Directeur Sheila Mijnals van UMA heeft fel gereageerd op de situatie van een gezin op Kasabaolo, waar volgens eerdere meldingen negen minderjarige kinderen grotendeels zonder structureel toezicht van volwassenen zouden leven.
De reactie van Mijnals volgt op een uitgebreid bericht van Gloria Bottse van Tra Fas De, die de kwestie opnieuw onder de aandacht bracht nadat buurtbewoners wederom alarm sloegen over de situatie van de kinderen.
Volgens Mijnals is het onbegrijpelijk dat een dergelijke situatie maanden later nog steeds voortduurt, terwijl bevoegde instanties reeds op de hoogte zouden zijn gebracht.
“Een kind van 13 is geen ouder”
Mijnals sluit zich aan bij de zorgen die door Bottse zijn geuit en benadrukt dat het onacceptabel is dat een 13-jarig kind de verantwoordelijkheid draagt voor meerdere jongere kinderen.
“Een minderjarige hoort zelf beschermd, begeleid en naar school gestuurd te worden. Hoe kan het dat kinderen dagenlang zonder degelijk toezicht in een woning verblijven en peuters vrij op straat rondlopen alsof dit normaal is?” vraagt zij zich af.
Volgens haar gaat het allang niet meer om een privékwestie, maar om een ernstige maatschappelijke en juridische situatie waarbij kinderrechten mogelijk structureel worden geschonden.
Kritiek op moeder én nieuwe partner
Mijnals stelt dat de primaire verantwoordelijkheid bij de ouders ligt. Zij uit stevige kritiek op de moeder, die volgens de meldingen elders zou verblijven met een nieuwe partner en een baby, terwijl de andere kinderen in problematische omstandigheden achterblijven.
“Het moet eindelijk bespreekbaar worden dat reproductieve rechten ook verantwoordelijkheden met zich meebrengen. Je hebt het recht om kinderen te krijgen, maar je hebt óók de plicht om stabiliteit, toezicht, opvoeding en veiligheid te bieden,” aldus Mijnals.
Zij stelt dat het onverantwoord is om steeds opnieuw kinderen op de wereld te zetten terwijl er reeds sprake is van instabiliteit, verwaarlozing en een gebrek aan basisvoorzieningen binnen het gezin.
Volgens haar draagt ook de nieuwe partner verantwoordelijkheid wanneer hij bewust onderdeel wordt van een situatie waarin minderjarige kinderen zichtbaar tekortkomen.
Zij vraagt zich af waar de vader van de kinderen zijn. Het is heel jammer dat steeds weer onschuldige kinderen de dupe worden van kapotte relaties.
“Waar zijn Bureau Familierechtelijke Zaken en Jeugdzaken?”
Mijnals vraagt zich openlijk af waarom instanties zoals Bureau Familierechtelijke Zaken en de afdeling Jeugdzaken van de politie nog niet ingrijpen.
“Hoezo kan dit niet worden opgelost? Minderjarige kinderen leven daar zonder degelijk toezicht, schoolgang is problematisch en jonge kinderen lopen hele dagen buiten rond. De Staat moet onmiddellijk optreden,” zegt zij.
Volgens Mijnals kan het argument dat er onvoldoende middelen of opvangtehuizen zijn, geen excuus blijven om niet in te grijpen.
“Wanneer het tijd is voor feestelijkheden, buitenlandse reizen, kerstactiviteiten op ministeries of nationale vieringen, blijkt er altijd geld beschikbaar te zijn. Maar wanneer het gaat om structurele maatschappelijke problemen en kwetsbare kinderen, horen we ineens dat er geen middelen zijn. Dat is een verkeerde prioriteit.”
Gevolgen voor samenleving steeds groter
Volgens Mijnals hebben situaties van langdurige verwaarlozing verstrekkende gevolgen voor de samenleving. Zij wijst op de toename van schooluitval, tienerzwangerschappen, criminaliteit, armoede en psychische problemen onder jongeren die opgroeien zonder stabiliteit en begeleiding.
“Wij creëren een maatschappelijke tijdbom wanneer kinderen structureel aan hun lot worden overgelaten. Kinderen die zonder toezicht, structuur en onderwijs opgroeien, lopen een verhoogd risico om later zelf in problematische situaties terecht te komen.”
Volgens haar moet de samenleving stoppen met normaliseren van ernstige gezinssituaties onder het mom van armoede of ‘privéomstandigheden’.
Oproep tot onmiddellijke actie
Mijnals roept de bevoegde autoriteiten op om niet langer uitsluitend gesprekken te voeren, maar daadwerkelijk beschermingsmaatregelen te treffen. Volgens haar moeten leefomstandigheden worden gecontroleerd, schoolgang worden afgedwongen en begeleiding verplicht worden gesteld waar nodig.
“Kinderen hebben geen tijdelijke aandacht nodig die na enkele weken weer verdwijnt. Zij hebben behoefte aan bescherming, stabiliteit, toezicht, onderwijs en volwassenen die verantwoordelijkheid nemen.”
Ze benadrukt dat niet alleen de overheid, maar ook familieleden, buurtgenoten en de bredere samenleving een verantwoordelijkheid dragen wanneer duidelijk zichtbaar is dat minderjarigen in gevaar verkeren.
Kinderbeschermingsmaatregelen
Volgens Mijnals kan in een situatie waarin sprake is van structurele verwaarlozing, onvoldoende toezicht, het niet waarborgen van schoolgang en het herhaaldelijk in gevaar brengen van minderjarige kinderen, niet worden uitgesloten dat maatregelen zoals ontzetting uit de ouderlijke macht noodzakelijk worden.
Zij stelt dat het belang en de veiligheid van de kinderen altijd voorop moeten staan wanneer een ouder aantoonbaar tekortschiet in de verzorging en bescherming van haar kinderen.
“Wanneer kinderen langdurig aan hun lot worden overgelaten, peuters hele dagen zonder toezicht rondlopen en minderjarigen verantwoordelijk worden gemaakt voor de opvoeding van andere kinderen, dan spreken wij niet meer over tijdelijke moeilijkheden, maar over ernstige en structurele nalatigheid,” aldus Mijnals.
Volgens haar moeten bevoegde instanties onderzoeken of kinderbeschermingsmaatregelen noodzakelijk zijn om verdere schade aan de ontwikkeling, veiligheid en toekomst van de kinderen te voorkomen.
