Binnen de financiële sector groeien de zorgen over de voorbereiding, coördinatie en opvolging van de aankomende National Risk Assessment (NRA) en het bredere traject rondom de bestrijding van witwassen, terrorismefinanciering en proliferatiefinanciering (AML/CFT/CPF).
Hoewel Suriname de afgelopen jaren belangrijke stappen heeft gezet op het gebied van wetgeving en institutionele versterking, bestaat de indruk dat de centrale aansturing en coördinatie momenteel onvoldoende zichtbaar zijn om de vereiste effectiviteit op lange termijn te waarborgen.
Deskundigen uit de sector wijzen erop dat het vraagstuk verder reikt dan naleving van internationale standaarden alleen.
De uitkomsten van de NRA en de beoordeling van de effectiviteit van het nationale AML/CFT-raamwerk kunnen directe gevolgen hebben voor correspondent banking-relaties, internationale transacties, investeringsklimaat, reputatie van het land en de operationele druk binnen financiële instellingen.
Verdwijning AML-PIU baart zorgen
Een van de belangrijkste aandachtspunten betreft het wegvallen van de AML Project Implementation Unit (AML-PIU), die jarenlang een centrale rol vervulde in de operationele uitvoering, monitoring en coördinatie van AML/CFT-gerelateerde activiteiten.
Volgens signalen vanuit het werkveld zou deze unit sinds medio 2025 niet langer actief zijn. Hierdoor ontstaat het risico dat institutionele kennis verloren gaat, verantwoordelijkheden versnipperd raken en de structurele opvolging van nationale en internationale actiepunten onvoldoende wordt geborgd.
Financiële experts benadrukken dat juist in aanloop naar belangrijke internationale evaluaties een sterke centrale coördinatiestructuur noodzakelijk is om continuïteit en samenhang te waarborgen.
National Risk Assessment vereist meer dan documentatie
Binnen de sector wordt benadrukt dat een National Risk Assessment niet mag worden beschouwd als een eenmalige verplichting of administratieve oefening.
De NRA moet dienen als fundament voor een risicogebaseerde aanpak van witwas- en terrorismefinancieringsrisico’s binnen zowel de publieke als private sector.
Daarbij is het van belang dat de resultaten niet uitsluitend worden vastgelegd in rapporten, maar daadwerkelijk worden vertaald naar beleid, toezicht en operationele maatregelen.
Zorgen over effectiviteit en betrokkenheid
Volgens betrokkenen bestaat er momenteel onvoldoende zicht op de wijze waarop de toekomstige NRA-resultaten zullen worden geïntegreerd in nationale strategieën en toezichtskaders.
Ook leeft de zorg dat de betrokkenheid van financiële instellingen, rapporterende entiteiten en andere relevante stakeholders beperkt kan blijven.
Daarnaast wordt gewezen op mogelijke uitdagingen rondom dataverzameling, datakwaliteit en informatie-uitwisseling tussen betrokken instanties.
Zonder betrouwbare en actuele gegevens wordt het moeilijk om risico’s adequaat in kaart te brengen en effectief te beheersen.
Ook bestaat bezorgdheid over de consistente toepassing van risicogebaseerd toezicht en over het ontbreken van duidelijk gecommuniceerde nationale prioriteiten ten aanzien van hoogrisicosectoren en kwetsbare activiteiten.
Bestaande risico’s blijven actueel
Suriname blijft volgens eerdere evaluaties en risicoanalyses kwetsbaar voor verschillende vormen van financiële criminaliteit.
Daarbij wordt onder meer gewezen op de omvang van contante transacties, informele geldstromen, grensoverschrijdende geldbewegingen, activiteiten binnen de informele goudsector, corruptierisico’s en vraagstukken rond transparantie van uiteindelijk belanghebbenden (beneficial ownership).
Deze risico’s vereisen volgens deskundigen een voortdurende en gecoördineerde aanpak waarbij overheid, toezichthouders en private instellingen gezamenlijk optrekken.
Internationale beoordelaars kijken naar resultaten
Waar internationale organisaties in het verleden vooral aandacht hadden voor wetgeving en formele structuren, ligt de focus tegenwoordig steeds meer op aantoonbare effectiviteit.
Internationale beoordelaars kijken in toenemende mate naar de vraag of landen daadwerkelijk in staat zijn financiële criminaliteit tijdig te identificeren, risico’s te beperken en overtredingen effectief aan te pakken.
Het bestaan van wet- en regelgeving alleen is daarbij niet langer voldoende. Doorslaggevend wordt of systemen in de praktijk functioneren en meetbare resultaten opleveren.
Oproep tot versterking nationale aanpak
Vanuit de financiële sector wordt gepleit voor herstel of versterking van de nationale AML/CFT-coördinatie, een structurele betrokkenheid van publieke en private stakeholders en een duidelijke vertaling van NRA-uitkomsten naar concreet beleid.
Daarnaast wordt gewezen op het belang van voortdurende sectorale begeleiding, tijdige feedback, gespecialiseerde capaciteit en voldoende middelen om de uitvoering van maatregelen te ondersteunen.
Volgens betrokkenen moet de nadruk verschuiven van formele naleving naar daadwerkelijke effectiviteit, zodat Suriname niet alleen voldoet aan internationale standaarden op papier, maar deze ook zichtbaar in de praktijk kan waarmaken.
Toenemende urgentie voor financiële stabiliteit
Gezien de mogelijke gevolgen voor de internationale reputatie van Suriname, de toegang tot buitenlandse financiële markten en de stabiliteit van de financiële sector, wordt het onderwerp door deskundigen aangemerkt als een nationaal aandachtspunt dat hoge prioriteit verdient.
Een goed voorbereide National Risk Assessment en een effectief AML/CFT-raamwerk worden daarbij gezien als essentiële voorwaarden voor een solide financieel systeem, een aantrekkelijk investeringsklimaat en duurzaam vertrouwen van internationale partners.
