We weten inmiddels dat Suriname kampt met een tekort aan elektriciteitscapaciteit. We weten ook dat de vraag naar stroom blijft groeien en dat de beschikbare productiecapaciteit steeds moeilijker aan die vraag kan voldoen.
Maar de vraag die steeds nadrukkelijker gesteld moet worden, is: Wat wordt er concreet gedaan om dit probleem op te lossen?
Energiebedrijven Suriname (EBS) heeft aangekondigd dat in verschillende gebieden gedurende twee perioden in november 2026 de stroomvoorziening tijdelijk wordt onderbroken.
Van vrijdag 13 tot en met maandag 16 november en van vrijdag 20 tot en met maandag 23 november zullen geplande stroomonderbrekingen plaatsvinden.
Door noodzakelijke werkzaamheden bij Afobaka zal de gezamenlijke opwekcapaciteit op bepaalde momenten onvoldoende zijn om aan de totale elektriciteitsvraag te voldoen. De onderbrekingen kunnen maximaal drie aaneengesloten uren duren.
Dat de werkzaamheden bij Afobaka noodzakelijk zijn, staat buiten kijf. Ook is het begrijpelijk dat onderhoud aan de energie-infrastructuur gevolgen kan hebben voor de stroomvoorziening.
Maar laten we eerlijk zijn: de aangekondigde onderbrekingen leggen opnieuw een veel groter probleem bloot. Suriname heeft onvoldoende beschikbare opwekkingscapaciteit om de elektriciteitsvraag betrouwbaar op te vangen. En dat probleem is niet gisteren ontstaan.
Het tekort is inmiddels geen vermoeden meer
De cijfers die de Energie Autoriteit Suriname (EAS) naar buiten heeft gebracht, zijn zorgwekkend. Gerard Lau, voorzitter van de Raad van Toezicht van de EAS, heeft op 10 november aangegeven dat het huidige tekort aan opwekkingscapaciteit wordt geschat op 80 tot 100 megawatt.
Afhankelijk van de weersomstandigheden en de beschikbaarheid van water in het stuwmeer kan dit tekort oplopen tot ongeveer 120 megawatt.
Volgens Lau dekt de Afobaka-waterkrachtcentrale ongeveer 40 tot 50 procent van de elektriciteitsbehoefte. Het resterende deel moet voornamelijk door thermische centrales worden geleverd.
Daarmee wordt duidelijk hoe kwetsbaar onze energievoorziening is wanneer de beschikbaarheid van waterkracht onder druk komt te staan of wanneer productie-eenheden tijdelijk buiten bedrijf zijn.
Een ander zorgwekkend gegeven is dat de levertijd van nieuwe opwekeenheden bij bepaalde leveranciers kan oplopen tot 18 à 34 maanden.
Met andere woorden: zelfs wanneer vandaag de juiste investeringsbesluiten worden genomen, betekent dat niet dat de extra productiecapaciteit morgen beschikbaar is.
Dit vraagt om vooruitziend beleid. Een overheid die weet dat de elektriciteitsvraag groeit, moet niet wachten totdat de tekorten zich vertalen in structurele stroomonderbrekingen.
We weten wat het probleem is, maar waar blijft de uitvoering?
De regering heeft de energieproblematiek inmiddels op verschillende momenten besproken. Er zijn strategische energierondetafels gehouden en er wordt gewerkt aan een Nationale Energie Roadmap 2026–2035.
Ook is gesproken over een elektriciteitssectorplan dat richting moet geven aan de ontwikkeling van de sector voor de komende twintig jaar.
Volgens de EAS is de uitvoering van dit sectorplan van groot belang. De eerste vijf jaar moeten vooral worden benut om het huidige capaciteitstekort weg te werken.
Maar juist hier ligt een belangrijk knelpunt: voor de formele goedkeuring van het sectorplan is volgens de recente verklaring van de EAS nog een staatsbesluit nodig.
Dan rijst de vraag waarom een land dat al geruime tijd weet dat zijn elektriciteitsvoorziening onder druk staat, nog steeds afhankelijk is van noodzakelijke formele besluiten voordat de uitvoering volledig op gang kan komen.
Tijdens de strategische energierondetafel in juni 2026 werd onder meer gesproken over een openbare aanbesteding door EBS voor aanvullende opwekkingscapaciteit, het veiligstellen van financiering en de ontwikkeling van een nationale energieagenda.
Ook werd gewezen op de mogelijkheden van publiek-private samenwerking en de toekomstige benutting van de verwachte gasproductie vanaf 2030.
Dat zijn belangrijke beleidsvoornemens. Maar een rondetafelgesprek levert geen elektriciteit. Een roadmap laat geen lamp branden. En een beleidsdocument lost geen capaciteitstekort op zolang de noodzakelijke investeringen en projecten niet daadwerkelijk worden uitgevoerd.
De samenleving moet daarom kunnen vernemen welke besluiten inmiddels zijn genomen, welke aanbestedingen zijn gestart, welke contracten zijn gesloten, hoeveel megawatt erbij komt en wanneer die capaciteit daadwerkelijk beschikbaar zal zijn.
Zonne-energie is belangrijk, maar geen wondermiddel
De regering heeft ook de ontwikkeling van zonne-energie opnieuw op de agenda geplaatst. Tijdens een strategische rondetafeldiscussie op 30 oktober 2026 heeft president Jennifer Simons benadrukt dat zonne-energie een belangrijke bijdrage kan leveren aan de energiezekerheid van Suriname.
Ook zijn mogelijkheden besproken om burgers en bedrijven te stimuleren in zonnepanelen te investeren.
Dat is een goede ontwikkeling. Suriname beschikt over mogelijkheden om zonne-energie beter te benutten. Het zou onverstandig zijn om de potentie van hernieuwbare energie onbenut te laten.
Maar laten we ook realistisch blijven. Zonne-energie alleen zal het huidige tekort niet op korte termijn oplossen. De voorzitter van de Raad van Toezicht van de EAS heeft erop gewezen dat een geïnstalleerde zonnecapaciteit van 30 megawatt, afhankelijk van de omstandigheden, effectief slechts ongeveer 20 tot 22 procent van die capaciteit oplevert.
Zonne-energie moet daarom worden gecombineerd met onder meer batterijopslag en regelbare productiecapaciteit.
Bovendien moet er een duidelijk beleid komen voor de aansluiting van particuliere en commerciële zonne-energiesystemen op het elektriciteitsnet.
Burgers en bedrijven moeten weten welke technische voorwaarden gelden, welke mogelijkheden er zijn om overtollige stroom terug te leveren en welke financiële stimulansen beschikbaar zijn.
Het gaat dus niet alleen om het promoten van zonnepanelen. Het gaat om een geïntegreerd energiesysteem waarin verschillende energiebronnen elkaar aanvullen.
Wie betaalt de prijs van gebrekkige planning?
Wanneer de stroomvoorziening wordt onderbroken, zijn het uiteindelijk de burgers en bedrijven die de gevolgen ondervinden. Huishoudens moeten hun dagelijkse activiteiten aanpassen.
Ondernemers kunnen omzet verliezen. Bedrijven die afhankelijk zijn van koeling, productieapparatuur, computersystemen en andere elektrische installaties lopen risico’s en maken extra kosten.
Voor ziekenhuizen, zorginstellingen, scholen en andere essentiële diensten is een betrouwbare elektriciteitsvoorziening bovendien van bijzonder belang.
Het is daarom niet voldoende om burgers telkens op te roepen zuiniger met elektriciteit om te gaan. Energiebesparing en verantwoord verbruik zijn belangrijk, maar zij kunnen geen structureel tekort aan productiecapaciteit oplossen.
Ook moet worden voorkomen dat de verantwoordelijkheid voor de energiecrisis uitsluitend bij de consument wordt gelegd.
De overheid, EBS, Staatsolie en de toezichthouder hebben ieder hun eigen verantwoordelijkheden binnen de elektriciteitssector. Die verantwoordelijkheden moeten helder zijn en de samenleving moet kunnen beoordelen of zij worden nagekomen.
Er is ook een financiële en economische dimensie
Minister David Abiamofo van Natuurlijke Hulpbronnen heeft in september 2026 in De Nationale Assemblée aangegeven dat ongeveer 500 miljoen Amerikaanse dollar nodig zou zijn om het elektriciteitstekort binnen twee tot drie jaar weg te werken.
Dat is een aanzienlijk bedrag. Maar het is ook een aanwijzing voor de omvang van de investeringen die noodzakelijk worden geacht om de energievoorziening te versterken.
De vraag is dan ook hoe deze financiering zal worden georganiseerd. Welk deel komt uit overheidsmiddelen? Welk deel moet door EBS en Staatsolie worden gedragen? Welke rol kunnen internationale financiers en private investeerders spelen? En onder welke voorwaarden worden deze investeringen uitgevoerd?
Een land dat economische groei verwacht en zich voorbereidt op de ontwikkeling van de olie- en gassector, kan zich geen structureel onbetrouwbare elektriciteitsvoorziening permitteren. Energie is immers een essentiële voorwaarde voor productie, ondernemerschap, industriële ontwikkeling en buitenlandse investeringen.
Het zou bijzonder tegenstrijdig zijn wanneer Suriname zich internationaal presenteert als een toekomstige energieproducent, terwijl de eigen bevolking en het bedrijfsleven onvoldoende verzekerd zijn van een stabiele elektriciteitsvoorziening.
De olie- en gassector mag geen excuus worden om vandaag niet te handelen
Er wordt veel gesproken over de economische kansen die de olie- en gassector vanaf 2030 kan bieden. Ook de toekomstige gasproductie wordt genoemd als mogelijkheid om de elektriciteitsopwekking goedkoper en efficiënter te maken.
Maar 2030 is niet vandaag.
Suriname moet voorkomen dat het de oplossing voor de huidige energieproblemen volledig afhankelijk maakt van toekomstige olie- en gasinkomsten.
De ontwikkeling van deze sector brengt kansen met zich mee, maar ook onzekerheden, investeringsvereisten en een eigen tijdpad.
De huidige elektriciteitsvraag moet nú worden opgevangen. Dat vereist investeringen in bestaande centrales, nieuwe regelbare productiecapaciteit, modernisering van de infrastructuur, energieopslag en diversificatie van de energiemix.
Ook moet er een duidelijk nood- en continuïteitsplan zijn voor situaties waarin productie-eenheden uitvallen of de beschikbaarheid van waterkracht afneemt.
Een energiesysteem moet niet alleen functioneren wanneer alles volgens planning verloopt. Het moet ook bestand zijn tegen onverwachte omstandigheden.
Wat verwachten wij concreet van de regering?
De samenleving heeft behoefte aan meer dan verklaringen over tekorten en aankondigingen van toekomstige beleidsplannen.
Er moet een openbaar en controleerbaar uitvoeringsprogramma komen waarin duidelijk wordt aangegeven welke investeringen prioriteit hebben, hoeveel extra productiecapaciteit wordt gerealiseerd, welke financiering beschikbaar is en binnen welke termijnen de projecten worden opgeleverd.
Ook moet duidelijk worden wie verantwoordelijk is voor de uitvoering en wie toezicht houdt op de voortgang. De EAS moet haar toezichthoudende rol krachtig kunnen vervullen en de samenleving periodiek informeren over de beschikbare productiecapaciteit, de verwachte elektriciteitsvraag en de voortgang van de noodzakelijke investeringen.
De regering moet bovendien openheid geven over de status van het elektriciteitssectorplan en het staatsbesluit dat nodig is voor de formele goedkeuring. Als er vertragingen zijn, moet worden uitgelegd waarom die ontstaan en welke maatregelen worden genomen om verdere achterstanden te voorkomen.
De aangekondigde stroomonderbrekingen in november zijn misschien tijdelijk, maar de onderliggende problemen zijn dat niet. Het is daarom noodzakelijk dat de samenleving weet wat er na november verandert en welke concrete resultaten zij in 2027 mag verwachten.
Suriname kan zich geen energiebeleid op basis van noodmaatregelen permitteren
We kunnen niet telkens wachten totdat het water in het stuwmeer onder druk komt te staan, een centrale uitvalt of de elektriciteitsvraag boven de beschikbare capaciteit uitstijgt om vervolgens over oplossingen te praten.
De EAS heeft gewaarschuwd. De regering beschikt over cijfers. De sector heeft plannen opgesteld. Er zijn gesprekken gevoerd en investeringsbehoeften zijn benoemd.
Wat nu nodig is, is besluitvaardigheid.
Suriname heeft geen gebrek aan waarschuwingen, rondetafelgesprekken of beleidsvoornemens. Suriname heeft behoefte aan uitvoering, investeringen en aantoonbare resultaten.
De burger vraagt niet om ingewikkelde energieterminologie of nieuwe beleidsdocumenten. De burger wil weten of er morgen, volgende maand en volgend jaar voldoende elektriciteit beschikbaar zal zijn.
De vraag is dus niet langer óf er een energietekort bestaat. Dat weten we inmiddels. De vraag is waarom de noodzakelijke structurele oplossingen nog niet in voldoende mate zichtbaar zijn en wie daarvoor verantwoordelijkheid neemt.
Een land dat zijn economische toekomst serieus neemt, moet ook zijn energievoorziening serieus organiseren.
Want zonder betrouwbare energievoorziening blijft economische ontwikkeling een belofte op papier.
D. Karamat-Ali
Dit artikel betreft een ingezonden opiniestuk. Voor de publicatie van ingezonden artikelen hanteren wij specifieke voorwaarden. Voor meer informatie of om zelf een ingezonden bericht te sturen, kunt u contact opnemen via [email protected] of direct via WhatsApp.
Let op: Publicatie van opiniestukken houdt niet in dat GFC Nieuws het eens is met de inhoud
