Met het plotselinge heengaan van de vorige voorzitter van de VHP, op 30 maart 2026, kwam niet alleen zijn DNA-zetel vrij, maar verloor de Oranjepartij ook haar boegbeeld van de afgelopen vijftien jaar.
De opengevallen DNA-zetel is inmiddels toegewezen aan Johnny Kasdjo, met 967 stemmen.
Wijlen de heer Chan Santokhi bleek er als partijleider in te zijn geslaagd om van de VHP een nationale volkspartij te maken, met de slogan: “Oranje is voor iedereen”, en de partij toegankelijk te maken voor alle Surinamers.
Die nalatenschap noopt thans tot een zoektocht naar een waardige opvolger; voorwaar, een grote uitdaging.
De hamvraag is niet wie Santokhi kan opvolgen, maar wie over de benodigde potentie en competenties beschikt om, één-op-één, zijn gedachtegoed, in lijn met dat van Jagernath Lachmon, zoals charme, daadkracht en (ver)bindende capaciteiten, tot wasdom te brengen. Wie leidt, met welke koers en naar welk doel?
De leegte
Glenn Oehlers vervult momenteel het voorzitterschap van de VHP. Het hoofdbestuur wees hem op 4 mei 2026 aan als opvolger van Santokhi; zijn huidige termijn loopt tot uiterlijk 29 mei 2027, wanneer het partijcongres de reguliere hoofdbestuursverkiezingen moet houden.
Daarmee is hij voor een immense taak komen te staan: kiezen voor versterking van de interne eenheid en organisatie van de partij, of kiezen voor volle inzet op de Orange Movement 2.0 en het binnenhalen van nieuwe kiezers. Het partijcongres zal in 2027 de knoop moeten doorhakken.
Orange Movement 2.0
Van oudsher maakt de VHP bij tijd en wijle ontwikkelingen door, waarbij bestuursleden en leden zich roeren om voorgestane hervormingen gerealiseerd te krijgen.
In aanloop naar het partijcongres van 2027 woedt binnen de partij nu al een open debat over gewenste hervormingen, vooralsnog zichtbaar tijdens bijeenkomsten en via artikelen.
De beweging Orange Movement 2.0 heeft de spits afgebeten en wil ruimte voor discussie, vernieuwing en het aantrekken van nieuwe kiezers en kader, in lijn met Santokhi’s eigen bromtjie djarie-strategie en de gedachte dat, als de VHP groter wil worden, zij kiezers buiten haar traditionele achterban moet aantrekken.
De initiatiefnemers presenteren Orange Movement 2.0 als een beweging binnen de VHP die discussie over vernieuwing, verjonging en participatie wil stimuleren.
Tegelijkertijd heeft het huidige VHP-bestuur duidelijk gemaakt dat de beweging en de zogenoemde vrijdagavondbijeenkomsten geen onderdeel zijn van de officiële partijstructuur en geen mandaat of goedkeuring van het partijbestuur hebben.
Het huidige hoofdbestuur benadrukt het belang van discipline en eenheid. De kerngedachte is dat niet iedere groep zelfstandig een eigen koers kan bepalen.
De voorzitter heeft partijgenoten bovendien opgeroepen om onderlinge conflicten niet langer publiekelijk, maar binnen de partij uit te vechten.
Daarmee staat de VHP voor een klassiek dilemma: hoeveel ruimte moet een politieke partij bieden aan interne vernieuwing en kritiek, zonder dat die ruimte leidt tot parallelle structuren of een strijd om het leiderschap?
Het partijcongres van 2027
In 2027 zal het partijcongres een nieuwe partijleiding kiezen en de Statuten en het Huishoudelijk Reglement onder de loep nemen.
Mogelijk wordt tevens besloten dat de partijvoorzitter dient terug te treden indien deze de hoedanigheid van president gaat innemen en dat het aantal zittingsperioden als DNA-lid wordt beperkt.
Ook de bredere koers van de partij zal daarbij aan de orde komen.
De VHP heeft na het verlies van haar regeringspositie bij de verkiezingen van 2025 niet alleen een nieuwe partijvoorzitter nodig, maar zal zich ook moeten bezinnen op haar organisatie, politieke profilering en relatie met de kiezer.
Bij de verkiezingen van 2025 behaalde de VHP zeventien zetels, tegenover twintig in 2020.
De schaduwkant: de keerzijde van de medaille
Elke medaille heeft een keerzijde. Zo ook de door de VHP geroemde verdiensten van de vorige partijvoorzitter.
De partij typeert Santokhi als een inspirator, verbinder en bruggenbouwer, die zich onvermoeibaar heeft ingezet voor rechtvaardigheid en vooruitgang.
Tegelijkertijd blijkt uit publieke kritiek en ervaringen van tegenstanders en anderen dat zijn presidentschap ook weerstand opriep.
Zo is hij door critici als arrogant ervaren en werd hem verweten dat hij terugkwam op afspraken en beloften met betrekking tot benoemingen in ambtelijke topfuncties en bij staatsbedrijven.
Het dichtgooien van het Onafhankelijkheidsplein tijdens protesten in 2022 en 2023, het afzetten van het plein met dranghekken na de bestorming van het DNA-gebouw op 17 februari 2023 en het optreden tegen actievoerders zijn door critici ervaren als een inperking van het demonstratierecht.
Ook het IMF-programma, gericht op onder meer de herstructurering van staatsschulden en de afbouw van subsidies voor elektriciteit, water en brandstof, heeft tot aanzienlijke maatschappelijke ontevredenheid en weerstand geleid.
Daarmee ontstaat een complexer beeld van de politieke erfenis van Santokhi. De VHP heeft onder zijn leiding een nationaal karakter weten te versterken, maar zijn presidentschap werd tegelijkertijd gekenmerkt door ingrijpende economische en bestuurlijke maatregelen die niet door iedereen werden aanvaard.
De politieke terugval van de VHP bij de verkiezingen van 2025 kan daarom niet los worden gezien van de bredere beoordeling van de periode waarin Santokhi partijvoorzitter én president was.
Tussen charme en daadkracht
Hoe het ook zij, het toekomstige hoofdbestuur van de VHP krijgt een immens complexe klus te klaren.
De spanning tussen charme en daadkracht aan de ene kant en een harde aanpak aan de andere kant, noodzakelijke vernieuwingen, sterke instituten, interne democratie en eerlijk leiderschap zullen dermate cruciaal en ingrijpend zijn dat er absoluut geen ruimte meer zou mogen zijn voor fratsen.
De vraag is uiteindelijk niet alleen wie de nieuwe voorzitter wordt. De veel belangrijkere vraag is welk type leiderschap de VHP na Santokhi nodig heeft.
Een leider die kan verbinden zonder kritiek te smoren. Een leider die vernieuwing kan toelaten zonder de partijorganisatie te verzwakken.
Een leider die nieuwe kiezers kan aanspreken zonder de bestaande achterban van zich te vervreemden. En vooral: een leider die begrijpt dat politieke loyaliteit niet hetzelfde is als kritiekloos volgen.
Echte hervorming begint met eerlijk leiderschap
De VHP heeft echte hervorming nodig, in de ruimste zin van het woord. Daarbij moet het bewustzijn bestaan dat iedere vernieuwing begint met eerlijk leiderschap en de moed om fouten te erkennen.
De partij staat daarmee voor een keuze over meer dan alleen een nieuwe voorzitter. Het gaat om de vraag welke VHP zij in de toekomst wil zijn en welke plaats zij opnieuw in de Surinaamse politiek wil innemen.
Ter overdenking: “De taak van de leider is om zijn mensen van waar ze zijn, naar waar ze nog niet geweest zijn te brengen.”
— Henry Kissinger, voormalig Amerikaans minister van Buitenlandse Zaken.
Roy Harpal
Dit artikel betreft een ingezonden opiniestuk. Voor de publicatie van ingezonden artikelen hanteren wij specifieke voorwaarden. Voor meer informatie of om zelf een ingezonden bericht te sturen, kunt u contact opnemen via [email protected] of direct via WhatsApp.
Let op: Publicatie van opiniestukken houdt niet in dat GFC Nieuws het eens is met de inhoud
