Earl Sabajo, zoon van wijlen Magda Sabajo, heeft zich in een scherpe opinie uitgelaten over de rechtsgang rond Pikin Saron en de bredere context van het uitblijven van grondenrechten voor inheemse volken in Suriname.
Volgens Sabajo, voorvechter voor oplossing van het grondenrechtenvraagstuk, kan rechtspraak niet geloofwaardig zijn zolang de staat haar internationale verplichtingen negeert.
“We spreken met veel woorden over de mannen die zijn opgepakt, maar met geen woord over het internationale vonnis dat op de staat Suriname rust: de opdracht om de grondenrechten van inheemse volken te erkennen en te verankeren.”
Hij stelt dat recht ooit meer betekende dan artikelen en straffen: het ging om menselijke waardigheid, bescherming van de gemeenschap en erkenning van zwakkeren.
“In de rechtszaal lijkt die ziel te verdwijnen. Er wordt sec gekeken naar wat er op één dag is gebeurd, niet naar wat er decennialang níet is gebeurd.”
Sabajo benadrukt dat geweld nooit een oplossing is, maar plaatst het binnen de context van jarenlang structureel onrecht, gebroken beloften en het verlenen van concessies zonder instemming van dorpsgemeenschappen.
“Wie alleen wijst naar de vuist van de dorpsbewoner maar zwijgt over de handtekening van de overheid onder talloze concessies, kiest bewust voor een blinde kijk op recht.”
Hij doet voorstellen hoe het hof wél recht kan doen, onder andere door internationale verplichtingen mee te wegen, de staat verantwoordelijk te houden voor structureel verzuim, en detentieomstandigheden in beschouwing te nemen.
“Grondenrechten zijn geen gunst, maar verplichte erkenning van bestaande rechten,” stelt Sabajo. “Noem Pikin Saron geen incident, maar een signaal. Recht dat slechts met één oog kijkt, verliest zijn geloofwaardigheid.”
Met een metafoor besluit hij: “Zoals de jager die struikelde omdat hij slechts met één oog keek, zo zal recht dat de staat buiten beeld laat, in zijn eigen kuil vallen. Suriname kan pas vrede vinden met zichzelf als beide sporen – dat van het volk én dat van de staat – worden gezien.”
