De stilte rondom de ecologische en humanitaire crisis in Suriname is niet langer te rechtvaardigen.
Terwijl de politieke carrousel in Paramaribo blijft doordraaien en partijbelangen zwaarder wegen dan de volksgezondheid, creperen hele gemeenschappen.
Dit is geen organisatorische onmacht; dit is het kille resultaat van een politiek-overstijgende belangenverstrengeling die ons land degradeert tot een ordinair ‘winst gewest’ (wingewest).
Van Saramacca tot Paramaribo: De landelijke ecologische noodtoestand
Het vraagstuk mag absoluut niet fragmentarisch worden afgedaan als een lokaal incident.
We kijken naar een landelijke ecologische noodtoestand. Van de giftige cyanide- en kwikstromen die het Brokopondostuwmeer, de Marowijne, de Lawa en de Tapanahony Rivier structureel verstikken, tot de acute ramp rond de Saramaccarivier.
Dit water – de absolute levensbron voor de Saramaccaners (Marrons), de bewoners van dorpen zoals Creola waar de trotse nazaten van de tot slaaf gemaakten wonen, en de overige Surinaamse landbouwers en vissers in het district Saramacca- is zwaar vergiftigd.
Hele leefomgevingen worden vernietigd, en gezinnen worden op hun eigen grondgebied geconfronteerd met een langzaam, pijnlijk doodvonnis.
Wie denkt dat dit vergif beperkt blijft tot de districten, leeft in een gevaarlijke illusie. Hetzelfde goud dat in het binnenland wordt gewonnen, wordt midden in onze dichtbevolkte woonwijken door goudopkopers verbrand.
Wetenschappelijk onderzoek van het Nationaal Instituut voor Milieu en Ontwikkeling in Suriname (NIMOS) en de Anton de Kom Universiteit (AdeKUS) toonde al schrikbarende cijfers aan: in Paramaribo-Noord werden kwik concentraties gemeten die de internationale WHO-normen voor de openlucht verpletteren.
Ter vergelijking: die normen hanteren een veilige grens tussen de 500 en 1000 nanogram. Onze gezinnen ademen in de stad hersenbeschadigende dampen in, terwijl de overheid weigert op te treden.
Regeringsloyalisten zullen direct proberen deze data te bagatelliseren als ‘niet actueel’. Dat klopt: de overheid is nadien bewust gestopt met het structureel publiceren van actuele stedelijke metingen.
Dit structurele gebrek aan nieuwe openbare data is het ultieme bewijs van een bewuste doofpot om paniek en milieuschadeclaims te onderdrukken.
Het uitblijven van nieuwe rapporten bewijst niet dat het gevaar is geweken, maar dat de waarheid angstvallig wordt achtergehouden terwijl gezinnen in de stad dagelijks hersenbeschadigende dampen blijven inademen.
De carrousel van de macht: Hoe de politieke oligarchie de burger opoffert
In de koloniale tijd werd Suriname door de West-Indische Compagnie (WIC) gerund als een wingewest (winst gewest): een gebied dat uitsluitend bestond om leeggezogen te worden voor maximaal financieel gewin, waarbij het menselijk leven van de oorspronkelijke bewoners (de Inheemsen), de tot slaaf gemaakten, en later via de vanaf 1890 doelbewuste volksplantingspolitiek de Hindostaanse contractarbeiders en Javaanse immigranten, systematisch werd misbruikt en opgeofferd.
Vandaag de dag zien we exact dezelfde structuur terug, maar beheerd door interne kolonisatoren met politieke macht.
Bij elke machtswisseling worden de oude gevestigde elites simpelweg verwijderd om er nieuwe loyalisten van de winnende partijen aan toe te voegen. De gezichten wisselen, de plundering/roof blijft gelijk.
De waarheid is dat deze interne kolonisatoren diep genesteld zitten binnen alle traditionele politieke partijen: van de ABOP en de BEP (die nu samen in de huidige coalitie regeren) tot de NDP (die zich historisch verstrengelde via de binnenlandse oorlog en de Tucajana Amazones), de VHP en de NPS. Achter de schermen delen zij dezelfde belangen.
De kopstukken van deze partijen, hun gelieerde NV’s en hun politieke sponsoren bezitten de goudconcessies en hebben de A- en B-aandelen in de goudsector in handen.
Wanneer we de Staat aanspreken op deze ecocide, verschuilen beleidsmakers zich steevast achter de zogeheten ‘porknokker-smoes’: zij schuiven de schuld af op de individuele, kleinschalige goudzoekers in het veld. Dit is een morele en juridische leugen.
De aansprakelijkheid van de Staat ligt niet bij de daad van de goudzoeker, maar bij de bewuste en stelselmatige weigering van de overheid om te handhaven.
Kijk naar de farce rond de Scalians (de illegale drijvende goudfabrieken) op onze rivieren en het stuwmeer.
Telkens wanneer inspecteurs van het NIMOS of de GMD wilden ingrijpen, werd hun het mandaat en de middelen ontnomen door de politieke top.
Het controlerende apparaat wordt via schimmige ‘gedoogconstructies’ bewust tandeloos gehouden, puur om de grote, politiek beschermde concessiehouders en kapitaalkrachtige eigenaren achter deze operaties buiten schot te houden.
De Staat schendt hiermee flagrant haar wettelijke zorgplicht jegens haar burgers.
Van goud naar olie: De perfecte economische blauwdruk van winstafroom
We zien onder onze ogen exact dezelfde blauwdruk van winstafroom gekopieerd worden naar de opkomende olie- en gassector.
Hoewel de offshore-industrie technisch werkt met internationale productiedelingscontracten en de multinationals zelf de olie oppompen, is het economische effect van de kaping door de elite identiek.
Wat de dividendgerechtigde B-aandelen zijn voor de goudsector, zijn de schimmige ‘local content’-constructies voor de oliesector.
Men moet niet de fout maken te denken dat de miljoenencontracten voor offshore catering, zware maritieme logistiek, helikopterdiensten en beveiliging slechts onschuldige ‘randvoorzieningen’ zijn.
In de miljarden wereld van de olie-industrie vormt deze facilitaire schil een gigantische, wettelijk beschermde markt.
Onder het mom van ‘Surinaamse participatie’ richt de politieke oligarchie via anonieme NV’s en stromannen massaal toeleveringsbedrijven op om deze exclusieve contracten te kapen.
Omdat de overheid doelbewust weigert een openbaar Ultimate Beneficial Owner (UBO)-register in te voeren, zowel bij de goudconcessies als in de oliesector, blijft de werkelijke begunstigde verborgen.
In het binnenland verstoppen ze hun winsten achter anonieme aandelen, op zee verstoppen ze hun winsten achter exclusieve toeleveringscontracten.
Oud-ministers van Financiën zullen meteen als smoesje gebruiken: “Zonder dit goud en deze olie is de staatskas leeg en kunnen we geen salarissen betalen.”
Dit is een fabeltje.
Het land netjes ordenen betekent niet dat de economie kapot gaat, het betekent juist dat we ons land beschermen.
Nu verdwijnen de miljoenen stiekem naar schimmige bedrijfjes van politici. Als we streng controleren, komt dat belastinggeld tenminste écht in de staatskas terecht.
Bovendien besparen we de overheid hiermee de onbetaalbare medische kosten voor de massale kwikvergiftiging van onze kinderen.
Geïnstitutionaliseerde corruptie: Het wegsaneren van macht en tegenmacht
De roep van het publiek om specifieke namen en gezichten is volkomen terecht, maar stuit op een muur van bewuste ondoorzichtigheid.
Het officiële concessie register van de Geologische Mijnbouwkundige Dienst (GMD) wordt door de politieke top angstvallig achter slot en grendel gehouden.
Door dit gebrek aan openbaarheid kunnen interne kolonisatoren hun miljarden belangen eenvoudig maskeren via anonieme NV’s, stichtingen en stromannen.
Deze GMD-geheimhouding is de perfecte dekmantel voor de schimmige verdeling van de dividendstromen, terwijl de officiële controleurs van het NIMOS bewust blind worden gehouden.
Terwijl ons volk stikt, zien we in Paramaribo een ranzig politiek theater waarin de zittende coalitie en de oppositie elkaar over en weer criminaliseren en demoniseren.
Deze genadeloze strijd om het pluche draait ten diepste om het in stand houden van een systeem van geïnstitutionaliseerde corruptie, dat systematisch gepaard gaat met het wegsaneren en zuiveren van de partijpolitieke patronage.
Bij elke machtswisseling worden onafhankelijke functionarissen genadeloos vervangen door loyale pionnen van de eigen politieke kleur.
Hierdoor wordt elke vorm van macht en tegenmacht binnen de controlerende staatsorganen volledig vernietigd.
Wanneer de controleurs en de gecontroleerden tot dezelfde politieke clan behoren, is onafhankelijk toezicht dood.
In de huidige Surinaamse realiteit krijgt deze politieke kaalslag bovendien een giftige, destructieve dimensie: de grootschalige vervanging van loyalisten met een Hindostaanse achterban, benoemd onder de vlag van de VHP, komt in de praktijk dikwijls over als een gerichte etnische zuivering van het overheidsapparaat.
Het bittere moddergevecht over grond conversies en de lastercampagnes rond de OAS-top onder leiding van Albert Ramdin zijn de ultieme bliksemafleiding.
Exact dezelfde wetmatigheid van deze geïnstitutionaliseerde corruptie zien we terug bij de vele onderschepte drugsexporten in het land.
Het zogenaamde ‘daadkrachtige’ beleid waarbij binnenlandse illegale landingsbanen met veel machtsvertoon onklaar worden gemaakt, of waarbij onderschepte cocaïnevondsten live voor de camera’s worden verbrand, is de ultieme symboolpolitiek. Het is een gecoördineerd theater.
Men vernietigt de infrastructuur en de drugs van de kleine stromannen in het veld, puur om de internationale gemeenschap te sussen, terwijl de grote financiers, de politieke facilitators en de werkelijke eigenaren van deze drugskartels onaangetast in hun Paramaribose villa’s blijven zitten.
Men hitst het volk etnisch tegen elkaar op, voert een ranzige patronage-oorlog om de baantjes, en organiseert drugsshows voor de bühne, puur om te maskeren dat de gedeelde, partij-overstijgende belangen van de elite in de goud-, olie-, gas- en schaduw sector buiten schot moeten blijven.
U vecht om de etnische controle over het overheidsapparaat, omdat uw eigen miljarden belangen in de illegale en legale grondstoffenindustrie buiten schot moeten blijven!
Van woorden naar daden: Het maatschappelijk middenveld aan zet
We kunnen en mogen niet langer wachten op een overheid die doof is en handhavingsorganen bewust blind houdt om haar eigen aandelenportefeuilles en contracten te beschermen.
Daarom is dit een directe en dringende oproep aan onze onafhankelijke milieuorganisaties, medische bonden, inheemse en marron-belangenbehartigers en juristen associaties: neem uw verantwoordelijkheid, sla de handen ineen en zet zelfstandig een Landelijk Klachtenbureau Milieu Vergiftiging op.
Dit is geen partijpolitieke strijd voor of tegen specifieke personen of partijen, zoals de huidige discussies rondom de top van de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS). Het gaat om het instituut van de OAS zelf.
De weigering van de Surinaamse regering om de Inter-Amerikaanse Commissie voor de Mensenrechten (IACHR) van de OAS in te schakelen, legt de ware angst van de elite bloot: zij zijn doodsbang voor internationaal, onafhankelijk toezicht op hun verborgen grondstoffen concessies.
Hierbij ligt er een cruciale taak voor onze diaspora in Nederland: fungeer als de onafhankelijke juridische, wetenschappelijke en financiële motor op afstand. Juist buiten het bereik van lokale partijpolitieke druk kan de diaspora zorgen voor de internationale slagkracht.
Kijk naar het succesvolle precedent in Nederland, waar stichtingen zoals Urgenda de Staat via de onafhankelijke rechter dwingen om haar zorgplicht na te komen.
De diaspora bezit de directe toegang tot deze specifieke juridische blauwdrukken, fondsen en internationale tribunalen die nodig zijn om ons lokale Klachtenbureau van tanden te voorzien.
Juridische slagkracht: Breken met de machteloosheid via historische overwinningen
Het is aan deze gezamenlijke maatschappelijke krachten om als onafhankelijke trekkers op te staan en alle medische dossiers van kwik- en cyanide vergiftiging, aangetaste oogsten langs de rivieren, de gezondheidsklachten in het hele district Saramacca, de dorpen rond het stuwmeer en de grensrivieren, en de longklachten in Paramaribo-Noord centraal te gaan registreren en bundelen.
Met zo’n onomstotelijk dossier kunnen en moeten deze instanties de Surinaamse regering en de verantwoordelijke bewindslieden collectief aansprakelijk stellen voor ecocide, misdadige nalatigheid en het schenden van het recht op leven.
Spraakmakende voorbeelden in de regio laten zien dat dit kán.
In Ecuador dwong een verenigd inheems burgercollectief via een onafhankelijk dossier de oliegigant Chevron en de falende staat op de knieën na decennia van milieuvernietiging.
En herinner u de geschiedenis van Suriname zelf: het historische Saramaka-vonnis uit 2007 bewees dat wanneer het binnenland zich organiseert en naar het Inter-Amerikaans Hof stapt, de Staat Suriname internationaal wordt veroordeeld voor het schenden van de rechten van haar eigen burgers.
Een ijskoude waarschuwing aan de bewindvoerders
Bezint eer gij begint, want de klok tikt. Laat het een ijskoude waarschuwing zijn aan deze regering en elke opeenvolgende minister: uw politieke immuniteit in Paramaribo is tijdelijk, maar uw persoonlijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid voor de sluipmoord op het Surinaamse volk is blijvend en zal onverbiddelijk via internationale tribunalen worden afgedwongen.
De geschiedenis zal deze politieke elite niet beoordelen op haar periodieke stoelendans en onderlinge moddergevechten, maar op de vraag of zij koos voor haar grondstoffen belangen, of voor het leven van haar eigen volk.
Het roer moet om. Het water, de lucht, het goud en de olie zijn van het Surinaamse volk, niet van de passerende interne kolonisatoren.
Carlo Mangnoesing
Dit artikel betreft een ingezonden opiniestuk. Voor de publicatie van ingezonden artikelen hanteren wij specifieke voorwaarden. Voor meer informatie of om zelf een ingezonden bericht te sturen, kunt u contact opnemen via [email protected] of direct via WhatsApp.
Let op: Publicatie van opiniestukken houdt niet in dat GFC Nieuws het eens is met de inhoud
