Vandaag, 21 juni, beleven Suriname en alle landen op het noordelijk halfrond de langste dag van het jaar.
Dit astronomische verschijnsel staat bekend als de zomerzonnewende of het zomerpunt en markeert het moment waarop de zon haar noordelijkste positie ten opzichte van de evenaar bereikt.
Hoewel vaak wordt gesproken over de “langste dag”, blijft een etmaal uiteraard 24 uur duren. De benaming verwijst naar de periode tussen zonsopgang en zonsondergang, die op deze dag het langst is.
Meer daglicht dan op andere dagen
In Suriname komt de zon vandaag op omstreeks 06.27 uur en gaat zij onder rond 18.55 uur. Daarmee duurt de dag ongeveer 12 uur en 28 minuten, enkele minuten langer dan gemiddeld gedurende het jaar.
Omdat Suriname dicht bij de evenaar ligt, zijn de verschillen tussen de langste en kortste dag relatief klein. In landen die verder van de evenaar liggen, zoals Nederland, Canada en Scandinavië, kan het verschil oplopen tot vele uren extra daglicht.
Hoe ontstaat de langste dag?
De zomerzonnewende wordt volgens weer.online.nl veroorzaakt door de schuine stand van de aardas. De aarde draait niet rechtop rond de zon, maar staat ongeveer 23,5 graden gekanteld. Hierdoor ontvangt het noordelijk halfrond rond 21 juni de meeste directe zonnestralen van het jaar.
Op dit moment helt het noordelijk halfrond maximaal naar de zon toe, waardoor de zon hoger aan de hemel staat en langer zichtbaar blijft.
Vanaf nu worden de dagen weer korter
Hoewel de zomer op het noordelijk halfrond astronomisch gezien vandaag begint, markeert deze dag tegelijkertijd ook een keerpunt. Vanaf morgen worden de dagen geleidelijk weer korter en de nachten langer.
Dit proces zet zich voort tot 21 december, wanneer de winterzonnewende plaatsvindt. Die datum geldt als de kortste dag en langste nacht van het jaar op het noordelijk halfrond.
Al eeuwenlang een bijzondere dag
De zomerzonnewende wordt al duizenden jaren door verschillende culturen gevierd. In Europa worden op diverse plaatsen nog steeds zonnewendefeesten gehouden.
Het bekendste voorbeeld is waarschijnlijk het prehistorische monument Stonehenge, waar jaarlijks duizenden bezoekers samenkomen om de zonsopgang tijdens de zomerzonnewende te aanschouwen.
Ook in oude beschavingen in Azië, Noord- en Zuid-Amerika speelde de langste dag een belangrijke rol bij landbouw, religieuze rituelen en de bepaling van seizoenen.
Beperkte verschillen in Suriname
Voor Suriname heeft de zomerzonnewende vooral een astronomische betekenis. Door de ligging nabij de evenaar blijven dag en nacht gedurende het hele jaar vrijwel even lang. Het verschil tussen de langste en kortste dag bedraagt slechts enkele tientallen minuten.
Toch blijft 21 juni een bijzondere datum voor sterrenkundigen en natuurliefhebbers, omdat zij het moment markeert waarop de aarde en de zon zich in een unieke astronomische positie ten opzichte van elkaar bevinden.
