Terwijl koning Willem-Alexander in Suriname warm werd onthaald, wees Amsterdam een klein verzoek uit het arme Nieuw-Amsterdam af. Twee weken later volgde een bloedbad.
Nederland spreekt graag over gelijkheid, partnerschap en verantwoordelijkheid. Maar wanneer het erop aankomt, kijkt het weg.
Op 10 november 2025 vroeg het district Commewijne aan de stad Amsterdam om een kleine, symbolische steun: drie veerboten en enkele leslokalen. Op 15 december volgde een ijskoude afwijzing. Geen steun. Geen alternatief. Geen gesprek.
Twee weken later, op 28 december 2025, vond in Nieuw-Amsterdam een brute massamoord plaats. Dit was geen toeval en geen losstaand incident.
Het was het gevolg van jarenlange verwaarlozing, structurele ongelijkheid en het negeren van duidelijke signalen. Amsterdam wist dat de situatie kwetsbaar was. Amsterdam kon helpen. Amsterdam deed niets.
Wat hier vooral ontbreekt, is gelijkwaardige dialoog. Niet praten over ons, maar met ons. Niet beslissen van afstand, maar luisteren naar wat nodig is.
Zolang Amsterdam bepaalt wat belangrijk is zonder onze stem serieus mee te nemen, is er geen gelijkwaardigheid. Dan blijft het oude machtsdenken bestaan.
Een tijdreeks van gemiste kansen
1. 10 november 2025: Commewijne vraagt om drie veerboten en leslokalen.
2. 02 december 2025: Koning Willem-Alexander wordt feestelijk ontvangen in Nieuw-Amsterdam. Er wordt gesproken over verbondenheid en geschiedenis.
3. 15 december 2025: Amsterdam wijst het verzoek af, zonder overleg of alternatief.
4. 28 december 2025: Een massamoord treft de gemeenschap in Nieuw-Amsterdam die om hulp vroeg.
Deze volgorde is geen toeval. Wie structureel niets geeft, laat wanhoop groeien. Dat wist Amsterdam. Toch werd ervoor gekozen niets te doen.
Verwaarlozing en geweld zijn verbonden
Wetenschappelijk onderzoek toont een duidelijk verband tussen langdurige armoede, chronische stress en psychische klachten.
Wanneer mensen leven zonder zekerheid, zonder goed onderwijs en zonder perspectief, neemt mentale druk toe. Angst, depressie, trauma en gevoelens van machteloosheid stapelen zich op, vooral in gemeenschappen die zich structureel genegeerd voelen.
Diezelfde onderzoeken laten zien dat onopgeloste stress en psychische ontwrichting het risico op geweld vergroten, niet omdat mensen gewelddadig willen zijn, maar omdat systemen falen om bescherming, zorg en toekomst te bieden. Geweld ontstaat dan als symptoom van langdurige verwaarlozing.
Het verzoek van 10 november was daarom geen luxe, maar een preventieve ingreep. Een poging om mentale armoede te doorbreken, stress te verminderen en stabiliteit te creëren.
Door dit verzoek af te wijzen, weigerde Amsterdam niet alleen hulp, maar ook de kans om aantoonbare risicofactoren voor geweld weg te nemen.
De tragedie die volgde, bevestigt wat wetenschap al langer laat zien: structurele verwaarlozing heeft voorspelbare gevolgen.
Het masker valt af
De afwijzing van Amsterdam was niet alleen bestuurlijk, maar ook moreel. Er was geen medeleven, geen erkenning van ongelijkheid en geen bereidheid tot dialoog. Alsof drie veerboten en enkele leslokalen te veel gevraagd waren.
Nederland presenteert zich graag als tolerant en rechtvaardig. Maar deze beslissing laat iets anders zien. Solidariteit blijkt selectief.
Menselijkheid stopt waar het koloniale verleden te dichtbij komt. Woorden verliezen hun waarde als ze niet worden gevolgd door daden.
Historische verantwoordelijkheid is geen keuze
De band tussen Amsterdam en Nieuw-Amsterdam wordt vaak omschreven als een “gedeelde geschiedenis”. Maar dat beeld klopt niet. Er is geen gedeelde geschiedenis zolang die geschiedenis niet samen is gedragen en hersteld. Slavernij was geen gezamenlijke ervaring.
Het was een systeem waarin de ene kant profiteerde en de andere werd ontmenselijkt. De Verenigde Naties erkennen slavernij als een misdaad tegen de menselijkheid. Toch lijkt Amsterdam dit verleden te willen afhandelen met woorden, symboliek en losse projecten.
Geschiedenis leeft vandaag nog. In armoede. In achterstand. In vergeten gemeenschappen. Zonder erkenning daarvan, en zonder gelijkwaardige dialoog over onze noden, blijft spreken over gedeelde geschiedenis leeg.
Een pijnlijk verschil
Amsterdam stelde recent 25 miljoen euro beschikbaar voor ‘Joods’ leven in de stad, terecht en noodzakelijk. De slachtoffers en nazaten van de vijf jaar durende Holocaust worden tot op de dag van vandaag erkend, herdacht en structureel gesteund.
Dat is hoe historische verantwoordelijkheid eruitziet wanneer zij serieus wordt genomen. Maar voor een klein en concreet verzoek uit een gemeenschap dieeeuwenlang door slavernij is getroffen, blijkt geen ruimte. Geen geld. Geen urgentie. Geen gesprek.
Zo meet Amsterdam met twee maten. Beide geschiedenissen zijn door de Verenigde Naties erkend als misdaden tegen de menselijkheid.
Toch krijgt de ene blijvende steun en middelen, terwijl de andere wordt afgedaan met woorden en afwijzingen. Het cynisme is duidelijk: vijf jaar vernietiging vraagt om langdurige zorg, vier eeuwen ontmenselijking blijkbaar niet.
Dit gaat niet over het vergelijken van leed, maar over gelijkwaardigheid. Historische verantwoordelijkheid kan niet selectief zijn.
Wat er nu moet gebeuren
Dit is geen aanval, maar een duidelijke waarschuwing. Verwaarlozing heeft gevolgen. Stilte is ook een keuze.
Wij eisen gelijkwaardige dialoog over onze noden.
Geen besluiten meer zonder ons. Geen symboliek zonder actie.
Wij eisen dat Amsterdam:
1. Het verzoek van 10 november 2025 alsnog direct goedkeurt.
2. Openlijk erkent hoe het koloniale verleden vandaag nog doorwerkt.
3. Een structureel herstel- en ontwikkelingsfonds opzet voor getroffen Surinaamse gemeenschappen.
Slotwoord
Nederland houdt van mooie woorden. Maar woorden voorkomen geen geweld en bouwen geen toekomst. Amsterdam kan vandaag kiezen: verantwoordelijkheid nemen of blijven toekijken. Neutraliteit bestaat hier niet meer.
De wereld kijkt mee.
P. Richelieu
Stichting Afri Diaspora Nederland–Suriname
Dit artikel betreft een ingezonden opiniestuk. Voor de publicatie van ingezonden artikelen hanteren wij specifieke voorwaarden. Voor meer informatie of om zelf een ingezonden bericht te sturen, kunt u contact opnemen via [email protected] of direct via WhatsApp.
Let op: Publicatie van opiniestukken houdt niet in dat GFC Nieuws het eens is met de inhoud
