Suriname zet stappen om het beleid en bestuur rond de bescherming, het behoud en herstel van mangrovegebieden verder te versterken.
Tijdens het Policy Forum Advancing Mangrove Governance, georganiseerd door het Ministerie van Olie, Gas en Milieu (OGM) in samenwerking met het Mangrove+ Project, kwamen vertegenwoordigers van de overheid, internationale organisaties, academische instellingen, maatschappelijke organisaties en andere betrokken partijen bijeen.
Van beleidsanalyse naar concrete uitvoering
Het forum bouwde voort op de inzichten uit een eerder technisch symposium. Waar tijdens dat symposium vooral analyses en aanbevelingen centraal stonden, lag de nadruk nu op de vraag hoe deze inzichten daadwerkelijk kunnen worden vertaald naar beleid en concrete maatregelen.
Ruben Martoredjo, die namens het United Nations Development Programme (UNDP) het woord voerde, benadrukte dat Suriname nu voor de volgende stap staat: de overgang van analyse naar uitvoering.
Volgens hem zijn sterke instituties, betrouwbare data en een gezamenlijke verantwoordelijkheid noodzakelijk om mangrovegebieden effectief te beheren.
Goed bestuur moet daarbij volgens Martoredjo niet worden gezien als een bureaucratische belemmering, maar als een voorwaarde voor veerkrachtige ecosystemen en duurzame ontwikkeling.
Mangroven van strategisch belang voor Suriname
De betekenis van mangrovebossen reikt verder dan natuurbehoud. De ecosystemen vormen een natuurlijke bescherming tegen kusterosie en de gevolgen van klimaatverandering, slaan grote hoeveelheden koolstof op en bieden leefruimte aan uiteenlopende planten- en diersoorten.
Daarnaast zijn mangrovegebieden van belang voor de gemeenschappen langs de kust. Een duurzaam beheer van deze gebieden vraagt daarom om een aanpak waarin milieu, economie, klimaat, gemeenschappen en ruimtelijke ontwikkeling met elkaar worden verbonden.
Juist tegen de achtergrond van de verwachte ontwikkelingen in de offshore olie- en gassector krijgt deze opgave extra betekenis.
Olie- en gasontwikkeling vraagt om sterke milieubescherming
Directeur Milieu Ritesh Sardjoe, die minister Patrick Brunings tijdens de bijeenkomst vertegenwoordigde, benadrukte dat de economische ontwikkelingen nieuwe kansen voor Suriname bieden, maar tegelijkertijd een grotere verantwoordelijkheid met zich meebrengen voor de bescherming van natuurlijke hulpbronnen.
De inzet van de regering is volgens Sardjoe gericht op ontwikkeling zonder dat het milieu daarbij onaanvaardbaar wordt aangetast.
Duurzame ontwikkeling moet volgens hem daarom niet alleen in beleidsdocumenten worden opgenomen, maar ook zichtbaar worden in de uitvoering.
Daarmee raakt het mangrovebeleid aan een bredere vraag voor Suriname: hoe kan economische groei worden gecombineerd met bescherming van ecosystemen die essentieel zijn voor de toekomst van het land?
Rollen en verantwoordelijkheden moeten duidelijker
Tijdens het forum werd uitgebreid gesproken over de verdeling van verantwoordelijkheden tussen de verschillende organisaties die betrokken zijn bij mangrovebeheer.
Aan de hand van een RACI-matrix werd onderzocht welke instanties verantwoordelijk, uitvoerend, adviserend of betrokken zijn bij verschillende onderdelen van het beleid.
Deze aanpak moet voorkomen dat verantwoordelijkheden elkaar overlappen of juist tussen organisaties blijven liggen.
Uit de discussies kwam naar voren dat betere coördinatie en informatie-uitwisseling noodzakelijk zijn. Ook is behoefte aan een duidelijker institutioneel kader waarin overheidsdiensten, maatschappelijke organisaties, kennisinstellingen en lokale gemeenschappen effectief kunnen samenwerken.
Lokale gemeenschappen moeten nadrukkelijker worden betrokken
Een belangrijk aandachtspunt tijdens het forum was de betrokkenheid van lokale gemeenschappen bij het beheer van mangrovegebieden.
Beleid dat uitsluitend vanuit overheidsinstanties wordt ontwikkeld, biedt volgens de deelnemers onvoldoende garantie voor effectief beheer op de lange termijn.
Lokale kennis en ervaringen kunnen bijdragen aan beter onderbouwde besluiten en een beheer dat beter aansluit bij de werkelijkheid in de kustgebieden.
Daarom werd gepleit voor een actievere betrokkenheid van lokale gemeenschappen bij de ontwikkeling en uitvoering van het mangrovebeleid.
Meetbare resultaten voor toekomstig beleid
Naast de verdeling van verantwoordelijkheden werd gewerkt aan voorstellen voor Key Performance Indicators (KPI’s). Daarmee moet in de toekomst niet alleen worden vastgesteld welke beleidsmaatregelen zijn genomen, maar vooral of deze daadwerkelijk resultaat opleveren.
Dit is van belang omdat goed milieubeleid uiteindelijk niet alleen moet worden beoordeeld op de kwaliteit van beleidsdocumenten, maar op de concrete bescherming en het herstel van ecosystemen.
De voorgestelde KPI’s moeten daarom helpen om de voortgang van het mangrovebeleid structureel te volgen en waar nodig bij te sturen.
Van overleg naar uitvoering
De resultaten van het Policy Forum worden verwerkt in een eindrapport. De aanbevelingen, de RACI-matrix en de voorgestelde KPI’s worden verder uitgewerkt en moeten de basis vormen voor vervolgstappen.
Daarmee komt een belangrijk vervolgtraject in beeld. De uitdaging voor Suriname ligt niet langer uitsluitend in het formuleren van ambities voor mangrovebescherming, maar vooral in het organiseren van de uitvoering, het vastleggen van verantwoordelijkheden en het daadwerkelijk meten van resultaten.
Het Policy Forum vond plaats binnen het Mangrove+ Project, dat wordt gefinancierd door de Europese Unie en wordt uitgevoerd door het UNDP in samenwerking met de Regering van Suriname.
De bijeenkomst moet bijdragen aan een geïntegreerde en toekomstbestendige aanpak van mangrovebeheer en aan een grotere weerbaarheid van de Surinaamse kust tegen de gevolgen van klimaatverandering.
