De Nationale Partij Suriname (NPS) viert vandaag, 29 september 2026, haar 80-jarig bestaan.
De partij werd op 29 september 1946 opgericht en behoort daarmee tot de oudste nog actieve politieke partijen van Suriname. De jubileumviering vindt plaats in het NPS-gebouw aan de J.A. Pengelstraat.
Onder het motto “80 jaar NPS – 80 jaar betrokkenheid, kracht en visie” staat de partij stil bij acht decennia politieke geschiedenis, maatschappelijke betrokkenheid en deelname aan het bestuur van het land.
Ontstaan in de periode van politieke verandering
De NPS werd opgericht in 1946, in een periode waarin Suriname zich politiek verder ontwikkelde richting meer zelfbestuur en algemene politieke participatie.
Een van de oprichters was Johan Ferrier, die later de eerste president van de Republiek Suriname zou worden. De partij profileerde zich als een nationale politieke organisatie die verschillende groepen binnen de Surinaamse samenleving wilde verenigen.
In de eerste naoorlogse verkiezingsperiode groeide de NPS uit tot een belangrijke politieke kracht. Bij de verkiezingen van 1949 behaalde de partij 12 van de 21 zetels en in 1951 13 zetels. In beide perioden vormde de NPS een regering.
Van Ferrier naar Pengel
De geschiedenis van de NPS is sterk verbonden met enkele prominente Surinaamse politieke leiders. Johan Ferrier was een belangrijke figuur in de beginperiode van de partij en werd later de eerste president van het onafhankelijke Suriname.
In de jaren vijftig kwam Johan Adolf Pengel binnen de NPS naar voren als een nieuwe politieke leider. De partij maakte in die periode interne ontwikkelingen en politieke veranderingen door. Pengel groeide uit tot een van de invloedrijkste Surinaamse politici van zijn generatie.
Onder Pengel speelde de NPS een belangrijke rol in verschillende regeringen. Van 1958 tot 1963 maakte de partij deel uit van een coalitieregering met onder meer de VHP en PSV. Pengel was vervolgens premier van 1963 tot 1969. Ook in de regering van 1967 tot 1969 bleef de NPS een centrale positie innemen.
Een belangrijke rol richting onafhankelijkheid
Een ander belangrijk hoofdstuk in de geschiedenis van de NPS is de periode rond de onafhankelijkheid van Suriname.
Bij de verkiezingen van 1973 behaalde de Nationale Partijen Kombinatie (NPK), waarin de NPS samenwerkte met de PNR, PSV en KTPI, 22 van de 39 zetels. De NPS vormde daarmee de grootste partij binnen de regeringscombinatie. Henck Arron, NPS-politicus, werd premier.
De regering-Arron zette vervolgens de politieke koers richting onafhankelijkheid in. Op 25 november 1975 werd Suriname onafhankelijk en werd Johan Ferrier de eerste president van de Republiek Suriname.
De onafhankelijkheidskoers leidde overigens ook binnen de NPS en de NPK tot politieke verdeeldheid. Niet alle gekozen NPS-leden steunden het tempo en de wijze waarop de onafhankelijkheid werd voorbereid.
Terugkeer naar het democratisch bestuur
Na de militaire staatsgreep van 1980 werd de politieke ontwikkeling van Suriname voor meerdere jaren onderbroken. Na de terugkeer naar verkiezingen speelde de NPS opnieuw een belangrijke rol.
Bij de verkiezingen van 1987 maakte de partij deel uit van het Front voor Democratie en Ontwikkeling, samen met onder meer de VHP en KTPI. De combinatie behaalde 40 van de 51 zetels. In 1988 werd NPS’er Ramsewak Shankar president.
Na de politieke gebeurtenissen van december 1990 volgden opnieuw verkiezingen. De Frontcoalitie kwam in 1991 als winnaar uit de bus en Ronald Venetiaan van de NPS werd president.
Venetiaan zou later opnieuw president worden, van 2000 tot 2010. Daarmee behoort hij tot de langstzittende democratisch gekozen presidenten in de geschiedenis van Suriname. De officiële presidentiële geschiedenis vermeldt daarnaast NPS’er Johan Kraag als president van 1990 tot 1991.
NPS in het Nieuw Front
Ook in de jaren negentig en het eerste decennium van de jaren 2000 bleef de NPS een belangrijke regeringspartij. Van 1991 tot 1996 maakte zij deel uit van het Nieuw Front onder leiding van Ronald Venetiaan. Na de verkiezingen van 1996 belandde de partij in de oppositie.
In 2000 keerde de NPS terug naar het bestuur. De partij vormde opnieuw samen met onder andere de VHP, SPA en later PL het Nieuw Front, met Venetiaan als president.
Deze regering bleef tot 2010 aan de macht. Historische overzichten van de Surinaamse regeringscoalities laten daarmee zien dat de NPS gedurende verschillende perioden sinds 1949 een directe rol heeft gespeeld in het landsbestuur.
Van grote regeringspartij naar kleinere parlementaire kracht
De verkiezingsgeschiedenis van de NPS laat daarnaast een sterke ontwikkeling in omvang zien. De partij behaalde bijvoorbeeld 17 zetels in 1967, 15 zetels in 1977 en 15 zetels in 1987.
Daarna nam het aantal zetels geleidelijk af: 12 in 1991, 9 in 1996, 15 in 2000, 8 in 2005, 4 in 2010 en 2 in 2015. De NPS behaalde 3 zetels bij de verkiezingen van 2020 en 6 zetels bij de verkiezingen van 2025.
Deze ontwikkeling vormt een belangrijk onderdeel van de geschiedenis die de partij vandaag, tachtig jaar na haar oprichting, markeert.
Na de verkiezingen van 2020 maakte de NPS opnieuw deel uit van de regeringscoalitie. De partij nam deel aan de samenwerking met de VHP, ABOP en PL. Binnen de NPS werd de regeringsdeelname meerdere malen geëvalueerd.
In 2022 werd binnen de partij opnieuw gesproken over de positie van de NPS binnen de coalitie en over de gemaakte afspraken. Uiteindelijk stapte de partij uit de samenwerking.
Na de verkiezingen van 2025 kreeg de NPS opnieuw een plaats in de regeringscoalitie. Het partijcongres gaf op 1 juni 2025 unaniem mandaat aan de partijleiding om de coalitievorming verder vorm te geven.
Daarbij werd onder meer afgesproken dat de NPS het vicepresidentschap zou invullen en verantwoordelijkheid zou krijgen voor verschillende ministeries.
Gregory Rusland, partijvoorzitter, werd vicepresident in het kabinet-Simons-Rusland. De huidige regeringsstructuur werd op 16 juli 2025 officieel geïnstalleerd.
Tachtig jaar later
Met haar 80-jarig bestaan kijkt de NPS vandaag terug op een lange politieke geschiedenis waarin de partij zowel in de regering als in de oppositie heeft gezeten.
De partij maakte deel uit van verschillende coalities, leverde meerdere presidenten en premiers en was betrokken bij belangrijke momenten in de constitutionele ontwikkeling van Suriname.
De jubileumviering op 29 september moet niet alleen een terugblik zijn, maar volgens de partij ook een moment om vooruit te kijken.
Onder het thema “80 jaar NPS – 80 jaar betrokkenheid, kracht en visie” worden leden, sympathisanten en belangstellenden uitgenodigd om het jubileum gezamenlijk te vieren.
De viering vindt plaats in het NPS-gebouw aan de J.A. Pengelstraat. Voor de partij vormt het 80-jarig bestaan daarmee zowel een historische mijlpaal als een moment om stil te staan bij haar verdere rol in de ontwikkeling van Suriname.
