Op het Plein van 30 juli 1902, op de historische plantage Mariënburg in het district Commewijne, vond woensdag een plechtige herdenking plaats ter nagedachtenis aan zestien contractarbeiders die op die datum in 1902 omkwamen tijdens een bloedige koloniale onderdrukking.
De opstand was een reactie op ondraaglijke arbeidsomstandigheden, grove uitbuiting en het eenzijdig verlagen van lonen door de toenmalige plantageleiding.
De jaarlijkse ceremonie, georganiseerd door de Stichting Gevallen Helden 1902, had een ingetogen maar krachtige toon.
Onder de aanwezigen bevonden zich vertegenwoordigers van het districtsbestuur, leerlingen van lokale scholen, bestuursleden en andere betrokkenen.
De herdenking dient niet alleen als eerbetoon aan de omgekomen arbeiders, maar ook als morele herinnering aan de noodzaak van historische erkenning, gerechtigheid en de verwerking van het koloniale verleden.
Zorgen over verval erfgoed
Voorzitter van de stichting, Dharm Mungra, bracht in zijn toespraak de erbarmelijke staat van het erfgoed op Mariënburg onder de aandacht.
Hij wees op de bouwvallige toestand van de overgebleven gebouwen, het verval van belangrijke artefacten en het gevaar van verdere aantasting door uitgifte aan derden.
“Wat nog rest van deze plek is van onschatbare waarde voor onze nationale geschiedenis. Als we nu niet ingrijpen, verdwijnt het voorgoed,” aldus Mungra.
Concrete stappen aangekondigd
De stichting zal daarom binnenkort een officieel gesprek aanvragen met de voorzitter van De Nationale Assemblée en de minister van Landbouw, Veeteelt en Visserij (LVV).
Tijdens dit overleg zal een rapport worden aangeboden met daarin een voorstel tot oprichting van een Stichting Beheer Cultureel Erfgoed Mariënburg, waarin ook de overheid participatief moet zijn.
Deze nieuwe stichting moet zich gaan richten op:
het aantrekken van financiering voor restauratie en behoud;
het ontwikkelen van duurzame beheersplannen;
de bescherming van Mariënburg als nationaal gemeenschapsdomein.
Mungra gaf aan dat eerdere gesprekken met het ministerie van LVV zijn blijven steken in intenties, zonder concrete resultaten. Intussen zijn delen van het erfgoed uitgegeven aan private belanghebbenden, wat het publieke karakter van het terrein onder druk zet.
Toekomstgericht erfgoedbeleid dringend nodig
De Stichting Gevallen Helden 1902 benadrukt dat Mariënburg niet enkel een herdenkingsplek is, maar een nationaal monument dat recht doet aan de offers van generaties contractarbeiders. De organisatie roept op tot structurele samenwerking met de overheid om dit erfgoed veilig te stellen voor het nageslacht.
