In het dagelijks leven in Suriname valt het me op hoe fel sommige mensen reageren op situaties die voor anderen onschuldig zijn.
Een luchtige opmerking, een grapje of een kritische vraag kan al snel worden opgevat als een aanval.
Wat bedoeld is als gesprek, verandert dan in spanning. Op straat, op het werk en zelfs binnen families ontstaan misverstanden die niet nodig waren. Het lijkt alsof de lontjes korter zijn geworden en het wederzijds vertrouwen dunner.
Altijd op scherp staan
Mensen die alles snel als kritiek ervaren, leven vaak voortdurend op scherp. Ze luisteren niet alleen naar woorden, maar zoeken er meteen een verborgen bedoeling achter. Elk gebaar, elke toon kan verkeerd vallen.
Deze houding komt zelden uit het niets. Vaak ligt er onzekerheid onder, of eerdere ervaringen waarin iemand zich niet gehoord of gekwetst voelde. Om zichzelf te beschermen, wordt de aanval soms eerder ingezet dan de dialoog.
In Suriname, waar sociale omgang belangrijk is en mensen elkaar vaak kennen, kan dit gedrag extra spanning veroorzaken.
Collega’s worden voorzichtig, vrienden kiezen hun woorden en familieleden mijden gevoelige onderwerpen. Zo ontstaat afstand, terwijl juist nabijheid zo kenmerkend is voor onze samenleving.
Begrip tonen zonder alles te slikken
Psychologen wijzen erop dat bewustwording een belangrijke eerste stap is. Leren herkennen wanneer emoties de overhand nemen, helpt om rustiger te reageren.
Simpele technieken zoals even ademhalen, doorvragen in plaats van aannemen, of een gesprek later voortzetten, kunnen veel onnodige conflicten voorkomen.
Tegelijk is het belangrijk dat begrip niet betekent dat alles maar geaccepteerd moet worden. Grenzen stellen is gezond, ook in Surinaamse relaties waar harmonie vaak vooropstaat.
Open communicatie, met respect voor elkaars gevoeligheden, vraagt oefening en geduld. Maar het voorkomt dat kleine woorden grote wonden slaan en helpt om samenleven weer lichter te maken.
Ida Thornhill
Docente / Auteur / Columniste
