De inzet van machines, personeel, voertuigen en andere staatsmiddelen voor werkzaamheden ten behoeve van particulieren roept ernstige vragen op over het beheer van overheidseigendommen in Nickerie.
DNA-lid Raghoenandan vraagt opheldering over signalen dat middelen van het ministerie van Openbare Werken en Ruimtelijke Ordening (OWRO) mogelijk worden ingezet voor particuliere belangen, terwijl openbare wegen en bermen dringend onderhoud nodig hebben.
De beschuldigingen zijn nog niet door onafhankelijk onderzoek bevestigd. Juist daarom is een transparante en grondige controle noodzakelijk.
Want als de overheid haar middelen niet aantoonbaar inzet voor het algemeen belang, raakt dat niet alleen de efficiëntie van de publieke dienstverlening, maar ook het vertrouwen van burgers in het bestuur.
Wie profiteert van machines die met belastinggeld zijn betaald?
Volgens de informatie waarover Raghoenandan zegt te beschikken, worden onder meer een tractor met maaibalk en OWRU-arbeiders ingezet voor werkzaamheden die niet primair gericht zijn op het onderhoud van de openbare infrastructuur.
Daarmee ontstaat een fundamentele vraag: voor wie werkt de overheid eigenlijk?
Overheidsmachines zijn aangeschaft en worden onderhouden met publieke middelen. Ook salarissen, brandstof, reparaties en andere operationele kosten komen ten laste van de overheid.
De inzet van deze middelen behoort daarom te worden bepaald door publieke prioriteiten, geldende voorschriften en controleerbare opdrachten.
Wanneer dergelijke middelen worden ingezet voor werkzaamheden bij particulieren, moet duidelijk zijn op welke juridische en administratieve grondslag dat gebeurt.
Is er sprake van een rechtmatige opdracht? Bestaat er een overeenkomst? Worden kosten doorberekend? En wie draagt de verantwoordelijkheid voor de beslissing?
Zonder heldere antwoorden ontstaat ruimte voor willekeur en mogelijke belangenverstrengeling. Dat betekent niet automatisch dat er sprake is van misbruik, maar het betekent wel dat de overheid de plicht heeft om iedere gerechtvaardigde twijfel weg te nemen.
Openbare wegen wachten, maar machines zouden elders werken
De kwestie wordt extra gevoelig doordat volgens Raghoenandan verschillende wegen in Nickerie dringend onderhoud nodig hebben.
In de droge periode zouden beschikbare machines juist kunnen worden ingezet om slechte wegen te egaliseren en bermen langs openbare wegen te maaien.
Als die informatie klopt, is het noodzakelijk te onderzoeken waarom de inzet van materieel mogelijk afwijkt van de behoeften van de openbare infrastructuur.
Wegenonderhoud is geen luxe. Slechte wegen bemoeilijken het dagelijks verkeer, verhogen de onderhoudskosten van voertuigen en kunnen de bereikbaarheid van woningen, bedrijven en voorzieningen aantasten.
In een district waar landbouw en transport een belangrijke rol spelen, heeft de kwaliteit van de infrastructuur bovendien gevolgen voor economische activiteiten.
De vraag is daarom niet uitsluitend of een tractor of dienstvoertuig ergens anders wordt gebruikt. De kern is of de beschikbare capaciteit doelmatig wordt ingezet en of de samenleving krijgt waarvoor zij betaalt.
Wanneer openbare voorzieningen achterblijven terwijl staatsmiddelen mogelijk particuliere werkzaamheden ondersteunen, moet het bestuur uitleggen hoe die prioriteiten tot stand zijn gekomen.
Mogelijke bevoordeling vraagt om onafhankelijk onderzoek
Raghoenandan wil laten onderzoeken of overheidsmiddelen worden ingezet voor particuliere opdrachtnemers die zelf niet over de noodzakelijke machines beschikken.
Ook uit hij zorgen over mogelijke bevoordeling van bepaalde personen, onder wie personen met politieke banden of loyaliteiten.
Dergelijke signalen verdienen serieuze aandacht, maar vereisen ook zorgvuldigheid. Politieke verbondenheid op zichzelf bewijst geen onrechtmatig handelen.
Doorslaggevend is of besluiten volgens de geldende regels zijn genomen, of er sprake is van een legitiem publiek doel en of eventuele particuliere voordelen rechtmatig zijn toegekend.
Een onderzoek mag zich daarom niet beperken tot de vraag wie de werkzaamheden uitvoert. Ook moet worden nagegaan wie de opdracht heeft verstrekt, wie toestemming heeft gegeven, welke regels van toepassing zijn en of vergelijkbare verzoeken onder dezelfde voorwaarden worden behandeld.
Juist een controleerbare procedure beschermt zowel de samenleving als ambtenaren tegen ongefundeerde beschuldigingen.
Ook het gebruik van de rode dienstauto moet worden verklaard
Naast de inzet van machines en personeel vraagt het DNA-lid opheldering over het gebruik van de rode dienstauto van OWRO door twee ambtenaren van het Korps Penitentiaire Ambtenaren (KPA), die volgens de ontvangen informatie niet bij OWRO in dienst zijn.
Ook hierover moeten concrete antwoorden komen. Wie heeft toestemming verleend voor het gebruik van het voertuig? Voor welke werkzaamheden wordt het ingezet?
Bestaat er een formele regeling tussen de betrokken diensten? En wie is verantwoordelijk voor brandstof, onderhoud en eventuele schade?
Het feit dat ambtenaren bij een andere overheidsdienst werkzaam zijn, betekent niet zonder meer dat hun gebruik van een voertuig onrechtmatig is.
Er kunnen geldige redenen bestaan voor interdepartementale samenwerking. Maar die samenwerking moet wel een duidelijke grondslag hebben en administratief verantwoord kunnen worden.
Een dienstvoertuig is geen vrij beschikbaar vervoermiddel voor wie er toegang toe heeft. Het gebruik ervan moet herleidbaar zijn tot een bevoegde beslissing en een legitiem doel.
De wet vereist meer dan goede bedoelingen
Raghoenandan verwijst naar artikel 149 van de Grondwet van Suriname en de Anti-corruptiewet S.B. 2017 no. 85, waaronder artikel 13.
Daarmee plaatst hij de kwestie in het bredere kader van toezicht op overheidsmiddelen en de verantwoordelijkheid van publieke functionarissen.
Bij de juridische beoordeling moet echter onderscheid worden gemaakt tussen toezicht op de besteding van staatsgelden, de regels voor het beheer van overheidseigendommen en de voorwaarden waaronder strafrechtelijke aansprakelijkheid kan ontstaan.
De toepasselijkheid van specifieke wettelijke bepalingen hangt af van de feiten, de bevoegdheden van betrokken functionarissen en de omstandigheden waaronder beslissingen zijn genomen.
Een politieke verklaring of een vermoeden is geen bewijs van een strafbaar feit. Tegelijkertijd mag de afwezigheid van bewezen strafbare feiten geen reden zijn om signalen over mogelijk ondoelmatig of onrechtmatig gebruik van publieke middelen naast zich neer te leggen.
Goed bestuur vereist dat er controle plaatsvindt voordat vermoedens escaleren tot een vertrouwenscrisis. Daarbij hoort ook dat onderzoeksresultaten openbaar worden gemaakt voor zover de wet dat toelaat.
Wie draagt verantwoordelijkheid?
De verantwoordelijkheid voor het beheer van overheidseigendommen kan niet uitsluitend worden afgeschoven op de medewerkers die de machines bedienen of de voertuigen gebruiken.
Ook de functionarissen die opdrachten verstrekken, toestemming verlenen, werkroosters vaststellen en toezicht houden, moeten hun rol kunnen verantwoorden.
Daarom is een onderzoek nodig naar de opdrachten en toestemmingen waaronder de werkzaamheden zijn uitgevoerd, de betrokken personen en bedrijven, het gebruik van brandstof en ander materieel, en de rol van het diensthoofd van OWRU in Nickerie.
Ook moet worden nagegaan of de registratie van de inzet van machines en voertuigen overeenkomt met de feitelijke werkzaamheden. Werkbonnen, rittenregistraties, brandstofadministratie, opdrachtbevestigingen en onderhoudsgegevens kunnen helpen om vast te stellen wat er daadwerkelijk is gebeurd.
Een onafhankelijk onderzoek moet niet vooraf uitgaan van schuld, maar evenmin genoegen nemen met algemene verklaringen. Het moet feiten vaststellen, verantwoordelijkheden identificeren en waar nodig passende maatregelen aanbevelen.
Transparantie is geen gunst, maar een verplichting
De kern van deze kwestie is groter dan één tractor, één dienstauto of één district. Het gaat om de vraag of publieke middelen worden beheerd volgens duidelijke regels en worden ingezet voor doelen die de samenleving dienen.
Burgers mogen verwachten dat wegen en bermen volgens prioriteit worden onderhouden, dat overheidspersoneel zijn werkzaamheden volgens de geldende voorschriften uitvoert en dat voertuigen en machines niet zonder rechtmatige grondslag voor particuliere doeleinden worden gebruikt.
Daarom moeten de verantwoordelijke autoriteiten de signalen over OWRU Nickerie serieus onderzoeken en duidelijk communiceren over de bevindingen. Als blijkt dat de inzet rechtmatig was, moet dat met controleerbare informatie worden onderbouwd.
Als onregelmatigheden worden vastgesteld, moeten de verantwoordelijken daarop worden aangesproken en moeten eventuele onrechtmatige voordelen worden aangepakt.
De samenleving vraagt niet om politieke beschuldigingen zonder bewijs. Zij vraagt om iets fundamentelers: een overheid die kan uitleggen wat zij met publieke middelen doet, waarom zij dat doet en wie daarvoor verantwoordelijk is.
Staatsmiddelen zijn van de samenleving. Wie ze beheert, is verplicht daarover verantwoording af te leggen.
D. Karamat-Ali
Dit artikel betreft een ingezonden opiniestuk. Voor de publicatie van ingezonden artikelen hanteren wij specifieke voorwaarden. Voor meer informatie of om zelf een ingezonden bericht te sturen, kunt u contact opnemen via [email protected] of direct via WhatsApp.
Let op: Publicatie van opiniestukken houdt niet in dat GFC Nieuws het eens is met de inhoud
