Suriname staat op de 138e plaats van 237 landen en gebieden op de internationale ranglijst van levensverwachting voor 2026.
De gemiddelde levensverwachting bij geboorte wordt voor ons land geraamd op 74 jaar.
Hoewel dit een duidelijke verbetering is ten opzichte van de situatie in 1950, toen de levensverwachting slechts 50,7 jaar bedroeg, blijft de vraag hoe Suriname ervoor kan zorgen dat mensen niet alleen langer, maar ook gezonder leven.
Uit een internationale vergelijking, gepubliceerd door Visual Capitalist op basis van de gemiddelde prognoses voor 2026 uit het rapport World Population Prospects 2024 van de Verenigde Naties, blijkt dat de levensverwachting wereldwijd gemiddeld 73,8 jaar bedraagt. Suriname zit met 74 jaar dus slechts 0,2 jaar boven het wereldgemiddelde.
De cijfers laten zien dat de levensverwachting in Suriname sinds 1950 met 23,3 jaar is toegenomen. Dat is een belangrijke demografische ontwikkeling, maar de 138e positie maakt ook duidelijk dat er wereldwijd nog veel landen zijn waar mensen naar verwachting langer leven.
Van 50,7 naar 74 jaar in ruim zeven decennia
In 1950 bedroeg de levensverwachting in Suriname naar schatting 50,7 jaar. Voor 2026 wordt dit op 74 jaar geraamd. De toename van 23,3 jaar weerspiegelt onder meer de vooruitgang die wereldwijd is geboekt op het gebied van medische zorg, vaccinatie, hygiëne, voeding en de bestrijding van infectieziekten.
De ontwikkeling betekent echter niet dat iedere Surinamer daadwerkelijk 74 jaar oud wordt. Levensverwachting bij geboorte is een statistische maatstaf die aangeeft hoeveel jaren een pasgeborene gemiddeld zou kunnen leven als de sterftepatronen van het betreffende jaar gedurende zijn of haar leven gelijk zouden blijven.
Het is dus een gemiddelde voor de bevolking en geen individuele voorspelling.
Suriname blijft achter bij het gemiddelde van de regio
Een vergelijking met de regio geeft een ander perspectief op de positie van Suriname. Volgens de Pan-Amerikaanse Gezondheidsorganisatie (PAHO) bedroeg de levensverwachting in Suriname in 2024 ongeveer 73,8 jaar. Voor de regio van de Amerika’s als geheel lag dit gemiddelde op ongeveer 77 jaar.
Dat betekent dat Suriname op basis van deze regionale cijfers ongeveer 3,2 jaar onder het gemiddelde van de Amerika’s ligt.
De internationale prognose voor 2026 en de PAHO-cijfers voor 2024 zijn gebaseerd op verschillende gegevensjaren en moeten daarom niet zonder meer als één meetreeks worden beschouwd.
Langer leven betekent niet automatisch gezonder leven
Een belangrijk aspect dat in discussies over levensverwachting vaak onderbelicht blijft, is het aantal jaren dat mensen in goede gezondheid kunnen doorbrengen.
Volgens gegevens van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) bedroeg de gezonde levensverwachting bij geboorte in Suriname in 2023 ongeveer 61,2 jaar.
Dit is de gemiddelde periode waarin iemand naar verwachting in volledige gezondheid leeft, waarbij rekening wordt gehouden met ziekte en beperkingen.
Het verschil tussen de totale levensverwachting en de gezonde levensverwachting laat zien dat langer leven niet automatisch betekent dat iemand gedurende al die jaren vrij is van gezondheidsproblemen.
Dit gegeven verdient bijzondere aandacht. Het gezondheidsbeleid moet niet uitsluitend gericht zijn op het verlengen van de levensduur, maar ook op het voorkomen van chronische aandoeningen, het bevorderen van een gezonde leefstijl en het toegankelijk maken van kwalitatieve zorg.
Gezondheidszorg en preventie blijven belangrijke aandachtspunten
De cijfers van de PAHO geven ook inzicht in de financiering van de gezondheidszorg in Suriname. In 2021 bedroegen de overheidsuitgaven aan gezondheidszorg ongeveer 3,33 procent van het bruto binnenlands product. Daarnaast kwam 24,83 procent van de totale uitgaven aan gezondheidszorg rechtstreeks voor rekening van huishoudens.
Deze cijfers zijn geen actuele begrotingscijfers voor 2026, maar geven wel een beeld van de financieringsstructuur in de betreffende periode.
Wanneer burgers een aanzienlijk deel van de zorgkosten zelf moeten dragen, kan dit de toegang tot medische diensten beïnvloeden, vooral voor huishoudens met beperkte financiële middelen.
Daarom zijn investeringen in eerstelijnszorg, preventieve gezondheidsprogramma’s, tijdige diagnoses en betaalbare behandelingen van belang.
Ook de beschikbaarheid van medische voorzieningen buiten Paramaribo en Wanica verdient aandacht, zodat geografische afstand geen onnodige belemmering vormt voor toegang tot zorg.
Internationale koplopers en de positie van Suriname
Monaco voert de ranglijst van 2026 aan met een levensverwachting van 86,7 jaar. San Marino volgt met 86 jaar, terwijl Hongkong op de derde plaats staat met 85,9 jaar. Japan en Zuid-Korea behoren eveneens tot de landen met de hoogste levensverwachting.
Aan de andere kant van de ranglijst staat Nigeria op de 237e plaats met een verwachte levensduur van 55 jaar. Het verschil tussen Monaco en Nigeria bedraagt bijna 32 jaar.
Nederland staat op de 34e plaats met 82,6 jaar. Suriname bevindt zich met 74 jaar op de 138e plaats. Het verschil met Nederland bedraagt daarmee 8,6 jaar.
De uitdaging voor Suriname: niet alleen langer, maar gezonder leven
De stijging van de levensverwachting van 50,7 jaar in 1950 naar 74 jaar in 2026 is een ontwikkeling die niet mag worden genegeerd. Tegelijkertijd mag de 138e plaats niet uitsluitend als een statistisch gegeven worden beschouwd.
De cijfers bieden aanleiding om kritisch te kijken naar de toegankelijkheid en betaalbaarheid van de gezondheidszorg, de kwaliteit van medische voorzieningen, preventie, voeding, leefomstandigheden en de gezondheidsverschillen tussen bevolkingsgroepen.
Voor beleidsmakers ligt er een belangrijke opdracht: ervoor zorgen dat de vooruitgang in levensverwachting zich vertaalt in een betere kwaliteit van leven voor de gehele bevolking.
Want de werkelijke vooruitgang van een samenleving wordt niet alleen bepaald door hoeveel jaren mensen leven, maar ook door de gezondheid, zelfstandigheid en waardigheid waarmee zij die jaren kunnen doorbrengen.
