Het is me al jaren opgevallen. Het patroon duikt overal op.
Op sociale media, onder nieuwsberichten en in gesprekken die ik door de jaren heen heb gevolgd.
Zodra het over Suriname gaat, zijn er altijd landgenoten die nog een stap verder gaan.
“Suriname zal nooit veranderen.”
“Daarom ben ik weggegaan.”
“In Nederland is alles beter geregeld.”
Opvallend genoeg zijn het vaak twee groepen. Surinamers die al tientallen jaren in Nederland wonen en hun leven vooral hebben opgebouwd tussen Nederlanders. Maar ook mensen die pas de afgelopen jaren zijn vertrokken.
Het zijn verschillende generaties, verschillende levens en verschillende verhalen. Toch lijken ze elkaar op één punt te vinden: de behoefte om afstand te nemen van Suriname.
Ik ben me daarom steeds vaker gaan afvragen: waar komt dat vandaan?
Levert negatief praten over Suriname sociale waardering op?
Mensen willen erbij horen. Dat geldt overal ter wereld.
Psychologen weten al jaren dat mensen zich aanpassen aan hun omgeving. Als je tientallen jaren tussen Nederlanders leeft en steeds dezelfde opmerkingen hoort over Suriname, dan kan het makkelijker zijn om mee te praten.
Misschien levert dat ook iets op.
“Jij bent tenminste eerlijk.”
“Goed dat je dat durft te zeggen.”
Voor je het weet, wordt kritiek een vorm van sociale acceptatie.
“Ik ben Surinaams, maar niet zoals zij”
Soms zit de boodschap niet in wat mensen zeggen, maar in wat ze bedoelen.
“Ik woon hier al dertig jaar.”
“Ik denk inmiddels anders.”
“Zo doen ze dat alleen in Suriname.”
Het klinkt soms alsof mensen onbewust willen zeggen: ik ben wel Surinaams, maar niet meer zoals de mensen die daar wonen.
Daarmee ontstaat een ongemakkelijke afstand tussen landgenoten.
Heeft het koloniale verleden hier nog steeds invloed op?
Suriname was eeuwenlang een kolonie. Sommige onderzoekers spreken over het verschijnsel waarbij Europees onbewust als beter wordt gezien.
Nederland wordt dan de norm.
Suriname de uitzondering.
Dat betekent niet dat mensen bewust op hun eigen land neerkijken. Maar geschiedenis verdwijnt niet zomaar. Ze reist vaak ongemerkt mee, van generatie op generatie.
Waarom blijven zoveel mensen over Suriname praten?
Misschien is dit uiteindelijk geen verhaal over minachting.
Misschien gaat het over identiteit.
Over geaccepteerd willen worden. Over erkenning krijgen. Over laten zien dat je de juiste keuze hebt gemaakt.
Het bijzondere is dat dit niet alleen bij Surinamers voorkomt. Turken in Duitsland, Marokkanen in Frankrijk en Nigerianen in Amerika zijn vaak kritischer op hun geboorteland dan de mensen die er nog wonen.
En toch blijft één vraag door mijn hoofd spoken.
Als Suriname werkelijk zo weinig voorstelt, waarom blijft het dan, zelfs na veertig jaar in Nederland, nog altijd onderwerp van gesprek?
Ida Thornhill is docente aan een lerarenopleiding in Paramaribo en actief als auteur en columniste.
Vanuit haar jarenlange ervaring in het onderwijs en haar brede maatschappelijke betrokkenheid schrijft zij over uiteenlopende thema’s die Suriname raken.
