Een volle koelkast, een nieuwe smartphone, merkkleding, een glimmende auto en regelmatig uit eten. Op sociale media lijkt het alsof steeds meer mensen het goed voor elkaar hebben.
Maar achter die verzorgde buitenkant kan een heel andere werkelijkheid schuilgaan: rekeningen die blijven liggen, leningen die zich opstapelen en een salaris dat al is uitgegeven voordat de maand halverwege is.
Een leven dat er goed uitziet
In Suriname speelt uiterlijk vertoon voor sommige mensen een grotere rol dan zij misschien willen toegeven. Het gaat niet alleen om wat iemand bezit, maar ook om wat anderen denken dat iemand zich kan veroorloven.
De nieuwste telefoon, een opvallende outfit, een feestelijke verjaardag of een auto die indruk maakt: het zijn voor sommigen manieren geworden om succes uit te stralen.
Natuurlijk is er niets mis met er verzorgd uitzien, genieten van het leven of jezelf iets gunnen. Hard werken mag beloond worden.
Het probleem ontstaat wanneer de levensstijl niet langer past bij het inkomen en iemand steeds meer moeite moet doen om de schijn op te houden.
Want een luxe leven is niet automatisch een financieel gezond leven.
De druk om mee te doen
De sociale druk kan groot zijn. Familie organiseert een feest, vrienden gaan uit, collega’s dragen nieuwe kleding en op Facebook en Instagram lijkt iedereen op vakantie te zijn of iets nieuws te hebben gekocht. Wie niet meedoet, kan het gevoel krijgen achter te blijven.
Daar komt bij dat sociale media vooral laten zien wat mensen wíllen tonen. De nieuwe auto is zichtbaar, maar de maandelijkse aflossing niet.
De dure verjaardag verschijnt op foto’s, maar de openstaande rekening blijft buiten beeld. De vakantiefoto laat een glimlach zien, niet de financiële stress waarmee iemand na thuiskomst wordt geconfronteerd.
Zo ontstaat een vertekend beeld van welvaart. Mensen vergelijken hun eigen dagelijkse werkelijkheid met de zorgvuldig geselecteerde hoogtepunten van anderen. En soms proberen ze die schijnbare welvaart na te bootsen, ook wanneer hun inkomen dat niet toelaat.
Een salaris met te veel bestemmingen
Voor veel huishoudens is het al een uitdaging om de vaste lasten te betalen. Boodschappen, huur of hypotheek, elektriciteit, water, vervoer, schoolkosten en zorg vragen allemaal om geld. Wanneer de inkomsten beperkt zijn en de kosten blijven drukken, is er weinig ruimte voor financiële fouten.
Toch kunnen daarbovenop uitgaven komen die niet noodzakelijk zijn: steeds nieuwe kleding, dure telefoons, regelmatig bestellen, uitgebreide feesten of aankopen op afbetaling.
Afzonderlijk lijken die bedragen misschien beheersbaar. Samen kunnen ze een aanzienlijk deel van het maandinkomen opslokken.
Het gevaar zit niet altijd in één grote aankoop, maar juist in veel kleine uitgaven die ongemerkt een gewoonte worden.
En wanneer het geld op is, volgt soms de volgende lening. Een voorschot hier, een informele lening daar of geld lenen van familie om de maand door te komen.
Het volgende salaris is dan niet meer volledig beschikbaar voor de nieuwe maand, omdat een deel al bestemd is voor oude verplichtingen.
Wie zo leeft, kan er aan de buitenkant financieel comfortabel uitzien, terwijl de financiële ruimte in werkelijkheid steeds kleiner wordt.
Feesten vandaag, zorgen morgen?
Ook sociale verplichtingen kunnen zwaar wegen. Een verjaardag, bruiloft, religieuze bijeenkomst, familiefeest of andere bijzondere gelegenheid kan gepaard gaan met hoge verwachtingen. Men wil niemand teleurstellen en wil dat de gelegenheid er goed uitziet.
Maar wanneer iemand geld uitgeeft dat eigenlijk nodig is voor huur, boodschappen of schoolkosten, wordt een feestelijke dag mogelijk de aanleiding voor weken of maanden financiële zorgen.
Dat betekent niet dat Surinamers moeten stoppen met feesten of hun tradities moeten opgeven. Samen vieren, delen en voor elkaar zorgen zijn waardevolle onderdelen van het sociale leven.
De vraag is vooral of de kosten passen binnen het beschikbare budget en of de organisator zich vrij voelt om grenzen te stellen.
Een bescheiden feest dat zonder schulden wordt betaald, kan uiteindelijk meer rust geven dan een indrukwekkende viering die nog maanden moet worden afgelost.
Armoede en boven je stand leven zijn niet hetzelfde
Het is belangrijk om niet iedereen met financiële problemen over één kam te scheren. Niet ieder huishouden dat geld tekortkomt, geeft onverantwoord uit.
Sommige mensen werken hard, maken bewuste keuzes en komen toch niet rond. Onverwachte medische kosten, werkloosheid, hoge vaste lasten of een inkomen dat onvoldoende meegroeit met de uitgaven kunnen iedereen in moeilijkheden brengen.
Ook is niet iedere dure aankoop een teken van financiële onverantwoordelijkheid. Iemand kan jarenlang sparen voor een auto, een telefoon cadeau krijgen of bewust geld reserveren voor een bijzondere gelegenheid.
De kernvraag is daarom niet hoeveel iemand bezit, maar hoe die bezittingen en uitgaven worden gefinancierd. Kan iemand de vaste lasten betalen?
Zijn er schulden die moeilijk af te lossen zijn? Is er geld beschikbaar voor onverwachte situaties? En blijft er voldoende over voor de behoeften van het huishouden?
Wie op deze vragen voortdurend geen geruststellend antwoord heeft, doet er goed aan de eigen financiële situatie opnieuw te bekijken.
De rekening van de schijn
Boven je stand leven heeft niet alleen financiële gevolgen. Geldzorgen kunnen leiden tot spanningen binnen relaties, ruzies in gezinnen, slapeloze nachten en schaamte. Mensen durven soms niet te vertellen dat ze het moeilijk hebben, omdat hun omgeving hen juist als succesvol beschouwt.
Daardoor ontstaat een dubbele last: de werkelijke financiële problemen én de druk om naar buiten toe te blijven doen alsof alles goed gaat.
Sommigen blijven uitgeven om hun sociale positie te behouden. Anderen verbergen schulden voor hun partner of familie. Wat begint als de wens om indruk te maken, kan uiteindelijk het vertrouwen in relaties aantasten.
Financiële problemen zijn geen reden om iemand te vernederen. Ze zijn wel een reden om eerlijk naar gewoonten, keuzes en omstandigheden te kijken.
Echte welvaart hoeft niet luid te zijn
Misschien is het tijd om onze definitie van succes opnieuw te bekijken. Is iemand succesvol omdat diegene de nieuwste telefoon bezit, dure kleding draagt of regelmatig in een restaurant zit?
Of is succes ook dat de rekeningen op tijd worden betaald, kinderen krijgen wat ze nodig hebben, er geen angst bestaat voor de volgende aflossing en er iets opzij kan worden gezet voor later?
Financiële rust is niet altijd zichtbaar. Een spaarrekening maakt minder indruk op sociale media dan een nieuwe auto. Schuldenvrij leven levert minder reacties op dan een groot feest. Maar de waarde ervan wordt duidelijk wanneer zich een onverwachte uitgave voordoet en iemand niet direct hoeft te lenen.
Echte financiële vrijheid betekent niet dat je nooit iets luxe mag kopen. Het betekent dat je die luxe kunt betalen zonder je basisbehoeften, toekomst of gemoedsrust op het spel te zetten.
Durven leven naar je mogelijkheden
De eerste stap begint bij eerlijkheid. Weet hoeveel er maandelijks binnenkomt, hoeveel er uitgaat en welke schulden er nog openstaan.
Maak onderscheid tussen noodzakelijke uitgaven, wensen en sociale verplichtingen. Stel grenzen aan lenen en geef jezelf toestemming om nee te zeggen wanneer een uitgave niet past.
Wie samenwoont of een gezin heeft, doet er goed aan geldzaken bespreekbaar te maken. Niet om elkaar te controleren, maar om gezamenlijk keuzes te maken en financiële verrassingen te voorkomen.
En misschien wel het belangrijkste: laat je eigenwaarde niet afhangen van wat je kunt kopen. Je hoeft niet dezelfde telefoon te hebben als je vriend, hetzelfde feest te organiseren als je buurvrouw of dezelfde levensstijl te volgen als iemand op sociale media.
Je hoeft niet arm te lijken om verstandig met geld om te gaan. En je hoeft niet rijk te lijken om waardevol te zijn.
Uiteindelijk is de vraag niet of Surinamers luxe mogen leven. Natuurlijk mogen ze genieten van hun inkomen en de vruchten van hun werk plukken. De vraag is of we bereid zijn het verschil te erkennen tussen wat we ons graag willen veroorloven en wat we daadwerkelijk kunnen betalen.
Want een leven dat indruk maakt op anderen, is weinig waard als het je eigen rust kost.
J. Mangru
Dit artikel betreft een ingezonden opiniestuk. Voor de publicatie van ingezonden artikelen hanteren wij specifieke voorwaarden. Voor meer informatie of om zelf een ingezonden bericht te sturen, kunt u contact opnemen via [email protected] of direct via WhatsApp.
Let op: Publicatie van opiniestukken houdt niet in dat GFC Nieuws het eens is met de inhoud
