Tijdens mijn vele gesprekken met mensen binnen de Surinaamse gemeenschap krijg ik soms het gevoel dat niet iedereen ervan doordrongen is dat er mensen zijn die als het ware met één been in Suriname en het andere in Nederland wonen.
Niet letterlijk, maar vooral in hun gedachten, gevoelens en dagelijkse afwegingen.
Ik ken een behoorlijk aantal Surinamers met de Nederlandse nationaliteit die na jarenlang in Nederland te hebben gewoond, de beslissing hebben genomen om terug te keren naar hun geboorteland.
Zij lieten hun werk, vrienden, sociale leven en soms zelfs een groot deel van hun familie achter om opnieuw in Suriname te beginnen.
De twijfel na de terugkeer
Maar eenmaal terug, ontstaat bij sommigen een merkwaardige innerlijke strijd. Was dit wel de juiste beslissing? In Suriname is het leven op bepaalde punten aangenamer, vertrouwder en warmer. Maar tegelijkertijd missen zij dingen die zij in Nederland gewend waren geraakt.
Dan begint het vergelijken. De ene dag overheerst het gevoel: nee, ik wil hier blijven, Suriname is uiteindelijk mijn thuis. Een andere dag klinkt de gedachte: misschien moet ik toch terug naar Nederland.
Sommigen zijn daar niet enkele weken of maanden mee bezig, maar jarenlang. Blijven of teruggaan? Suriname of Nederland?
Andersom gebeurt hetzelfde
En het bijzondere is dat dit proces ook precies andersom kan verlopen. Mensen die vanuit Suriname naar Nederland zijn vertrokken, kunnen na verloop van tijd een sterk verlangen naar Suriname ontwikkelen.
Zij missen de mensen, de sfeer, het klimaat, de sociale verbondenheid en bepaalde aspecten van het leven hier.
Ook zij kunnen vervolgens jarenlang met de gedachte rondlopen om terug te keren.
Wonen in twee landen
Misschien moeten we daarom beter begrijpen dat emigreren of remigreren niet altijd betekent dat iemand emotioneel afscheid neemt van het andere land. Sommige mensen wonen fysiek in één land, maar leven in gedachten voortdurend in twee landen.
Hun lichaam is in Paramaribo, maar een deel van hun hart is in Nederland. Of andersom.
Dat is geen besluiteloosheid. Het is de ingewikkelde werkelijkheid van mensen die hun leven over twee landen hebben verdeeld. Soms woont iemand niet in één land, maar tussen twee werelden.
Ida Thornhill is docente aan een lerarenopleiding in Paramaribo en actief als auteur en columniste.
Vanuit haar jarenlange ervaring in het onderwijs en haar brede maatschappelijke betrokkenheid schrijft zij over uiteenlopende thema’s die Suriname raken.
