Als ik de reacties op sociale media lees, maak ik mij ernstige zorgen over het niveau van begrijpend lezen binnen een deel van de Surinaamse samenleving, zowel in Suriname als in Nederland.
Het gaat allang niet meer alleen om mensen die nauwelijks onderwijs hebben genoten.
Het verbijsterende is juist dat ook mensen van wie je mag verwachten dat zij behoorlijk geschoold zijn, soms kennelijk niet begrijpen wat er letterlijk staat.
Betekenis wordt volledig gemist
Een tekst wordt gelezen, maar de betekenis wordt volledig gemist. Men reageert vervolgens op iets wat helemaal niet is geschreven. Dat is niet grappig. Dat is triest.
Lezen is namelijk niet simpelweg woorden herkennen en zinnen hardop kunnen uitspreken. Begrijpend lezen betekent dat je informatie kunt interpreteren, verbanden kunt leggen, hoofd- en bijzaken kunt onderscheiden en kunt begrijpen
wat een schrijver daadwerkelijk bedoelt. Dat zijn essentiële vaardigheden om in een samenleving te functioneren.
De gevolgen zijn groter dan een domme Facebookreactie
Wie niet begrijpt wat hij of zij leest is kwetsbaarder voor desinformatie, halve waarheden en manipulatie.
Zo iemand kan een overheidsbericht verkeerd interpreteren, voorwaarden verkeerd lezen, financiële informatie verkeerd begrijpen of politieke uitspraken beoordelen op basis van een eigen verzonnen betekenis.
En daar wordt het gevaarlijk.
Ook in Suriname zijn er signalen dat begrijpend lezen een serieus probleem vormt.
Schoolleiders hebben recent aangegeven dat leerlingen teksten soms wel kunnen lezen, maar niet begrijpen wat zij lezen.
Een samenleving die woorden niet meer begrijpt, loopt het risico ook de werkelijkheid niet meer te begrijpen.
Ida Thornhill is docente aan een lerarenopleiding in Paramaribo en actief als auteur en columniste.
Vanuit haar jarenlange ervaring in het onderwijs en haar brede maatschappelijke betrokkenheid schrijft zij over uiteenlopende thema’s die Suriname raken.
