De hoogste leiders van de nazaten van Inheemse en Afrikaanse gemeenschappen in Suriname hebben zich verenigd onder de naam Fiti Makandra.
Dit overlegplatform, bestaande uit granmans, de Vereniging van Inheemse Dorpshoofden in Suriname (VIDS) en de Federatie van Paraplantages (FPP), is in het leven geroepen om gezamenlijk op te treden bij onderwerpen die de gemeenschappen aangaan.
Een van de huidige prioriteiten is het formuleren van een officiële reactie op de excuses van Nederland voor haar slavernijverleden.
De excuses werden door premier Mark Rutte op 19 december 2022 aangeboden en later versterkt door koning Willem-Alexander, die op 1 juli 2023 niet alleen zijn excuses uitsprak, maar ook om vergiffenis vroeg aan de nazaten van de tot slaaf gemaakten.
Intentie tot samenwerking en harmonie
De leiders benadrukken dat hun gemeenschappen in het verleden door koloniale machthebbers verdeeld werden, maar dat eenheid de sleutel is tot het doorbreken van deze historische verdeel-en-heersstrategieën.
Zij streven naar duurzame ontwikkeling met behoud van soevereiniteit, traditionele waarden en harmonie met de natuurlijke omgeving.
Voorzitter kapitein Muriel Fernandes (VIDS) benadrukt dat deze eenheid essentieel is:
“We erkennen dat gezamenlijk optreden de enige weg is om een breed gedragen toekomstvisie voor onze gemeenschappen te realiseren.”
Reactie in voorbereiding: Grankrutu/Konparsi in 2025
Na de officiële excuses hebben de leiders op 5 augustus 2023 in een brief aan koning Willem-Alexander en premier Rutte aangegeven dat zij de excuses hebben “(aan)gehoord”. Echter, voordat een officiële reactie kon worden gegeven, was uitgebreid intern overleg binnen de gemeenschappen noodzakelijk.
De voorbereidingen hiervoor zijn in volle gang. Er wordt toegewerkt naar een grote Grankrutu/Konparsi in maart/april 2025, waar leiders en genodigden bijeenkomen om een gezamenlijke en breed gedragen reactie te formuleren.
Ter voorbereiding hierop worden er intensieve dialogen gevoerd binnen de gemeenschappen:
Lokale krutu/konparsi: Kleinschalige bijeenkomsten binnen de leefgemeenschappen.
Grote Grankrutu/Konparsi: Centrale bijeenkomst in 2025 met een gezamenlijke verklaring als resultaat.
Deze bijeenkomsten worden gefinancierd met middelen die door Nederland beschikbaar zijn gesteld.
Het overlegplatform Fiti Makandra bestaat uit de volgende leiders:
Kapitein Muriel Fernandes, voorzitter Vereniging van Inheemse Dorpshoofden in Suriname (VIDS)
Wilgo Ommen, voorzitter Federatie van Paraplantages (FPP)
Granman Albert Aboikoni van de Saamaka
Granman Jimmy Toeroemang van de Trio
Granman Ipomadi Pelenapin van de Wayana
Granman Remon Clemens van de Kwinti
Granman Simeon Glunder van de Aluku
Granman Leslie Valentijn van de Matawai
Granman Jozef Forster van de Paamaka
