Recent vond een lezing plaats waarin de relatie tussen erfgoed en klimaatverandering centraal stond. Tijdens deze bijeenkomst werd ingegaan op de impact van klimaatverandering op zowel materieel als immaterieel erfgoed, met aandacht voor Suriname en de bredere Caribische regio.
De middag werd geopend door Rita Tjien Fooh, Nationaal Archivaris, die een overzicht gaf van de stand van zaken rond rampen- en calamiteitenplanning voor Surinaamse erfgoedinstellingen.
Zij wees erop dat klimaatverandering een directe bedreiging vormt voor archieven, musea, bibliotheken en monumenten. Factoren zoals overstromingen, extreme regenval, hitte en vocht brengen gebouwen en collecties in toenemende mate in gevaar.
Volgens haar zijn de afgelopen jaren stappen gezet, waaronder workshops en het opstellen van concept-calamiteitenplannen. Tegelijkertijd werd aangegeven dat veel van deze plannen nog niet zijn afgerond of geïmplementeerd. Het belang van structurele voorbereiding en uitvoering werd daarbij benadrukt.
Erfgoed in regionale en internationale context
Vervolgens verzorgde Andrea Richards de lezing getiteld “When the Climate Moves… Heritage Speaks”. Zij plaatste de Surinaamse situatie in een bredere Caribische en Guyaanse context en belichtte hoe klimaatverandering niet alleen tastbaar erfgoed aantast, maar ook gevolgen heeft voor immaterieel erfgoed en gemeenschapskennis.
Aan de hand van voorbeelden uit onder meer Suriname, Saint Vincent, Saint Kitts en Guadeloupe werd ingegaan op de effecten van kust- en riviererosie, zeespiegelstijging en veranderende seizoenen. Deze ontwikkelingen vormen risico’s voor archeologische vindplaatsen, culturele landschappen en traditionele praktijken.
Impact op gemeenschappen en kennisoverdracht
Tijdens de lezing werd ook aandacht besteed aan de invloed van klimaatverandering op traditionele kennis over waterbeheer, landbouw, voedsel en geneeskunde. Verplaatsing van gemeenschappen en veranderingen in natuurlijke patronen kunnen ertoe leiden dat deze kennis onder druk komt te staan.
De bijeenkomst maakte duidelijk dat klimaatverandering niet uitsluitend een milieuvraagstuk is, maar ook culturele en sociale dimensies heeft.
Het betrekken van erfgoed en gemeenschapskennis in klimaat- en beleidsprocessen werd genoemd als een belangrijk aandachtspunt voor het beperken van schade en het ontwikkelen van duurzame oplossingen.
