De klachten over winkels, onduidelijke kassabonnen en ontbrekende informatie blijven binnenstromen.
De Economische Controledienst (ECD) van het ministerie van Economische Zaken, Ondernemerschap en Technologische Innovatie (EZOTI) zegt ondertussen de controlewerkzaamheden op te voeren.
Minister Andrew Baasaron meldt dat extra personeel is aangetrokken en getraind om landelijk toezicht te houden. Maar de vraag blijft: hoeveel controles zijn nodig voordat de consument daadwerkelijk verschil merkt?
De aankondiging klinkt positief. Toch roept zij ook een ongemakkelijke vraag op over de effectiviteit van het toezicht tot nu toe.
Als klachten zich blijven opstapelen, is meer personeel dan de oplossing, of moet vooral worden gekeken naar de manier waarop de dienst functioneert?
Meer personeel, maar waar zijn de resultaten?
Volgens Baasaron is de ECD niet langer uitsluitend actief in Paramaribo, Wanica en omliggende gebieden. Ook in de districten zou voortvarender worden opgetreden dan voorheen. In samenwerking met het ministerie van Justitie en Veiligheid zijn bovendien BAVP’ers getraind om de controlewerkzaamheden te ondersteunen.
Dat is een stap in de goede richting. Consumentenbescherming mag immers niet afhankelijk zijn van de woonplaats van de consument. Ook buiten de stedelijke gebieden moeten winkeliers weten dat overtredingen worden gecontroleerd en aangepakt.
Maar uitbreiding van het personeelsbestand is nog geen bewijs van effectief beleid. De samenleving heeft niet alleen behoefte aan mededelingen over extra manschappen en trainingen, maar vooral aan aantoonbare resultaten. Hoeveel controles zijn uitgevoerd? Hoeveel overtredingen zijn vastgesteld?
Hoeveel winkeliers hebben hun werkwijze daadwerkelijk aangepast en welke sancties zijn opgelegd wanneer waarschuwingen niet hielpen?
Zonder dergelijke informatie blijft onduidelijk of de intensivering van het toezicht ook leidt tot structurele verbetering.
Bonnetjes in vreemde talen: symptoom van een groter probleem
Een van de problemen waarmee de ECD volgens de minister regelmatig wordt geconfronteerd, betreft kassabonnen en kwitanties waarop belangrijke informatie ontbreekt of die in een vreemde taal zijn opgesteld.
Wanneer consumenten niet kunnen begrijpen waarvoor zij betalen of welke gegevens op hun aankoopbewijs staan, wordt het moeilijker om hun rechten te controleren en bij geschillen bewijs te leveren.
De minister stelt dat de ECD na binnengekomen klachten direct op pad wordt gestuurd om winkeliers tot de orde te roepen en hen te vragen de situatie te corrigeren.
Maar waarom moet de overheid telkens achteraf ingrijpen? Waarom zijn duidelijke regels en consequente handhaving niet zodanig ingebed in de dagelijkse praktijk dat winkeliers weten wat van hen wordt verwacht?
Voorlichting kan helpen, zeker wanneer ondernemers onvoldoende op de hoogte zijn van de geldende voorschriften. Maar voorlichting alleen is niet genoeg wanneer overtredingen zich blijven herhalen.
Een waarschuwing die geen consequenties heeft bij herhaaldelijke niet-naleving, dreigt haar afschrikkende werking te verliezen.
De consument mag daarom verwachten dat de overheid niet alleen reageert op klachten, maar ook preventief optreedt.
De consument mag geen fulltime controleur worden
Een goed functionerende Economische Controledienst behoort niet uitsluitend te werken op basis van klachten die burgers indienen. Klachten zijn belangrijk, maar mogen niet de enige motor achter toezicht zijn.
Wanneer consumenten voortdurend melding moeten maken van onduidelijke bonnen, ontbrekende informatie of andere mogelijke overtredingen, ontstaat het risico dat de verantwoordelijkheid voor het signaleren van misstanden feitelijk bij de burger komt te liggen.
De overheid beschikt juist over een controledienst om systematisch toezicht te houden, risico’s te identificeren en waar nodig op te treden. Dat vraagt om gerichte inspecties, duidelijke prioriteiten en een transparante terugkoppeling aan de samenleving.
Burgers moeten bovendien weten waar zij klachten kunnen indienen, hoe die worden behandeld en binnen welke termijn zij een reactie mogen verwachten.
Wie melding maakt van een probleem, hoort niet het gevoel te krijgen dat de klacht in een administratieve lade verdwijnt.
Kantoorfaciliteiten en vervoer: waarom was dit niet eerder geregeld?
Baasaron geeft aan dat het ministerie nog bezig is de kantoorfaciliteiten en het vervoer op orde te brengen, zodat controleurs zich gemakkelijker en sneller naar verschillende gebieden kunnen verplaatsen.
Dat deze voorzieningen worden aangepakt, is noodzakelijk. Een controledienst zonder voldoende mobiliteit en werkfaciliteiten kan haar wettelijke en beleidsmatige taken moeilijk optimaal uitvoeren.
Tegelijkertijd roept deze mededeling vragen op over de organisatorische voorbereiding. Als landelijke controle jarenlang een belangrijke taak van de ECD is geweest, waarom moeten essentiële randvoorwaarden dan nog worden geregeld voordat de dienst haar werkzaamheden daadwerkelijk kan uitbreiden?
Het is begrijpelijk dat een nieuwe aanpak investeringen en organisatorische aanpassingen vereist. Maar de samenleving mag ook verwachten dat overheidsdiensten niet pas bij toenemende klachten ontdekken dat vervoer, huisvesting of personele capaciteit tekortschieten.
Goed bestuur betekent niet alleen reageren wanneer problemen zichtbaar worden, maar ook tijdig plannen, middelen beschikbaar stellen en de uitvoering bewaken.
Van aankondigingen naar controleerbare resultaten
De uitbreiding van de ECD biedt een kans om het toezicht op de naleving van economische voorschriften te verbeteren. Die kans moet echter worden benut met een aanpak die verder gaat dan extra personeel, trainingen en de afhandeling van afzonderlijke klachten.
EZOTI zou periodiek inzicht moeten geven in de uitgevoerde controles, de aard van de geconstateerde overtredingen, de genomen maatregelen en de mate waarin winkeliers hun werkwijze aanpassen. Daarbij moet onderscheid worden gemaakt tussen waarschuwingen, herstelmaatregelen en formele sancties, voor zover die wettelijk mogelijk zijn.
Ook moet duidelijk worden of de uitbreiding daadwerkelijk leidt tot betere landelijke dekking en snellere afhandeling van klachten.
Dat is geen onredelijke eis, maar een basisvoorwaarde voor publieke verantwoording. De samenleving financiert overheidsdiensten niet om uitsluitend actief te lijken, maar om concrete problemen aan te pakken.
De klaagzang moet eindelijk stoppen
Dat minister Baasaron erkent dat de ECD het druk heeft, is op zichzelf geen bewijs van falend beleid. Een groot aantal klachten kan immers ook wijzen op een groeiend bewustzijn onder consumenten en een grotere bereidheid om misstanden te melden.
Maar wanneer dezelfde problemen blijven terugkomen, moet de overheid aantonen dat haar aanpak meer oplevert dan tijdelijke correcties.
De consument heeft weinig aan de mededeling dat controleurs onderweg zijn als onduidelijke kassabonnen en andere overtredingen zich blijven voordoen.
Winkeliers moeten weten dat de regels gelden, controleurs moeten over de middelen beschikken om hun werk uit te voeren en de overheid moet laten zien dat overtredingen consequent worden aangepakt.
De echte maatstaf voor het succes van de ECD is daarom niet hoeveel mensen zijn aangetrokken of hoeveel controles worden aangekondigd, maar hoeveel consumenten uiteindelijk beter worden beschermd.
Zolang de samenleving vooral klachten hoort en de overheid vooral nieuwe maatregelen aankondigt, blijft de vraag gerechtvaardigd of er voldoende verandert.
Het is tijd om de eeuwige klaagzang te vervangen door meetbare resultaten, transparante handhaving en daadwerkelijk vertrouwen in de bescherming van de consument.
H. Smeltz
Dit artikel betreft een ingezonden opiniestuk. Voor de publicatie van ingezonden artikelen hanteren wij specifieke voorwaarden. Voor meer informatie of om zelf een ingezonden bericht te sturen, kunt u contact opnemen via [email protected] of direct via WhatsApp.
Let op: Publicatie van opiniestukken houdt niet in dat GFC Nieuws het eens is met de inhoud
