Het IS4H-team van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Arbeid weerspreekt met klem de herhaalde uitlatingen van oud-minister Amar Ramadhin over het nationale digitale gezondheidsprogramma.
Volgens het team stroken de kritiek en de geschetste voorstelling van zaken niet met de aantoonbare resultaten die de afgelopen periode zijn geboekt.
Als onderbouwing verwijst het team onder meer naar een positieve rapportage van de Inter-Amerikaanse Ontwikkelingsbank (IDB) na een technische missie in oktober 2026 en naar internationale erkenning tijdens de vijfde regionale PH4H Connectathon in Panama in juli van dit jaar.
Het IS4H-team benadrukt dat het naar buiten treedt als technisch team en niet als politieke partij. Het ontkennen van vastgestelde resultaten raakt volgens de medewerkers niet alleen hen, maar ook de artsen, verpleegkundigen en administratieve krachten die dagelijks met de digitale systemen werken. Het team roept Ramadhin op zijn uitlatingen per direct te rectificeren.
IDB erkent aanzienlijke vooruitgang
In de begeleidende brief bij het rapport van de technische missie, die van 21 tot en met 23 oktober 2026 plaatsvond, spreekt de IDB van een aanzienlijke vooruitgang die het ministerie heeft geboekt bij de digitale transformatie van de gezondheidszorg.
De bank prijst het enthousiasme, de inzet en de groeiende capaciteit van het IS4H-team, evenals het sterke nationale eigenaarschap van het programma.
Een belangrijk resultaat is de uitrol van het elektronische patiëntendossier (EPD) op basis van GNU Health. Het systeem is inmiddels geïnstalleerd in 22 van de 43 klinieken van de Regionale Gezondheidsdienst (RGD). Daarvan zijn er 18 volledig operationeel en beschikken de locaties gezamenlijk over meer dan 80 werkstations.
In de kliniek te Moengo verloopt ongeveer 90 procent van de processen digitaal, van de inschrijving van patiënten tot het uitschrijven van voorschriften. De IDB heeft deze situatie tijdens haar bezoek op 21 oktober 2026 ter plaatse kunnen beoordelen.
Ook de ontwikkeling van het nationale Health Information Exchange Platform (HIEP) wordt door de bank als een belangrijke stap aangemerkt.
Het platform werd in maart 2026 opgeleverd en vormt de basis voor de toekomstige uitwisseling van gegevens tussen elektronische patiëntendossiers, het nationale uitwisselingsplatform en het Patient Portal.
Verder wijst de IDB op de groeiende nationale technische capaciteit. Het IS4H-team beheert, past aan en breidt de digitale platforms zelfstandig uit met behulp van open-sourcetechnologie.
Hierdoor neemt de afhankelijkheid van externe leveranciers af en worden licentiekosten vermeden. De aanwezigheid van lokale servers zorgt er bovendien voor dat klinieken hun werkzaamheden kunnen voortzetten wanneer de internetverbinding uitvalt.
Internationale standaarden en digitale innovaties
Suriname heeft volgens het IS4H-team verschillende internationale classificaties en standaarden in de digitale zorgsystemen opgenomen, waaronder ICPC-2, ICD-11 en ATC. Daarnaast is sinds 2025 een elektronisch patiëntendossier een vergunningsvoorwaarde voor huisartsen.
Een andere ontwikkeling is het digitale overlijdenscertificaat, dat in samenwerking met de Pan-Amerikaanse Gezondheidsorganisatie (PAHO) is ontwikkeld.
Het systeem wordt als digitaal publiek goed beschikbaar gesteld via de Pan-American Highway for Digital Health (PH4H).
Ook geautomatiseerde rapportage via de EPD-systemen moet de administratieve werklast binnen de gezondheidszorg verminderen.
De IDB noemt daarnaast de regionale prestaties van Suriname als bewijs van de groeiende technische deskundigheid. Tijdens de vijfde regionale PH4H Connectathon in Panama heeft het land alle vereiste testonderdelen succesvol afgerond.
Het IS4H-team stelt dat Suriname daar drie internationale prijzen heeft ontvangen, waaronder een speciale erkenning voor de uitrol van het elektronische patiëntendossier bij de RGD.
De vooruitgang is mede gerealiseerd binnen het IDB-project Health Services Improvement (SU-L1054), waarvoor een bedrag van US$ 20 miljoen beschikbaar was. De laatste uitbetaling binnen dit project vond in oktober 2026 plaats.
Ministerie heeft regie over digitale systemen
Het IS4H-team benadrukt dat het ministerie eigenaar is van het nationale digitale gezondheidsprogramma en verantwoordelijk is voor het beleid en de vaststelling van nationale standaarden. Een IS4H-focal point en het technische team binnen het ministerie beheren de platforms zelfstandig.
Volgens het team is deze nationale regie van belang om de continuïteit van de systemen te waarborgen en te voorkomen dat Suriname afhankelijk blijft van één externe leverancier.
De IDB heeft deze opgebouwde nationale capaciteit eveneens als een van de belangrijkste resultaten van het programma benoemd.
Kritiek op rapportage over GNU Health-pilot in Moengo
Het team gaat ook in op de uitlatingen van oud-minister Ramadhin over een rapportage van een voormalige consultant betreffende de GNU Health-pilot in Moengo.
Volgens het IS4H-team is die rapportage nooit officieel overgedragen aan het ministerie of de IDB. Ook de kliniek in Moengo beschikt er volgens het team niet over, ondanks herhaalde verzoeken.
De voormalige consultant zou destijds hebben aangegeven dat het systeem niet werkbaar en moeilijk te gebruiken was, terwijl hij GNU Health zelf had aanbevolen.
Zijn advies was volgens het team om voor de RGD-klinieken gebruik te maken van zijn eigen particuliere systemen. De IDB zou zich tegen dat voorstel hebben verzet.
Het IS4H-team stelt dat de oud-minister zich daarmee baseert op een rapport dat niet door de betrokken instanties kan worden ingezien. Het noemt de daaruit voortvloeiende kritiek onjuist en verwijst naar de huidige resultaten in Moengo.
Daar verloopt inmiddels ongeveer 90 procent van de zorgprocessen digitaal. Het systeem is bovendien aangepast aan de hand van feedback van het zorgpersoneel en beschikt over een Nederlandstalige interface.
De overige RGD-klinieken waar het EPD nog niet is geïnstalleerd, moeten volgens het team eerst beschikken over de noodzakelijke infrastructurele voorzieningen. Het jarenlang uitblijven van bepaalde infrastructurele werkzaamheden heeft de verdere uitrol vertraagd.
HIEP is opgeleverd, maar verdere koppeling is nodig
Ook de bewering dat het nationale uitwisselingsplatform HIEP, waarvoor US$ 450.000 is uitgetrokken, wel is opgeleverd maar niet wordt gebruikt, wordt door het IS4H-team tegengesproken.
Het platform is in maart 2026 opgeleverd binnen het door de IDB gefinancierde project en ondersteunt de verwerking van onder meer patiëntregistraties, demografische gegevens, allergieën, laboratoriumuitslagen, voorschriften, afspraken, vaccinaties en klinische documenten. Daarbij wordt gebruikgemaakt van de internationale HL7-standaard en coderingen zoals ICPC-2, ICD-11, LOINC, SNOMED en ATC.
De GNU Health-installaties bij de RGD kunnen momenteel nog niet volledig met de HIEP communiceren. Daarvoor worden technische aanpassingen uitgevoerd aan zowel het elektronische patiëntendossier als het uitwisselingsplatform.
Het uiteindelijke doel is dat de klinieken hun gegevens via de HIEP kunnen uitwisselen. Bij een internetstoring worden berichten lokaal opgeslagen en automatisch verzonden zodra de verbinding is hersteld.
Ook het Patient Portal wordt verder ontwikkeld. Volgens het team was deze functionaliteit aanvankelijk niet als afzonderlijk onderdeel binnen de HIEP gedefinieerd en bevindt zij zich daarom nog in de ontwikkelfase.
De huidige situatie betreft een gecontroleerde pilot met beveiligde toegang, geregistreerde systemen en volledige logging.
Voor de volledige ingebruikname zijn aanvullende juridische en organisatorische waarborgen nodig. Het team wijst daarbij op de Wet bescherming privacy en persoonsgegevens, die momenteel bij De Nationale Assemblée ligt, en op de noodzaak van afspraken met iedere aangesloten instelling.
Zorgvuldigheid bij de verwerking van patiëntgegevens betekent volgens het team niet dat er sprake is van stilstand.
Digitaal overlijdenscertificaat hersteld
Het IS4H-team geeft ook een toelichting op het digitale overlijdenscertificaat. Volgens het team functioneerde het systeem dat door de vorige consultant was opgeleverd niet naar behoren.
Er waren problemen met de datakwaliteit en in bepaalde gevallen draaiden ziekenhuizen op een testserver, waarbij testgegevens vermengd waren met echte patiëntgegevens.
De gegevens bevonden zich volgens het team op de bedrijfsserver van de voormalige consultant en zijn tot op heden niet overgedragen.
Het huidige technische team heeft het systeem hersteld en het is inmiddels in gebruik. In samenwerking met PAHO wordt het beschikbaar gesteld als digitaal publiek goed voor de regio.
De volgende stap is de koppeling met het Bureau voor Openbare Gezondheidszorg (BOG), het Centraal Bureau voor Burgerzaken (CBB) en het nationale uitwisselingsplatform HIEP.
Afspraken met huisartsen en belangenverstrengeling
Over de digitale systemen bij huisartsen stelt het IS4H-team dat het onder de vorige minister niet uitsluitend ging om ondersteuning, maar om een contract dat was gesloten met twee leveranciers. Een van deze leveranciers was tevens de consultant die voor het digitale gezondheidsproject was aangetrokken.
Volgens het team is ongeveer 90 procent van de systemen die momenteel bij particuliere huisartsen zijn geïnstalleerd afkomstig van deze voormalige consultant. In het contract was opgenomen dat het ministerie de licentiekosten voor één jaar zou betalen.
Na afloop van het contract heeft het huidige beleid besloten dit niet te verlengen. Het team noemt daarvoor twee redenen: de vermeende belangenverstrengeling en de noodzaak om verdere gesprekken te voeren met de Vereniging van Medici in Suriname (VMS). Over de lopende rechtszaak doet het team geen uitspraken.
Sinds 2025 is het gebruik van een EPD op basis van een ministeriële beschikking een vergunningsvoorwaarde voor huisartsen. Het IS4H-team benadrukt dat alle systemen aan de nationale standaarden moeten voldoen.
Huisartsen kunnen hun eigen systeem blijven gebruiken of aangeven dat zij het systeem van het ministerie willen inzetten. In beide gevallen moeten de systemen onderling gegevens kunnen uitwisselen en op de HIEP worden aangesloten.
Geen bestaande oplossing voor dubbele registratie stopgezet
Ook de kwestie van dubbele registratie in het HEARTS-programma komt aan de orde. Het IS4H-team ontkent dat een werkende oplossing voor dubbele registratie is stopgezet.
Volgens het team heeft tijdens de vorige bestuursperiode alleen een onderzoek naar dit probleem plaatsgevonden. Dat onderzoek werd gefinancierd uit de IDB-lening, maar leverde geen bruikbare resultaten op.
De structurele oplossing ligt volgens het team in de interoperabiliteit van de digitale zorgsystemen. Zodra de EPD-systemen van huisartsen en de RGD via de HIEP gegevens kunnen uitwisselen, hoeven artsen niet langer afzonderlijk gegevens in een HEARTS-applicatie te registreren.
Het onderhoud en de verdere ontwikkeling van deze systemen vallen onder de verantwoordelijkheid van het eigen IS4H-team en zijn daardoor niet afhankelijk van externe licenties of één individuele consultant.
IS4H-team eist rectificatie
Het team zegt het te betreuren dat de voortgang van het programma, die volgens hen ook breed in de media is gerapporteerd, telkens wordt genegeerd, terwijl medewerkers van het IS4H-team persoonlijk worden aangevallen. Om die reden worden in de verklaring geen namen van individuele medewerkers genoemd.
Het IS4H-team roept oud-minister Ramadhin nadrukkelijk op te stoppen met het verspreiden van wat het team als onjuiste informatie over het programma en de medewerkers beschouwt. Ook wordt hij verzocht zijn eerdere uitlatingen per direct te rectificeren.
Het team stelt dat het kritiek op het programma niet gelijkstelt aan sabotage. Het herhaaldelijk verspreiden van informatie die volgens het team niet overeenkomt met gedocumenteerde resultaten en het persoonlijk aanvallen van medewerkers gaat volgens de verklaring echter verder dan reguliere kritiek.
Indien de oud-minister niet tot rectificatie overgaat, zegt het team zich genoodzaakt te zien geëigende stappen te ondernemen.
Digitale uitrol wordt voortgezet
Ondanks de ontstane discussie zegt het IS4H-team de werkzaamheden onverminderd voort te zetten. Het uiteindelijke doel blijft volgens de medewerkers een geïntegreerd digitaal gezondheidszorgsysteem waarin iedere patiënt over één dossier beschikt dat veilig toegankelijk is op de plaats waar zorg nodig is.
“Eén patiënt, één dossier, veilig beschikbaar waar de zorg nodig is”, is de doelstelling die het team daarbij centraal blijft stellen.
