‘In trance zijn’ bestaat niet, maar in Suriname gelooft men er nog steeds in

Het tragische incident aan de Cocobiacoweg schrikt ons land op. Een eenjarig kindje komt om het leven en een familielid raakt zwaar verward.

Volgens de politie verkeert de verdachte, een tienerjongen, tijdens en na het voorval in een sterk verwarde toestand.

Hij praat onsamenhangend en reageert wisselend. Buurtbewoners en veel mensen op sociale media zeggen dat hij in trance is.

In Suriname gebruiken we de term in trance vaak wanneer iemand plots schreeuwt, wegzakt of lijkt te reageren op geesten. Vooral rond incidenten en begrafenissen zeggen omstanders dat iemand in trance is gegaan, alsof een geest tijdelijk bezit neemt.

Die gedachte wortelt in Winti tradities en het volksgeloof. Het is cultureel herkenbaar, maar medisch niet juist.

Uit onderzoek van GFC Nieuws blijkt dat wat men in trance noemt meestal een psychische of lichamelijke aandoening is. Artsen zien signalen die passen bij een psychose, waarbij iemand het contact met de werkelijkheid verliest.

Ook een paniekaanval kan heftig lijken en kortsluiting geven in denken en doen. Daarnaast zijn er bekende lichamelijke oorzaken zoals slaapverlamming, waarbij iemand tijdelijk niet kan bewegen en realistisch kan hallucineren.

Epilepsie kan religieus of mystiek worden beleefd, maar is neurologische activiteit. Middelengebruik zoals sterke cannabis, amfetaminen, cocaïne of XTC kan eveneens verwardheid en hallucinaties geven.

De geneeskunde kent wel een categorie die lijkt op trance, maar die valt onder dissociatieve stoornissen met tijdelijk verlies van identiteit of bewustzijn. Artsen beoordelen en behandelen dit klinisch en niet als bovennatuurlijk verschijnsel.

Het informatiepeil over geestelijke gezondheid is bij velen in Suriname nog laag.

Daardoor zoeken mensen in ons land eerder hulp bij religieuze of spirituele begeleiders dan bij artsen of psychiaters. Dat vertraagt de juiste behandeling en kan gevaarlijk zijn.