Dit fonds is onder meer verantwoordelijk voor de levering van essentiële chemicaliën voor vectorbestrijding. Door het bereiken van de kredietlimiet konden geruime tijd geen nieuwe bestellingen worden geplaatst.

Volgens de minister is de schuld inmiddels afgelost en is een nieuwe bestelling geplaatst, maar laat de daadwerkelijke levering nog op zich wachten.

Mug resistent tegen eerdere bestrijdingsmiddelen

Een extra complicerende factor is dat de Aedes aegypti-mug resistent is geworden tegen malathion, een middel dat in het verleden veelvuldig werd ingezet.

Hierdoor was het noodzakelijk om over te stappen op alternatieve insecticiden die door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) zijn goedgekeurd.

Naast reguliere inkooptrajecten heeft het ministerie ook bilaterale hulp gezocht. Brazilië kon vooralsnog geen ondersteuning bieden, terwijl Barbados heeft toegezegd larviciden beschikbaar te stellen.

Logistieke uitdagingen en voorbereiding BOG

Er wordt momenteel onderzocht of de insecticiden via luchttransport versneld naar Suriname kunnen worden gebracht. Het Bureau voor Openbare Gezondheidszorg (BOG) staat volgens de minister operationeel klaar om onmiddellijk te starten met bespuitingen zodra de middelen arriveren. Zowel voertuigen als apparatuur zijn beschikbaar.

Kritische vragen vanuit het parlement

Parlementariër Jennifer Vreedzaam (NDP) wees op onderzoek dat al in 2023 door BOG en de Anton de Kom Universiteit is uitgevoerd naar muggenresistentie. Zij vroeg zich af hoe het mogelijk is dat ondanks bestaande protocollen en jaarlijkse regenseizoenen toch een tekort en schuldensituatie is ontstaan.

Mahinder Jogi (VHP) uitte zijn zorg over de tijdslijn en vroeg of de bevolking mogelijk tot het einde van het jaar moet wachten op effectieve bestrijding. Hij pleitte voor maatwerk per gebied, waaronder het combineren van middelen of aangepaste doseringen.

Dew Sharman (VHP) waarschuwde voor de snelle vermenigvuldiging van de mug en riep de regering op om ook particuliere importeurs of ondernemers te betrekken bij het zoeken naar direct inzetbare alternatieven.

Verdediging regeringsbeleid

Fractieleider Rabin Parmessar (NDP) nam het op voor het regeringsbeleid en stelde dat, ondanks beperkte financiële ruimte, prioriteit is gegeven aan het aflossen van de schuld, waarna direct een nieuwe bestelling is geplaatst. Zonder de betalingsachterstand zou het probleem zich volgens hem niet hebben voorgedaan.

Misiekaba verwierp de suggestie dat de regering de bevolking in de steek laat. Hij benadrukte dat juist wordt gewerkt aan structurele voorbereiding voor het komende griep- en regenseizoen, om herhaling van dergelijke knelpunten te voorkomen.

Het PAHO-fonds hanteert strikte betalingsvoorwaarden, waardoor eerst aan alle verplichtingen moest worden voldaan.

Oproep tot preventie aan de samenleving

In afwachting van de insecticiden roept het ministerie de bevolking op om preventieve maatregelen te nemen, waaronder het verwijderen van stilstaand water, het gebruik van muggenwerende middelen en het dragen van beschermende kleding.

Extra waakzaamheid wordt geadviseerd voor chronisch zieken, zwangere vrouwen en jonge kinderen. Bij aanhoudende klachten wordt dringend aangeraden medische hulp in te schakelen.

Volgens de minister werkt het ministerie “dag en nacht” aan oplossingen om de bestrijdingsmiddelen zo snel mogelijk beschikbaar te krijgen.