Wie weleens de nachtvlucht tussen Paramaribo en Amsterdam heeft gevlogen, weet hoe snel uren kunnen vervliegen achter een schermpje.
Maar terwijl films en series ongemerkt voorbijglijden, staat het lichaam vrijwel stil, en dat kan op een vlucht van negen uur serieuze gevolgen hebben.
Van sociale gewoonte naar stilzitten
Vroeger liepen Surinaamse passagiers op de terugvlucht geregeld naar achteren om bij de toiletten te kletsen.
Het was een vertrouwd beeld: een groepje mensen dat de reis wat gezelliger maakte met een praatje. Tegenwoordig wordt dat minder getolereerd.
Cabinepersoneel grijpt sneller in vanwege veiligheidsregels en de doorstroming in het gangpad, wat begrijpelijk is, maar ook betekent dat reizigers vaker op hun plek blijven.
Daar komen andere factoren bij. In een volle economy class moet je je buurman of buurvrouw laten opstaan om het gangpad te bereiken, en dat sociale ongemak houdt mensen op hun stoel.
Persoonlijke schermen en smartphones doen de rest: uren gaan voorbij zonder dat iemand het doorheeft.
Oudere reizigers, die de route relatief vaak vliegen voor familiebezoek, bewegen soms sowieso al minder gemakkelijk.
Wat er in het lichaam gebeurt
Bij vluchten langer dan vier uur neemt het risico op diepe veneuze trombose aantoonbaar toe. Stilzitten vertraagt de bloedstroom in de benen, waardoor bloedstolsels kunnen ontstaan.
In zeldzame gevallen schiet zo’n stolsel los en belandt het in de longen, met een longembolie als gevolg.
Minder ernstig maar ook vervelend zijn opgezwollen enkels door vochtophoping en spierverstijving in de onderrug.
Mensen met overgewicht, ouderen, rokers, gebruikers van hormoontherapie en mensen die eerder trombose hebben gehad, lopen extra risico.
Wat helpt
De oplossing is eenvoudig: sta regelmatig op, loop een paar keer door het gangpad en doe kuitspieroefeningen vanuit je stoel.
Vluchten van Zanderij naar Schiphol duren gemiddeld ruim negen uur. Dat is lang genoeg om er bewust mee om te gaan.
