De afgelopen weken worden sociale media in Suriname vrijwel dagelijks gevuld met aangrijpende oproepen van families die wanhopig geld proberen in te zamelen voor een levensreddende medische behandeling van een geliefde.
Het gaat om patiënten met kanker, nierziekten, hartproblemen en andere ernstige aandoeningen waarvoor specialistische zorg of dure medicatie nodig is. Binnen één maand zijn zeker vijf tot acht publieke inzamelingsacties gestart.
Steeds opnieuw wordt de samenleving gevraagd om het financiële gat te dichten dat ontstaat tussen de noodzakelijke behandeling en de beperkte of ontbrekende vergoeding vanuit het zorgsysteem.
Dat roept een fundamentele vraag op: moet de kans op overleven afhankelijk zijn van de vrijgevigheid van burgers?
Van solidariteit naar structureel falen
Surinamers staan bekend om hun medeleven. Zodra een oproep online verschijnt, wordt massaal gedeeld, gedoneerd en gebeden. Dat zegt veel over de kracht van onze samenleving.
Maar achter iedere succesvolle crowdfundingactie schuilt een pijnlijke werkelijkheid. Families worden gedwongen hun verdriet openbaar te maken.
Medische dossiers worden gedeeld. Foto’s van ernstig zieke geliefden verschijnen op Facebook en WhatsApp. Niet omdat men dat wil, maar omdat het de enige manier lijkt om voldoende geld bijeen te krijgen.
Solidariteit is bewonderenswaardig, maar zij mag geen vervanging worden van goed gezondheidsbeleid.
Wanneer crowdfunding de standaardroute wordt voor toegang tot noodzakelijke zorg, is dat geen succes van de samenleving, maar een signaal dat het systeem tekortschiet.
Gezondheidszorg is geen loterij
De Surinaamse Grondwet erkent gezondheidszorg als een verantwoordelijkheid van de staat. Dat uitgangspunt betekent dat burgers recht hebben op toegang tot noodzakelijke medische zorg, ongeacht hun inkomen of sociale netwerk.
In de praktijk ontstaat echter een ander beeld.
Wie een groot netwerk heeft, media-aandacht krijgt of een emotioneel verhaal weet te vertellen, maakt meer kans om voldoende geld op te halen. Wie die mogelijkheden niet heeft, blijft vaak onzichtbaar.
Daardoor ontstaat een ongemakkelijke werkelijkheid waarin de toegankelijkheid van levensreddende zorg steeds meer afhankelijk lijkt te worden van sociale media, virale berichten en de bereidheid van onbekenden om te doneren.
Dat is geen duurzame vorm van gezondheidszorg.
Waar is het nationaal medisch noodfonds?
Juist daarom is het tijd om serieus na te denken over de oprichting van een Nationaal Medisch Noodfonds.
Een dergelijk fonds zou kunnen voorzien in financiële ondersteuning voor patiënten die dringend gespecialiseerde behandelingen, dure geneesmiddelen of medische zorg in het buitenland nodig hebben wanneer deze niet of slechts gedeeltelijk door bestaande verzekeringen worden vergoed.
Een onafhankelijk fonds, beheerd volgens duidelijke criteria en onder transparant toezicht, kan voorkomen dat iedere familie opnieuw zelf het wiel moet uitvinden.
Zo’n fonds zou geen liefdadigheid zijn, maar een instrument van sociale rechtvaardigheid.
Olie-inkomsten vragen om nieuwe keuzes
Suriname staat aan de vooravond van een nieuwe economische fase door de verwachte inkomsten uit de olie- en gassector. Vrijwel dagelijks wordt gesproken over infrastructuur, economische groei en investeringen.
Maar economische ontwikkeling krijgt pas werkelijk betekenis wanneer ook de meest kwetsbare burgers daarvan profiteren.
Wat is de waarde van toekomstige miljardeninkomsten als gezinnen vandaag nog afhankelijk zijn van online inzamelingsacties om een noodzakelijke behandeling te kunnen betalen?
Misschien is dit juist het moment om een klein percentage van toekomstige staatsinkomsten structureel te reserveren voor een nationaal gezondheidsfonds voor uitzonderlijke medische gevallen.
Dat zou een investering zijn die direct levens kan redden.
Niemand kiest ervoor om ziek te worden
Er schuilt een menselijke tragedie achter iedere inzamelingsactie.
Niemand kiest ervoor om kanker te krijgen. Niemand kiest ervoor om een zeldzame ziekte te ontwikkelen. Niemand zou in de laatste weken voor een levensreddende behandeling ook nog de strijd moeten voeren om voldoende geld bijeen te krijgen.
De waardigheid van patiënten verdient bescherming.
Zij horen zich te kunnen richten op herstel, niet op fondsenwerving.
Tijd voor politieke moed
De discussie over gezondheidszorg mag niet pas worden gevoerd wanneer opnieuw een emotionele oproep viraal gaat.
De overheid, De Nationale Assemblee, zorgverzekeraars, werkgeversorganisaties en maatschappelijke instellingen zouden gezamenlijk moeten onderzoeken hoe een structurele voorziening kan worden ingericht voor burgers die buiten de bestaande regelingen vallen.
Niet iedere ziekte is te voorkomen.
Maar het gevoel dat iemand alleen door gebrek aan financiële middelen een noodzakelijke behandeling misloopt, zou in een rechtsstaat zoveel mogelijk moeten worden voorkomen.
De vraag is daarom niet langer óf Suriname een nationaal medisch noodfonds nodig heeft.
De vraag is hoeveel families nog afhankelijk moeten worden van crowdfunding voordat die stap daadwerkelijk wordt gezet.
Ephata Mijnals
Dit artikel betreft een ingezonden opiniestuk. Voor de publicatie van ingezonden artikelen hanteren wij specifieke voorwaarden. Voor meer informatie of om zelf een ingezonden bericht te sturen, kunt u contact opnemen via [email protected] of direct via WhatsApp.
Let op: Publicatie van opiniestukken houdt niet in dat GFC Nieuws het eens is met de inhoud
