Gaat de koers van de SRD boven de 50 SRD stijgen? En wat moet het volk van Suriname dan doen?
Logisch is dat het volk van Suriname dat verdient in SRD zo snel mogelijk haar SRD’s moet beginnen in te wisselen voor USD en Euro’s.
Doe je dat niet dan moet je niet klagen over waardevermindering van de SRD en dat het leven duur wordt.
President heeft het al aangegeven. Het leven gaat duurder worden. Minister van Financien Wijnerman heeft ook recent aangegeven dat de Olie en Gas gelden niet te merken gaan zijn rond 2028. Wat gaat deze regering dan doen de komende maanden en jaren?
Het incident met KLM lijkt klein, maar symboliseert een veel grotere economische realiteit. Suriname kan zich niet isoleren van wereldwijde cost-push inflatie. Als importafhankelijk land zal iedere stijging van olieprijzen, transportkosten en internationale rente direct doorwerken in de Surinaamse economie.
Dat proces gaat de druk op de SRD verder vergroten. De zwarte marktkoers zal daardoor opnieuw onder spanning komen te staan. En zolang Suriname onvoldoende produceert, onvoldoende exporteert en blijft vertrouwen op dure leningen, zal structurele valutastabiliteit een illusie blijven.
Suriname raakt opnieuw verstrikt in een economische werkelijkheid waarin importafhankelijkheid, valutazwakte, inflatie en bestuurlijk wanbeleid samenkomen in een explosieve cocktail. Wie de signalen begrijpt, ziet dat dit niet slechts gaat over kerosine of een tankwagen op Zanderij. Dit gaat over de structurele kwetsbaarheid van een economie die al vijftig jaar van crisis naar crisis leeft.
Het incident rond de KLM-vlucht laat vooral zien hoe kwetsbaar Suriname is geworden als importland. Vrijwel alles wat Suriname consumeert, gebruikt, bouwt of produceert, komt uit het buitenland.
Brandstof, medicijnen, bouwmaterialen, voertuigen, machines, voedsel, technologie, onderdelen, chemicaliën, landbouwproducten, noem maar op. Suriname produceert nauwelijks voldoende om zichzelf te onderhouden. Het land importeert letterlijk zijn bestaansmodel. En precies daar ontstaat het grote gevaar van wat economen “cost-push inflatie” noemen.
De economische sluipmoordenaar heet cost-push inflatie
Veel Surinamers begrijpen inflatie vooral als “alles wordt duurder”. Maar er bestaan verschillende soorten inflatie. De gevaarlijkste voor een zwakke importafhankelijke economie zoals Suriname is cost-push inflatie.
Dat betekent simpel gezegd dat prijzen stijgen omdat de kosten van productie, transport en import stijgen. Niet omdat mensen meer geld hebben om uit te geven, maar omdat de onderliggende kosten van goederen en diensten wereldwijd omhoogschieten. En precies dat gebeurt nu wereldwijd.
De oorlogen in Oekraïne en het Midden-Oosten hebben de energiemarkten instabiel gemaakt. Olieprijzen blijven volatiel. Internationale vrachtkosten stijgen opnieuw. Verzekeringen voor transport worden duurder. Wereldwijde rentevoeten blijven hoog.
De dollar wordt sterker. En landen beschermen steeds meer hun eigen markten. Voor Suriname betekent dit uiteindelijk maar één ding: alles wat geïmporteerd wordt, wordt structureel duurder. Wanneer olieprijzen stijgen, stijgen transportkosten.
Wanneer transportkosten stijgen, stijgen prijzen van importgoederen. Wanneer importprijzen stijgen, stijgen winkelprijzen. Wanneer winkelprijzen stijgen, stijgt de druk op salarissen en de wisselkoers. Dat is de kettingreactie van cost-push inflatie. En Suriname staat daar bijna volledig weerloos tegenover.
Vergeet stabiliteit: de SRD gaat opnieuw onder druk bezwijken
Het grootste probleem is dat cost-push inflatie uiteindelijk direct gaat doorwerken in de wisselkoers van de Surinaamse dollar.
Want Suriname importeert in harde valuta, vooral Amerikaanse dollars en euro’s. Wanneer import duurder wordt, stijgt automatisch de vraag naar buitenlandse valuta. Dat betekent simpel gezegd dat steeds meer mensen, bedrijven en importeurs dollars nodig hebben om dezelfde hoeveelheid goederen te kopen. Maar Suriname verdient onvoldoende harde valuta om die groeiende vraag duurzaam op te vangen. En dus ontstaat druk op de zwarte marktkoers.
Daarom moeten Surinamers zichzelf geen illusies meer maken: de tijd van een stabiele SRD ligt achter ons. De structurele economische fundamenten daarvoor ontbreken volledig. Een zwakke productie-economie kan geen sterke valuta dragen. Dat is economisch onmogelijk.
Waarom slimme Surinamers nu massaal vluchten uit de SRD
De zwarte markt gaat daardoor opnieuw een dominante rol spelen. Niet omdat Surinamers anti-patriottisch zouden zijn, maar omdat mensen instinctief bescherming zoeken tegen koopkrachtvernietiging. Dat brengt ons bij een harde maar noodzakelijke conclusie.
Surinamers, vooral ondernemers en SRD-verdieners, doen er economisch rationeel aan om hun verdiende SRD zo snel mogelijk om te zetten naar USD of euro’s. Dat klinkt hard en misschien zelfs pijnlijk, maar het is de realiteit van een land dat zijn bevolking decennialang heeft geleerd dat sparen in lokale valuta levensgevaarlijk kan zijn.
Surinamers hebben in vijftig jaar tijd herhaaldelijk meegemaakt hoe hun spaargeld verdampte door devaluaties, monetaire chaos, inflatie en financieel wanbeleid. Generaties spaarders zijn financieel vernietigd. Mensen die hun leven lang spaarden in SRD zagen hun koopkracht telkens opnieuw verdampen.
Dat collectieve trauma zit diep in de samenleving. Daarom ontstaat telkens hetzelfde patroon zodra economische onzekerheid toeneemt: mensen vluchten uit de SRD naar harde valuta. Dat gedrag verzwakt vervolgens opnieuw de SRD, waardoor een vicieuze cirkel ontstaat. Hoe meer mensen dollars kopen, hoe zwakker de SRD wordt. Hoe zwakker de SRD wordt, hoe sneller mensen dollars willen kopen. Dat proces is al begonnen.
Regering-Simons herhaalt exact dezelfde fouten van het verleden
Wat deze situatie extra zorgwekkend maakt, is dat de nieuwe regering-Simons/Rusland opnieuw zwaar leent tegen hoge rentes. Daarmee lijkt de geschiedenis zich letterlijk te herhalen. In plaats van structurele monetaire hervormingen voort te zetten via samenwerking met het IMF, kiest men opnieuw voor dure commerciële financieringsconstructies. En dat is gevaarlijk.
Want hoe impopulair het IMF-programma ook was, het had één belangrijk voordeel: goedkope financiering gecombineerd met monetaire modernisering.
Het IMF dwong Suriname richting transparantere monetaire structuren, beter toezicht, hervorming van subsidies, modernisering van het financieel systeem en institutionele discipline. Dat proces was pijnlijk, maar het bracht Suriname wel dichter bij een moderner monetair systeem. Nu dreigt dat proces stil te vallen.
En precies daar schuilt het gevaar. Want commerciële leningen tegen hoge rentes lijken op korte termijn aantrekkelijk, maar creëren op lange termijn enorme druk op staatsfinanciën en wisselkoersen. Suriname leent zich daarmee opnieuw richting toekomstige valutacrisis.
De tragiek van Suriname is dat het land al vijftig jaar dezelfde economische fouten blijft herhalen. Men leeft van crisis naar crisis, van devaluatie naar devaluatie en van faillissement naar faillissement. En telkens opnieuw speelt de NDP daarin een centrale historische rol.
De geest van Bouterse waart nog steeds door de economie
De regering-Bouterse zadelde Suriname op met gigantische schulden, monetaire chaos en institutionele verzwakking. De Oppenheimer-leningen werden symbool van roekeloos financieel bestuur. Miljarden werden geleend zonder duurzame economische structuur daarachter. Nu zien we opnieuw signalen van dezelfde reflexen onder een regering die voortkomt uit diezelfde politieke traditie. Men praat over nationale ontwikkeling terwijl men opnieuw zwaar leent.
Men praat over economische stabiliteit terwijl men tegelijkertijd de fundamenten van monetair vertrouwen ondermijnt. Ondertussen begrijpt de gewone burger intuïtief wat er aan de hand is. Daarom vluchten mensen naar dollars. Daarom vertrouwt men de SRD niet meer volledig. Daarom probeert iedereen zichzelf individueel te beschermen tegen een systeem dat historisch onbetrouwbaar is gebleken.
Suriname leeft volledig aan het infuus van import
De KLM-kwestie rond brandstof laat eigenlijk nog iets anders zien. Suriname leeft volledig op externe logistieke lijnen. Wanneer zelfs een internationale luchtvaartmaatschappij operationele onzekerheid ervaart rond brandstofafhandeling, straalt dat direct onzekerheid uit naar investeerders, toeristen en markten. Een importland zonder stabiele logistieke zekerheid wordt economisch kwetsbaar.
En precies daarom is de combinatie van importafhankelijkheid, valutazwakte en stijgende wereldwijde kosten zo gevaarlijk. Suriname heeft nauwelijks buffers.
Geen sterke industrie. Geen exportdiversificatie. Geen brede productiebasis. Geen diepe kapitaalmarkt. Het land is daardoor extreem gevoelig voor externe schokken. Cost-push inflatie wordt daarom geen tijdelijke golf voor Suriname. Het dreigt een langdurige structurele economische realiteit te worden.
De middenklasse gaat opnieuw financieel geslacht worden
De grootste slachtoffers zullen opnieuw de SRD-verdieners en de middenklasse zijn. Mensen met spaargeld in SRD. Mensen met vaste salarissen.
Mensen die afhankelijk zijn van lokale koopkracht. Want inflatie vernietigt altijd eerst de koopkracht van de werkende bevolking.
Wie toegang heeft tot dollars, vastgoed of buitenlandse inkomsten kan zichzelf deels beschermen. Maar de gewone werknemer, ambtenaar of kleine ondernemer blijft achter in een economie waarin prijzen sneller stijgen dan inkomens. En precies daarom ontstaat steeds meer wantrouwen richting de toekomst van de SRD.
Conclusie: Suriname stevent opnieuw af op monetaire chaos
Het incident met KLM lijkt klein, maar symboliseert een veel grotere economische realiteit. Suriname kan zich niet isoleren van wereldwijde cost-push inflatie.
Als importafhankelijk land zal iedere stijging van olieprijzen, transportkosten en internationale rente direct doorwerken in de Surinaamse economie. Dat proces gaat de druk op de SRD verder vergroten. De zwarte marktkoers zal daardoor opnieuw onder spanning komen te staan. En zolang Suriname onvoldoende produceert, onvoldoende exporteert en blijft vertrouwen op dure leningen, zal structurele valutastabiliteit een illusie blijven.
De regering-Simons lijkt helaas opnieuw dezelfde historische fouten te maken die Suriname al decennialang achtervolgen: zwaar lenen, monetair risico vergroten en hopen dat toekomstige olie-inkomsten alles oplossen. Maar economie werkt niet op hoop. Surinamers begrijpen dat inmiddels beter dan hun politici. Daarom vluchten mensen opnieuw naar dollars en euro’s. Niet uit gebrek aan patriottisme, maar uit zelfbescherming.
En dat is misschien wel de pijnlijkste conclusie van allemaal: na vijftig jaar economische crisis vertrouwt de Surinamer zijn eigen munt nog steeds niet volledig toe met zijn toekomst.
Dr. Ashwin Ramcharan RO
Dit artikel betreft een ingezonden opiniestuk. Voor de publicatie van ingezonden artikelen hanteren wij specifieke voorwaarden. Voor meer informatie of om zelf een ingezonden bericht te sturen, kunt u contact opnemen via [email protected] of direct via WhatsApp.
Let op: Publicatie van opiniestukken houdt niet in dat GFC Nieuws het eens is met de inhoud
