De Nationale Assemblée gaat haar eigen spelregels tegen het licht houden. Tijdens de Huishoudelijke Vergadering heeft het parlement besloten een ad-hoccommissie in te stellen die een integrale herziening moet voorbereiden van het Reglement van Orde.
Het Reglement van Orde bepaalt sinds 1990 op welke wijze De Nationale Assemblée vergadert, wetsvoorstellen behandelt en de regering controleert.
Reglement vervult belangrijke staatsrechtelijke functie
Het Reglement van Orde regelt onder meer de inrichting van de parlementaire besluitvorming, de behandeling van wetsvoorstellen, de uitoefening van het controlerecht, het functioneren van commissies en de interne organisatie van het parlement.
Daarmee is het document meer dan een huishoudelijk reglement. Het vervult een staatsrechtelijke functie binnen de constitutionele democratie en draagt bij aan de rechtszekerheid, transparantie en legitimiteit van parlementaire besluiten.
Dat het reglement aan herziening toe is, heeft volgens de aanleiding voor het traject vooral te maken met de verstreken tijd.
Ruim vijfendertig jaar na de totstandkoming heeft de parlementaire praktijk zich aanzienlijk ontwikkeld en worden aan de democratische rechtsstaat hogere eisen gesteld op het gebied van openheid, efficiëntie, rechtsbescherming en institutionele kwaliteit.
Brede samenstelling ad-hoccommissie
De ad-hoccommissie bestaat uit leden uit verschillende fracties. Dr. h.c. ir. Michael A. Adhin is aangewezen als voorzitter. Verder maken drs. Asiskumar Gajadien, drs. Rossellie Cotino MSc., drs. Jerrel Pawiroredjo, drs. Dew Sharman, Jennifer Vreedzaam, mr. Stanley Betterson en Silvana Afonsoewa RN. deel uit van de commissie.
Als vaste toehoorders zijn Mahinderkoemar Jogi, Ameerani Jarbandhan PT MSc. PhD en Hakiem Lalmohammed aangewezen.
De brede vertegenwoordiging moet bijdragen aan een herziening die door verschillende fracties wordt gedragen.
Integrale evaluatie van parlementaire werkwijze
De opdracht van de commissie is omvattend. Zij zal het bestaande Reglement van Orde integraal evalueren en waar nodig voorstellen formuleren die aansluiten bij de hedendaagse eisen van goed parlementair bestuur.
Daarbij wordt onder meer gekeken naar de kwaliteit van de besluitvorming, de positie van de commissies, de controle op de regering, de wetgevingsprocedure en de interne organisatie van De Nationale Assemblée.
Herziening kent langere voorgeschiedenis
Het huidige traject vormt geen volledig nieuw initiatief. De Griffie heeft in 2004 en opnieuw in 2024 omvangrijke voorbereidingen getroffen voor een herziening van het Reglement van Orde.
In november 2024 werd een conceptvoorstel aangeboden aan de toenmalige voorzitter van De Nationale Assemblée. Met de instelling van de ad-hoccommissie wordt daarmee een volgende stap gezet in een langer lopend institutioneel hervormingstraject.
Modernisering moet parlementaire functie versterken
Met de herziening staat volgens de aanleiding meer op het spel dan alleen het aanpassen van parlementaire procedures. Een gemoderniseerd Reglement van Orde moet bijdragen aan een efficiënter en transparanter parlementair proces.
Daarmee moet ook de constitutionele rol van De Nationale Assemblée worden versterkt als hoogste volksvertegenwoordigende orgaan, medewetgever en controleur van het regeringsbeleid binnen de Surinaamse democratische rechtsstaat.
