Terwijl de wereldwijde vraag naar voedselzekerheid toeneemt, bevindt de Surinaamse rijstsector zich in een zorgwekkende staat van stagnatie.
Waar Suriname in de jaren tachtig nog de trotse koploper van de regio was, zijn we inmiddels gedegradeerd tot achterblijver.
De harde realiteit is dat dit niet het gevolg is van pech, maar van een gebrek aan visie en durf om structureel te vernieuwen, laat de VSB Agro Groep (VSB AG) optekenen.
De kloof met de regio
Data van de USDA laat volgens VSB AG zien dat Suriname rond 2007 de aansluiting met buurland Guyana definitief is verloren.
Terwijl zij kozen voor groei via internationale kennispartnerschappen, bleven wij steken in verouderde patronen. Het resultaat is pijnlijk: een Braziliaanse boer oogst gemiddeld ruim het dubbele van zijn Surinaamse collega.
Waar onze opbrengsten stagneren rond de 4 ton per hectare, behalen moderne systemen in Brazilië en Uruguay al 8 tot 9 ton. Hoewel de technologie om dit gat te dichten bestaat, maken wij er onvoldoende gebruik van.
Het gevaar van de status quo
Het uitblijven van innovatie drijft boeren tot wanhoop, wat leidt tot het ongecontroleerd importeren van zaad over de grens.
Dit creëert een biosecurity-tijdbom: velden kleuren rood door ongewenste rijstvarianten en de genetische zuiverheid verwatert, wat onze exportpositie direct bedreigt.
De crisis beperkt zich niet tot de rijstvelden van Nickerie; de sector is de ruggengraat van een brede economische keten. Als deze sector instort, raakt dat transporteurs, loonwerkers, brandstofleveranciers en de veevoerindustrie.
Het wegvallen van lokale bijproducten dwingt veevoerproducenten tot importeren, wat een extra aanslag betekent op onze schaarse vreemde valuta.
Een nieuwe visie op ondersteuning en innovatie
Om het tij te keren, moeten we anders gaan kijken naar de rol van financiële steun. Overheidssteun moet niet langer worden gezien als een simpel noodverband, maar als een strategisch instrument dat in nauwe afstemming met het bedrijfsleven wordt ingezet.
Een effectief subsidiebeleid dient als vliegwiel voor modernisering, waarbij de overheid en private actoren gezamenlijk investeren in de werkelijke winstpunten: het laboratorium, de irrigatiekanalen en data-gedreven teeltbegeleiding.
Landen als Brazilië en Guyana bewijzen dat structurele investeringen in R&D via instituten zoals EMBRAPA en FLAR de enige weg zijn naar een gezonde winstmarge.
In Suriname heeft ons eigen onderzoeksinstituut ADRON door een gebrek aan middelen en slagkracht de aansluiting verloren.
We moeten daarom durven praten over een nieuw model, zoals publiek-private samenwerking of gedeeltelijke privatisering van onderzoek, om sneller en praktijkgerichter te kunnen innoveren.
Daarnaast is de waterhuishouding cruciaal; zonder betrouwbare irrigatie en drainage, inclusief projecten zoals Wakay, blijft elke productiviteitsverhoging beperkt.
Het is essentieel dat inkomsten die de overheid uit de sector genereert, direct worden geherinvesteerd in de infrastructuur en modernisering van diezelfde sector.
De Tweesporenaanpak: nu of nooit
De VSB Agro Groep stelt een noodzakelijke koerswijziging voor via twee sporen:
1 Onmiddellijke stabilisatie (De korte klap)
Kostenverlaging: Vrijstelling van invoerheffingen en BTW op productiemiddelen en meststoffen en het plaatsen van de gehele agro-sector in het 0%-BTW-tarief.
Financiële verlichting: Restitutie van de ‘government take’ op brandstof en de beschikbaarstelling van productiekredieten tegen lage rentes via de Centrale Bank.
Infrastructuur: Versnelde uitvoering en strikte controle op het IDB-project L-1052 voor de natte infrastructuur in Nickerie.
Kennis: Directe samenwerking tussen ADRON en partners in Brazilië, India en Guyana voor toegang tot verbeterd zaaizaad.
2. Structureel herstel van concurrentiekracht
Strategische partnerschappen met internationale instituten zoals FLAR en EMBRAPA.
Actieve participatie in regionale blokken zoals Mercosur om marktomstandigheden en technologie optimaal te benutten.
Een nationale landbouwstrategie waarin de rijstsector de centrale rol krijgt die zij verdient.
Het moment van de waarheid
De trendlijnen wijzen omlaag, maar de potentie wijst omhoog. Stilstand is in de landbouw gelijk aan achteruitgang.
Het is inmiddels vijf voor twaalf; de vraag is of we blijven toekijken hoe de sector verdwijnt, of dat we nu kiezen voor moedig beleid en samenwerking tussen overheid en bedrijfsleven om Suriname terug naar de top te brengen, aldus de VSB AG.
