UMA Legal Aid & Marketing spreekt haar ernstige bezorgdheid uit over de recente berichten rond mogelijk seksueel wangedrag binnen het Korps Politie Suriname (KPS).
De zorgen nemen toe nu opnieuw een politie-inspecteur in verband wordt gebracht met seksueel grensoverschrijdend gedrag.
Daarmee ontstaat volgens UMA een situatie die niet langer uitsluitend als een individuele kwestie kan worden bekeken, maar die aanleiding geeft om kritisch te kijken naar de professionele cultuur en interne controle binnen het korps.
Volgens berichtgeving is een tweede inspecteur voorlopig buiten functie gesteld in verband met een onderzoek naar seksueel wangedrag. De precieze feiten en omstandigheden moeten nog door het onderzoek worden vastgesteld.
UMA benadrukt daarom dat iedere verdachte recht heeft op een zorgvuldig onderzoek en dat beschuldigingen niet gelijkgesteld mogen worden aan bewezen schuld.
Meerdere signalen verdienen serieus onderzoek
UMA zegt daarnaast signalen te hebben vernomen dat er mogelijk meerdere gevallen binnen het korps bekend zijn. Deze informatie is vooralsnog niet onafhankelijk vastgesteld.
Juist daarom vindt UMA dat dergelijke signalen niet mogen worden weggewuifd, maar op een professionele en vertrouwelijke manier moeten worden onderzocht.
“Wanneer er meerdere signalen zijn over mogelijk seksueel grensoverschrijdend gedrag binnen dezelfde organisatie, moet niet alleen worden gekeken naar de individuele persoon, maar ook naar de omstandigheden waarin dergelijk gedrag mogelijk kan plaatsvinden”, stelt UMA.
Volgens de organisatie is vooral de machtsverhouding binnen een hiërarchische organisatie als de politie van belang.
Wanneer een leidinggevende of hoger geplaatste politiefunctionaris betrokken is bij een relatie met een ondergeschikte, stagiair of recruut, kunnen afhankelijkheid, carrièreperspectieven en angst voor repercussies een rol spelen. Dat vraagt volgens UMA om duidelijke regels en veilige meldingsmechanismen.
UMA: zwijgen mag geen onderdeel van de cultuur worden
UMA maakt zich vooral zorgen over het risico dat grensoverschrijdend gedrag wordt genormaliseerd wanneer medewerkers het gevoel krijgen dat melden geen zin heeft of gevolgen kan hebben voor hun positie.
Een organisatie die dagelijks verantwoordelijk is voor de bescherming van burgers moet volgens UMA ook binnen de eigen gelederen een cultuur van veiligheid, respect en professionele integriteit waarborgen.
“Het kan niet zo zijn dat medewerkers zich binnen een organisatie die hen moet beschermen, juist onveilig voelen om over ongewenst gedrag te spreken”, aldus UMA.
Onafhankelijk onderzoek en bescherming van melders
UMA pleit daarom voor een grondige evaluatie van de bestaande interne klachtenprocedures binnen het KPS. Daarbij moet volgens de organisatie niet alleen worden gekeken naar de afhandeling van individuele klachten, maar ook naar de bescherming van melders, de positie van jonge medewerkers en recruten en de omgang met machtsverschillen.
Ook moet worden nagegaan of medewerkers daadwerkelijk ergens terechtkunnen wanneer zij een leidinggevende beschuldigen van grensoverschrijdend gedrag, zonder dat zij bang hoeven te zijn voor represailles of benadeling.
Integriteit is meer dan een uniform en een rang
Voor UMA gaat deze kwestie uiteindelijk over vertrouwen in de politie. Een rang, uniform of functie geeft iemand gezag, maar brengt tegelijkertijd verantwoordelijkheid met zich mee.
“Wie macht en gezag krijgt toevertrouwd, moet juist extra zorgvuldig omgaan met degenen die van hem of haar afhankelijk zijn. Integriteit mag geen begrip zijn dat alleen wordt gebruikt wanneer burgers zich misdragen. Het moet binnen de organisatie zelf zichtbaar en afdwingbaar zijn.”
UMA benadrukt dat het onderzoek naar de betrokken inspecteurs zijn onafhankelijkheid moet behouden en dat betrokkenen niet vooraf mogen worden veroordeeld.
Tegelijkertijd vindt de organisatie dat mogelijke signalen van structureel grensoverschrijdend gedrag serieus moeten worden onderzocht.
KPS moet het vertrouwen herstellen
Volgens UMA is het uiteindelijk aan de korpsleiding en de verantwoordelijke autoriteiten om duidelijkheid te verschaffen over de omvang van de problematiek.
Als blijkt dat sprake is van meerdere gevallen, moet niet worden volstaan met disciplinaire maatregelen tegen individuele personen. Dan moet ook worden onderzocht waarom dergelijke situaties konden ontstaan, hoe lang ze mogelijk hebben bestaan en of interne controles hebben gefaald.
UMA roept daarom op tot transparantie, betere bescherming van melders en een duidelijke professionele norm ten aanzien van relaties en seksueel gedrag binnen hiërarchische verhoudingen.
Want het vertrouwen van de samenleving in de politie wordt niet alleen verdiend op straat. Het begint binnen het korps zelf.
