De werknemers van de Regionale Gezondheidsdienst (RGD) krijgen vanaf eind september een salarisverhoging van 13,5 procent. Dat heeft minister André Misiekaba van Volksgezondheid, Welzijn en Arbeid (VWA) bekendgemaakt.
De uitvoering van het volledige pakket dat voortvloeit uit de nieuwe cao blijkt echter financieel een grotere uitdaging dan aanvankelijk voorzien.
Volgens de minister is met het totale pakket, waarin naast de salarisverhoging ook een eenmalige uitkering en terugwerkende kracht (TWK) zijn opgenomen, ongeveer SRD 115 miljoen gemoeid.
Op de begroting is volgens Misiekaba circa SRD 80 miljoen beschikbaar. Hierdoor ontstaat een tekort van ongeveer SRD 35 miljoen.
Nieuwe salaris eind september uitbetaald
Misiekaba heeft aangegeven dat het nieuwe salaris, inclusief de overeengekomen verhoging van 13,5 procent, vanaf eind september moet worden uitbetaald. Daarmee wil de regering in ieder geval het structurele onderdeel van de nieuwe cao tijdig uitvoeren.
Over de eenmalige uitkering wordt nog overleg gevoerd. Volgens recente informatie ligt er vanuit het ministerie een voorstel om deze uitkering rond 21 september te betalen, terwijl de vakbond een eerdere betaling wenst.
Het belangrijkste discussiepunt blijft echter de betaling van de bedragen met terugwerkende kracht.
TWK mogelijk uitgesmeerd tot februari 2027
De minister wil de TWK-verplichtingen over meerdere maanden spreiden. Zijn voorstel is om de achterstallige bedragen vanaf september gefaseerd uit te betalen en de volledige achterstand uiterlijk in februari 2027 te hebben weggewerkt.
Daarmee wijkt het voorstel af van de wens van de vakbond, die de achterstallige bedragen binnen een kortere periode betaald wil zien.
Volgens berichtgeving over de onderhandelingen heeft de bond eerder een eigen gefaseerd betalingsvoorstel gedaan, waarbij een deel van de bedragen al in september en oktober zou worden uitgekeerd en de resterende TWK vanaf januari zou volgen.
Voor de werknemers betekent de voorgestelde spreiding dat zij wel snel een hoger structureel salaris ontvangen, maar mogelijk langer moeten wachten op bedragen waarop zij met terugwerkende kracht aanspraak maken.
RGD-personeel voert inmiddels actie
De discussie over de cao speelt zich af tegen de achtergrond van toenemende ontevredenheid onder het RGD-personeel.
Werknemers zijn sinds eind augustus in actie vanwege onder meer het uitblijven van verschillende betalingen. Alleen de ambulancedienst kreeg volgens de vakbond dispensatie.
De vakbond heeft daarbij gewezen op onder meer een openstaande overbruggingstoelage, de eenmalige uitkering en andere bedragen die volgens de gemaakte afspraken aan medewerkers toekomen.
De cao-onderhandelingen zouden bovendien al in november 2025 zijn gestart met het indienen van de cao, terwijl de formele onderhandelingen pas in juni 2026 begonnen en moeizaam verliepen. Uiteindelijk werd een salarisverhoging van 13,5 procent bereikt.
Opnieuw discussie over financiële haalbaarheid
De situatie roept tegelijkertijd vragen op over de wijze waarop arbeidsvoorwaarden binnen publieke gezondheidsinstellingen worden onderhandeld en vervolgens financieel worden gedekt.
De minister heeft aangegeven dat hij bij het voorgelegde principeakkoord verrast was door de omvang van het financiële pakket.
Zijn standpunt is dat de overheid niet over voldoende middelen beschikt om alle afspraken tegelijkertijd uit te voeren.
De financiële krapte bij de RGD staat bovendien niet volledig op zichzelf. In april dit jaar kon het RGD-personeel volgens de directie het salaris niet tijdig ontvangen omdat de benodigde subsidiemiddelen vanuit het ministerie van Financiën en Planning nog niet waren ontvangen. Ook toen waren er problemen met de uitbetaling van overbruggingstoelagen.
RGD blijft belangrijke pijler van eerstelijnszorg
De financiële discussie is extra gevoelig omdat de RGD een belangrijke positie inneemt binnen de Surinaamse gezondheidszorg.
Bij de installatie van een nieuw RGD-bestuur in januari stelde minister Misiekaba dat de dienst, met haar netwerk van klinieken in vrijwel alle districten, de ruggengraat vormt van de eerstelijnszorg in Suriname.
Tegelijkertijd erkende hij dat de organisatie de afgelopen jaren aan kracht had ingeboet en dat het vertrouwen van burgers was afgenomen.
Juist daarom kan langdurige onrust onder het personeel gevolgen hebben voor de continuïteit en kwaliteit van de dienstverlening.
Een structureel betere financiële positie van de RGD is niet alleen een arbeidsvoorwaardelijke kwestie, maar raakt uiteindelijk ook de toegankelijkheid van gezondheidszorg voor de bevolking.
Minister hoopt op akkoord met vakbond
Misiekaba hoopt dat de bond en de RGD-directie tot overeenstemming komen over de voorgestelde betalingsregeling. De minister erkent dat het beschikbare bedrag onvoldoende is om het volledige pakket onmiddellijk te financieren en kiest daarom voor spreiding.
De komende weken zullen bepalend zijn voor de vraag of de voorgestelde regeling voldoende tegemoetkomt aan de zorgen van het personeel.
Voor de RGD-medewerkers staat daarbij niet alleen de verhoging van het maandelijkse salaris centraal, maar vooral ook de vraag wanneer zij de overige bedragen waarop zij aanspraak maken daadwerkelijk op hun rekening zullen zien.
