Suriname staat aan de vooravond van een belangrijke economische ontwikkeling met de verwachte start van offshore olieproductie in 2028.
President Jennifer Geerlings-Simons wil de toekomstige inkomsten uit de olie- en gassector benutten om de ontwikkeling van het land te versnellen, met bijzondere aandacht voor gemeenschappen in het binnenland.
Daarbij moet niet uitsluitend worden geïnvesteerd in traditionele infrastructuur, maar ook in moderne technologieën die publieke diensten sneller en efficiënter bereikbaar kunnen maken.
Dat komt naar voren in een uitgebreide publicatie van de internationale nieuwswebsite Caribbean360. Volgens het medium kan Suriname met een combinatie van petroleuminkomsten, duurzame energie, digitale voorzieningen en innovatieve bouwmethoden een ontwikkelingsmodel realiseren dat ook voor andere landen in het Caribisch gebied en de Global South van betekenis kan zijn.
Technologie als alternatief voor traditionele infrastructuur
In grote delen van het Surinaamse binnenland zijn wegen, elektriciteitsvoorzieningen en toegang tot gezondheidszorg en onderwijs nog altijd beperkt.
De geografische omstandigheden maken het kostbaar en ingewikkeld om traditionele infrastructuur aan te leggen. Rivieren vormen in veel gebieden de belangrijkste verbindingen tussen gemeenschappen.
De regering ziet daarom mogelijkheden in gedecentraliseerde zonne-energiesystemen, batterijopslag, satellietverbindingen, digitale gezondheidszorg en onderwijs op afstand.
Met deze voorzieningen zouden afgelegen dorpen toegang kunnen krijgen tot essentiële diensten, zonder dat daarvoor eerst omvangrijke traditionele infrastructuurprojecten nodig zijn.
Een voorbeeld is de heringebruikname van een zonne-energie-installatie in Goejaba aan de Boven-Surinamerivier. Geerlings-Simons bezocht in mei het binnenland om de installatie officieel opnieuw in gebruik te nemen. De voorziening moet bijdragen aan een betrouwbaardere elektriciteitsvoorziening in de omliggende gemeenschappen.
Een stabielere stroomvoorziening kan onder meer de opslag van medicijnen en vaccins, het gebruik van medische apparatuur, onderwijsactiviteiten en lokale economische bedrijvigheid ondersteunen. De president heeft aangegeven dat het programma naar andere gemeenschappen moet worden uitgebreid.
Digitale gezondheidszorg voor afgelegen gemeenschappen
Ook binnen de gezondheidszorg worden mogelijkheden gezien om technologie beter in te zetten. De Medische Zending beheert volgens de publicatie ongeveer 51 gezondheidscentra verspreid over een gebied van circa 130.000 vierkante kilometer.
Deze voorzieningen bedienen ongeveer 54.000 mensen, voornamelijk inheemse en marrongemeenschappen en andere inwoners van afgelegen gebieden.
In samenwerking met de Pan-Amerikaanse Gezondheidsorganisatie (PAHO) zijn al telezorgdiensten geïntroduceerd in vijf afgelegen gemeenschappen.
Via deze diensten kunnen lokale zorgverleners contact leggen met artsen en medische deskundigen buiten hun directe werkomgeving.
Met betere satellietverbindingen, elektronische patiëntendossiers en digitale diagnostiek kunnen gezondheidscentra in het binnenland nauwer worden verbonden met ziekenhuizen en specialisten in Paramaribo.
Hierdoor zouden patiënten vaker ter plaatse geholpen kunnen worden en kan de toegang tot deskundige medische ondersteuning worden verbeterd.
Modulaire bouw kan voorzieningen sneller bereikbaar maken
Naast energie en gezondheidszorg wijst Caribbean360 op de mogelijkheden van modulaire bouwtechnologie. Daarbij worden gebouwen grotendeels vooraf in fabrieken geproduceerd en vervolgens op locatie samengesteld.
Voor Suriname kan deze methode interessant zijn vanwege de hoge transport- en bouwkosten in moeilijk bereikbare gebieden.
Modulaire constructies zouden onder meer kunnen worden ingezet voor gezondheidscentra, scholen, politieposten, overheidskantoren en noodvoorzieningen.
Door gebruik te maken van gestandaardiseerde bouwsystemen kunnen voorzieningen mogelijk sneller worden gerealiseerd en later worden uitgebreid wanneer de behoefte toeneemt.
In combinatie met duurzame energie, satellietinternet en klimaatbestendige huisvesting kan zo een samenhangend netwerk van publieke voorzieningen ontstaan.
GranMorgu moet financiële basis bieden
De verwachte olieproductie vormt een belangrijke financiële achtergrond voor deze ontwikkelingsambitie. Voor de kust van Suriname wordt het GranMorgu-project ontwikkeld door TotalEnergies, APA Corporation en Staatsolie.
De productie moet naar verwachting in 2028 beginnen, met een geplande capaciteit van ongeveer 220.000 vaten olie per dag.
De toekomstige olie- en gasinkomsten kunnen de overheid meer financiële ruimte bieden voor investeringen in onder andere gezondheidszorg, huisvesting, onderwijs en infrastructuur.
Geerlings-Simons heeft eerder voorstellen gepresenteerd om deze inkomsten te verdelen over langetermijnsparen, nationale ontwikkeling en maatschappelijke investeringen.
Zij heeft daarbij ook gepleit voor wettelijk vastgelegde regels voor de besteding van de petroleuminkomsten. Daarmee moet worden voorkomen dat de opbrengsten voornamelijk worden gebruikt voor kortetermijnpolitieke doeleinden.
Armoede en achterstanden in het binnenland
De noodzaak van gerichte investeringen blijkt ook uit de cijfers die in de publicatie worden aangehaald. Volgens een beoordeling van de Inter-Amerikaanse Ontwikkelingsbank (IDB) bedraagt de multidimensionale armoede in Suriname ongeveer 46,5 procent. Onder marrongemeenschappen loopt dit op tot 63,4 procent en onder inheemse gemeenschappen tot 55,3 procent.
Deze cijfers onderstrepen dat economische groei niet automatisch leidt tot betere leefomstandigheden voor alle bevolkingsgroepen.
De toekomstige olieopbrengsten zullen daarom niet alleen moeten worden beoordeeld op hun bijdrage aan de nationale economie, maar ook op de mate waarin zij daadwerkelijk leiden tot betere publieke voorzieningen en meer economische kansen voor inwoners van het binnenland.
Landrechten en betrokkenheid van traditionele gemeenschappen
Een belangrijk onderdeel van de ontwikkelingsambitie betreft de positie van inheemse en marrongemeenschappen. In december 2025 stelde president Geerlings-Simons een presidentiële werkgroep in die aanbevelingen moet ontwikkelen over traditionele gebieden, lokaal bestuur en de erkenning van gemeenschapsrechten.
In juli sprak de president met traditionele leiders over mogelijke wettelijke bescherming van woon- en leefgebieden tegen mijnbouw, houtkap en andere commerciële concessies die zonder voldoende rekening met de belangen van gemeenschappen worden verleend.
Ook de hervorming van de kleinschalige goudsector staat op de agenda. Op 9 november kondigde de president maatregelen aan die onder meer betrekking hebben op registratie van goudzoekers, strengere controle, het gebruik van kwik en de mogelijke instelling van een nationale Gold Board.
Deze maatregelen moeten ervoor zorgen dat de economische opbrengsten uit natuurlijke hulpbronnen beter ten goede komen aan het land, terwijl de negatieve gevolgen voor de leefomgeving en de lokale bevolking worden beperkt.
Politieke samenwerking als voorwaarde voor ontwikkeling
Volgens Caribbean360 kan ook de brede coalitie waarop de regering steunt een rol spelen bij een meer evenwichtige verdeling van toekomstige inkomsten.
De Nationale Democratische Partij (NDP) behaalde bij de verkiezingen van 2025 achttien van de 51 zetels in De Nationale Assemblée en vormde vervolgens een coalitie met de NPS, ABOP, PL, BEP en A20.
Binnen deze coalitie zijn verschillende ministeries vertegenwoordigd die een directe rol spelen bij de ontwikkeling van het binnenland en de verbetering van de levensomstandigheden.
Regionale Ontwikkeling en Binnenlandse Zaken, evenals Onderwijs, Sociale Zaken en Volkshuisvesting, zijn daarbij van bijzonder belang.
De politieke samenstelling kan volgens de publicatie ruimte bieden voor een bredere vertegenwoordiging van gemeenschappen die historisch gezien minder hebben geprofiteerd van nationale ontwikkelingsinvesteringen. Die mogelijkheid moet zich echter vertalen in concreet beleid en daadwerkelijke dienstverlening.
Suriname als voorbeeld voor het Caribisch gebied
In een reactie aan Caribbean360 benadrukte Previen Sewnath, coördinator Communicatie van het Kabinet van de President, dat de regering het binnenland zowel vanuit het perspectief van natuurbescherming als vanuit het welzijn van de bewoners benadert.
Volgens Sewnath ziet president Geerlings-Simons de toekomstige petroleuminkomsten als een bijzondere kans om de leefomstandigheden in het binnenland te verbeteren.
Daarbij moeten moderne technologieën worden benut, zonder de culturele tradities en het natuurlijke erfgoed van de gemeenschappen uit het oog te verliezen.
Ook Shannon Wip, managing director van Synergy 360 en voormalig medewerker van de IDB in Suriname, benadrukte tegenover het medium dat de komende periode bepalend kan zijn voor de toekomst van het land.
Volgens haar ligt de uitdaging niet alleen in het genereren van inkomsten uit olie en gas, maar vooral in het omzetten van die inkomsten in duurzame welvaart voor de bevolking.
Caribbean360 concludeert dat Suriname de mogelijkheid heeft om met petroleuminkomsten en moderne technologieën een andere ontwikkelingsroute te volgen.
Als het land erin slaagt om gezondheidszorg, onderwijs, energie en andere publieke voorzieningen op een innovatieve en inclusieve manier uit te breiden, kan de Surinaamse ervaring mogelijk ook als voorbeeld dienen voor andere landen in het Caribisch gebied en daarbuiten.
De uiteindelijke toets zal echter liggen in de uitvoering: of de toekomstige rijkdom daadwerkelijk leidt tot betere voorzieningen, meer kansen en hogere levenskwaliteit voor alle Surinamers, ongeacht waar zij wonen.
