Het Surinaamse bedrijfsleven ondersteunt de ambitie om met een nieuwe Investeringswet en de oprichting van de Suriname Investment and Trade Agency (SITA) investeringen aan te trekken en de economische ontwikkeling van het land te stimuleren.
Tegelijkertijd stellen de gezamenlijke ondernemersorganisaties dat de huidige wetsontwerpen op essentiële onderdelen tekortschieten en eerst ingrijpend moeten worden aangepast voordat zij kunnen worden ondersteund.
Volgens de ondernemers zijn duidelijke wettelijke waarborgen nodig voor rechtszekerheid, transparantie, goed bestuur, gelijke behandeling en een voorspelbare uitvoering van het investeringsbeleid.
Investeringswet moet voortkomen uit nationaal beleid
Een van de belangrijkste kritiekpunten is dat de ontwerpwet vooruitloopt op een integraal nationaal investeringsbeleid.
Volgens het bedrijfsleven kan een Investeringswet niet los worden ontwikkeld, maar moet deze gebaseerd zijn op een duidelijke economische visie waarin wordt vastgelegd welke sectoren prioriteit krijgen en welke maatschappelijke en economische resultaten van investeringen worden verwacht.
De ondernemers stellen dat investeringen niet uitsluitend moeten worden beoordeeld op de omvang van het kapitaal, maar ook op hun bijdrage aan duurzame werkgelegenheid, exportgroei, importvervanging, kennisoverdracht, lokale ondernemingen en nationale waardeketens.
Meer objectieve criteria en gelijke behandeling
Volgens het bedrijfsleven bevat de ontwerpwet onvoldoende objectieve criteria voor het aanwijzen van prioritaire sectoren en het toekennen van investeringsfaciliteiten. Hierdoor bestaat volgens de ondernemers het risico op willekeur en ongelijke behandeling.
De organisaties pleiten daarom voor een expliciete wettelijke verankering van het gelijkheidsbeginsel, zodat lokale, buitenlandse en diaspora-investeerders onder gelijke omstandigheden aanspraak kunnen maken op dezelfde rechten en faciliteiten.
Daarnaast moet bijzondere aandacht worden besteed aan de bescherming en versterking van het midden- en kleinbedrijf en moeten duidelijke local-contentvoorwaarden worden opgenomen.
Investeringsvoordelen koppelen aan prestaties
Het bedrijfsleven stelt voor om fiscale en niet-fiscale investeringsfaciliteiten uitsluitend toe te kennen op basis van meetbare prestaties.
Daarbij zou onder meer gekeken moeten worden naar de creatie van duurzame arbeidsplaatsen, herinvesteringen, belastingafdrachten, exportprestaties, importvervanging, lokale toegevoegde waarde, samenwerking met Surinaamse bedrijven en kennisoverdracht.
Ook pleiten de ondernemers voor een wettelijke evaluatie van investeringsfaciliteiten om de drie tot vijf jaar, zodat kan worden vastgesteld of de stimuleringsmaatregelen daadwerkelijk het gewenste economische effect hebben.
Meer rechtsbescherming voor investeerders
Een belangrijk onderdeel van het advies betreft de rechtszekerheid voor investeerders.
Volgens de ondernemers moet duidelijk worden vastgelegd binnen welke termijn aanvragen worden behandeld, welke gevolgen ontstaan wanneer de overheid niet tijdig beslist en welke procedures gelden bij de intrekking van faciliteiten.
Daarnaast wordt gepleit voor onafhankelijke geschillenbeslechting, internationale arbitragemogelijkheden, bescherming tegen onteigening zonder adequate compensatie en duidelijke overgangsregelingen voor ondernemingen die al gebruikmaken van bestaande investeringsfaciliteiten.
SITA moet investeerders faciliteren, niet extra bureaucratie creëren
Ook over de voorgestelde Suriname Investment and Trade Agency (SITA) heeft het bedrijfsleven aanbevelingen gedaan.
Volgens de ondernemers moet SITA zich ontwikkelen tot een faciliterende en coördinerende organisatie die investeerders ondersteunt, zonder uit te groeien tot een extra bestuurlijke laag naast bestaande overheidsinstanties.
De organisaties pleiten voor een wettelijk verankerd digitaal “Single Window”-systeem, waarbij investeerders via één loket toegang krijgen tot alle relevante procedures. Tevens moet het principe “One Company, One Reporting Obligation” worden ingevoerd om dubbele administratieve verplichtingen te voorkomen.
Onafhankelijk bestuur en transparante financiering
Verder benadrukt het bedrijfsleven dat SITA alleen succesvol kan functioneren wanneer de organisatie beschikt over een sterke governance-structuur.
De benoeming van bestuurders en commissarissen moet plaatsvinden op basis van deskundigheid, transparantie en integriteit. Daarnaast willen de ondernemers dat vertegenwoordigers van het georganiseerde bedrijfsleven een evenwichtige plaats krijgen binnen de Raad van Commissarissen.
Ook vragen zij om volledige transparantie over de financiering van SITA, zeker wanneer internationale ontwikkelingspartners een belangrijk deel van de middelen beschikbaar stellen.
Oproep tot inhoudelijk overleg
Hoewel het bedrijfsleven de noodzaak van zowel de Investeringswet als SITA onderschrijft, menen de ondernemers dat beide wetsontwerpen eerst fundamenteel moeten worden herzien.
De gezamenlijke ondernemersorganisaties pleiten daarom voor een breed consultatieproces tussen overheid en bedrijfsleven voordat de wetsvoorstellen verder in behandeling worden genomen.
Volgens hen biedt alleen een zorgvuldig voorbereid wettelijk kader voldoende zekerheid om investeringen aan te trekken, lokale ondernemingen te versterken en duurzame economische groei te realiseren.
