Tijdens het aanstaande bezoek van koning Willem-Alexander aan Suriname worden geen nieuwe officiële excuses voor het slavernijverleden verwacht.
Betrokkenen geven aan dat de koning mogelijk wél in besloten gesprekken met nazaten van tot slaaf gemaakte mensen persoonlijk zijn excuses zal herhalen.
Het bezoek van het koningspaar wordt in Suriname met zowel hoop als kritische kanttekeningen ontvangen.
Erfenis van het koloniaal verleden blijft zichtbaar
Armand Zunder, voorzitter van de Nationale Reparatie Commissie Suriname (NRCS), benadrukt in gesprek met Nederlandse media dat de gevolgen van eeuwenlange koloniale onderdrukking nog altijd doorwerken.
Volgens hem is dit zichtbaar in structurele achterstanden op het gebied van onderwijs, gezondheidszorg, infrastructuur en zelfs taalontwikkeling.
“Het verdwijnen van het Sranantongo uit officiële domeinen, omdat het lange tijd werd weggezet als een ‘achterlijk taaltje’, is een direct gevolg van het koloniale denken,” aldus Zunder.
“Tot op de dag van vandaag is Nederlands de hoofdtaal, terwijl zelfs Engels voor veel Surinamers geen vanzelfsprekendheid is.”
Nazaten willen dialoog en erkenning: ‘Praat mét ons, niet over ons’
Zunder geeft aan dat de NRCS concrete plannen heeft voor herstel en reparatie, die zij graag rechtstreeks met de koning willen bespreken. De verwachting is dat dit maandag daadwerkelijk plaatsvindt. “Wij willen dat er mét ons wordt gesproken, niet over ons,” zegt Zunder.
Volgens hem moet herstelbeleid worden ontwikkeld in samenwerking met de gemeenschappen die direct getroffen zijn door het slavernijverleden.
Op 1 juli 2023 bood Willem-Alexander officiële excuses aan namens het Koninklijk Huis voor het slavernijverleden en het nalaten van eerdere koningen en regenten om die wreedheden te voorkomen of te beëindigen. Dit gebeurde tijdens de herdenking in het Amsterdamse Oosterpark, 150 jaar na de afschaffing van de slavernij.
“Ik vraag vergiffenis voor het overduidelijke gebrek aan handelen,” zei de koning destijds. “De gruwelijkheid van het slavernijverleden dragen wij met ons mee. De gevolgen daarvan zijn vandaag nog steeds te voelen in racisme.”
De excuses maakten veel emoties los onder aanwezigen. De koning was zichtbaar aangedaan en benoemde dat hij de excuses “met hart en ziel intens beleeft”.
