Hoe bewaren we de balans tussen respect voor veteranen in de muziek, de economische realiteit van streaming en de waardering van fans?
Die vraag stelt de Surinaamse artiest Sonny Khoeblal, die aandacht vraagt voor de veranderende positie van oudere en gevestigde artiesten binnen de hedendaagse muziekindustrie.
Volgens Khoeblal is de muziekindustrie de afgelopen decennia ingrijpend veranderd. Waar artiesten vroeger via platenverkoop jarenlang inkomsten konden genereren, is de economische realiteit tegenwoordig anders.
De opkomst van streaming heeft de manier waarop muziek wordt geconsumeerd fundamenteel veranderd, maar heeft tegelijkertijd voor veel artiesten geleid tot aanzienlijk lagere inkomsten uit hun opgenomen muziek.
Artiesten moeten blijven optreden om inkomen te genereren
Waar de verkoop van platen, cassettes en cd’s vroeger een belangrijke inkomstenbron vormde, zijn artiesten tegenwoordig voor een groot deel aangewezen op optredens, concerten en nieuwe producties om zichzelf en hun gezinnen financieel te kunnen blijven ondersteunen.
“Voordat we oudere artiesten vragen om met pensioen te gaan, laten we niet vergeten hoeveel vreugde, inspiratie en herinneringen zij ons hebben gegeven”, benadrukt Khoeblal.
Volgens hem zou de vraag daarom niet alleen moeten zijn wanneer een artiest stopt, maar vooral hoe de samenleving ervoor kan zorgen dat artiesten gedurende hun loopbaan en ook in een latere levensfase gewaardeerd en ondersteund blijven.
De beste steun komt ook van de fans
Khoeblal wijst erop dat fans zelf een belangrijke rol kunnen spelen bij het ondersteunen van hun favoriete artiesten.
“De beste steun is eenvoudig: bezoek hun concerten, koop hun muziek en blijf hun werk waarderen.”
Volgens hem gaat het daarbij niet uitsluitend om financiële ondersteuning. Ook het blijven luisteren naar muziek, het bezoeken van optredens en het delen en doorgeven van het werk van artiesten aan jongere generaties dragen bij aan het in stand houden van hun culturele nalatenschap.
Meer dan alleen de muziek
Een belangrijk punt dat volgens Khoeblal vaak wordt onderschat, is dat oudere artiesten meer vertegenwoordigen dan alleen de muziek die zij hebben opgenomen.
Veel legendarische artiesten uit de jaren zeventig beschikken mogelijk niet over alle rechten op de muziek waarmee zij bekendheid hebben verworven.
Toch bezitten zij iets wat volgens Khoeblal niet kan worden gekopieerd of vervangen: ervaring, verhalen en kennis van de muziekindustrie.
Deze artiesten maakten een tijdperk mee waarin de muziekindustrie op een heel andere manier functioneerde. Zij werkten met platenmaatschappijen, producers en studio’s, maakten tournees en bouwden carrières op in een periode waarin de muziekbusiness andere spelregels kende dan vandaag.
Een levende geschiedenis van de muziekindustrie
Volgens Khoeblal moeten die ervaringen worden beschouwd als een waardevol onderdeel van het cultureel erfgoed.
“Zij hebben een uniek tijdperk meegemaakt: platencontracten, studio’s, producers, tournees, successen, uitdagingen en de grote veranderingen binnen de muziekwereld.”
Voor jonge artiesten en nieuwe ondernemers in de creatieve sector kunnen deze verhalen volgens hem belangrijke lessen bevatten. Het gaat daarbij niet alleen om de liederen die ooit populair waren, maar ook om de weg die artiesten hebben afgelegd om hun carrière op te bouwen.
Wat werkte wel en wat niet? Welke fouten werden gemaakt? Hoe werd omgegaan met platenmaatschappijen, contracten, optredens en zakelijke uitdagingen? En welke lessen kunnen jonge artiesten daar vandaag uit trekken?
Van muzikale nalatenschap naar nieuwe creatieve waarde
Khoeblal ziet daarom kansen om de kennis van veteranen op een structurele manier vast te leggen en door te geven.
Fans, jonge artiesten, muziekproducenten en nieuwe ondernemers zijn volgens hem niet alleen geïnteresseerd in de muziek zelf, maar steeds vaker ook in het verhaal achter die muziek.
“Wat er werkelijk gebeurde, welke lessen zij leerden en welke wijsheid zij na tientallen jaren hebben opgebouwd, is minstens zo waardevol.”
Volgens Khoeblal kan de muziekindustrie daarom nadenken over nieuwe manieren waarop oudere artiesten hun ervaring kunnen inzetten. Denk bijvoorbeeld aan interviews, documentaires, masterclasses, podcasts, workshops, biografieën en educatieve programma’s waarin zij hun kennis delen met een nieuwe generatie.
“Elke legendarische artiest heeft een verhaal”
Voor Khoeblal is het belangrijk dat de samenleving oudere artiesten niet uitsluitend beoordeelt op hun huidige commerciële succes.
“Elke legendarische artiest heeft een verhaal dat het waard is om bewaard te blijven.”
Hij pleit daarom voor meer waardering voor de menselijke en culturele waarde van artiesten die decennialang hebben bijgedragen aan de muziekcultuur.
“Door hun ervaringen te delen, kunnen artiesten hun nalatenschap eren én nieuwe creatieve waarde creëren voor toekomstige generaties.”
Volgens Khoeblal ligt hier een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor artiesten zelf, fans, de muziekindustrie, culturele organisaties en jonge makers.
De muziek van gisteren kan daarbij niet alleen worden gekoesterd als herinnering, maar ook worden gebruikt als bron van kennis, inspiratie en nieuwe creativiteit voor de toekomst.
