Een gezonde leefstijl begint al op jonge leeftijd. Dat was de centrale boodschap tijdens de evaluatiebijeenkomst en afsluiting van het pilot Healthy Lifestyle-programma op basisscholen, die plaatsvond in het gezondheidscentrum van de RGD aan de Limesgracht.
Volgens de betrokken organisaties heeft het programma niet alleen kinderen bereikt, maar ook bijgedragen aan bewustwording bij ouders, leerkrachten en schoolverpleegkundigen.
Gezonde leefstijl als investering in de toekomst
RGD-directeur Jenny Christopher benadrukte tijdens de bijeenkomst dat een gezonde leefstijl de sleutel vormt tot een sterke toekomst.
Zij wees erop dat het bevorderen van gezonde gewoonten niet altijd eenvoudig is, onder meer vanwege de kosten van gezonde voeding, maar dat dit geen reden mag zijn om preventie naar de achtergrond te schuiven.
Het Healthy Lifestyle-programma sluit volgens haar aan bij de visie van de RGD: “gezonde mensen in gezonde leefgemeenschappen”.
Door kinderen vroeg bewust te maken van gezonde voeding, voldoende beweging en andere gezonde keuzes, wordt volgens de RGD een belangrijke basis gelegd voor het voorkomen van chronische aandoeningen.
Het programma werd op 14 november 2022, Wereld Diabetes Dag, gelanceerd. Het richt zich op het vergroten van de kennis van kinderen over gezonde voeding en een gezonde leefstijl en heeft daarnaast als doel om aandoeningen zoals diabetes, hypertensie, hart- en vaatziekten en overgewicht zoveel mogelijk te voorkomen.
Een belangrijk onderdeel is ook de betrokkenheid van ouders. Kinderen worden gestimuleerd om gezonde keuzes niet alleen op school, maar ook thuis toe te passen en hierover met hun ouders te praten.
Scholen als belangrijke omgeving voor preventie
Shivani Narain, health officer van UNICEF, wees erop dat scholen bij uitstek geschikte omgevingen zijn om kinderen gezonde gewoonten aan te leren. Gewoonten die op jonge leeftijd worden ontwikkeld, kunnen volgens haar een leven lang worden meegenomen.
De noodzaak daarvan wordt volgens UNICEF steeds groter vanwege de wereldwijde toename van niet-overdraagbare aandoeningen.
Ongezonde voedingspatronen, onvoldoende lichaamsbeweging en toenemende uitdagingen rond mentale gezondheid maken het volgens Narain noodzakelijk om kinderen al vroeg weerbaar en bewust te maken.
Daarbij gaat het niet uitsluitend om wat kinderen eten en drinken. Ook voldoende beweging, het omgaan met emoties en stress en het maken van bewuste keuzes maken onderdeel uit van een gezonde leefstijl.
Preventie belangrijk voor toekomstige zorgkosten
Ook Assuria benadrukte het belang van preventie. Nicole Wandi van Assuria stelde dat gezondheid niet alleen draait om het behandelen van ziekten, maar vooral ook om het voorkomen daarvan.
Het succes van Healthy Lifestyle wordt volgens haar niet uitsluitend bepaald door de organisaties die het programma ondersteunen.
Vooral de inzet van leerkrachten, schoolverpleegkundigen, ouders en leerlingen is bepalend voor de daadwerkelijke impact.
Assuria heeft aangegeven bereid te zijn het programma verder te ondersteunen en waar mogelijk meer partners bij het initiatief te betrekken.
Namens het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Arbeid onderstreepte Richard Kartomo eveneens het belang van preventie.
Volgens hem is investeren in gezonde gewoonten op jonge leeftijd niet alleen belangrijk voor de gezondheid van kinderen, maar kan het op langere termijn ook bijdragen aan het voorkomen of uitstellen van chronische ziekten.
“Het is een investering in de toekomst die op termijn zeker haar vruchten zal afwerpen, met name voor de particuliere verzekeringssector”, aldus Kartomo.
Volgens hem is preventie vanaf jonge leeftijd essentieel om de samenleving gezonder te maken en toekomstige zorgkosten terug te dringen.
Hij sprak zijn waardering uit voor alle partners en medewerkers die aan het programma hebben bijgedragen.
832 leerlingen namen deel aan pilotfase
Aloysius Koendjbiharie, coördinator van het Healthy Lifestyle-programma, presenteerde tijdens de bijeenkomst de resultaten van de evaluatie. Het pilotprogramma werd uitgevoerd in vier ressorten, waarbij zeven basisscholen actief deelnamen.
In de periode van december 2025 tot en met februari 2026 namen 832 leerlingen uit 36 klassen deel aan de Healthy Lifestyle-sessies.
Daarnaast werden 29 verpleegkundigen en 31 leerkrachten getraind om de lessen op een interactieve en aansprekende manier uit te voeren.
Onder de deelnemende scholen bevonden zich O.S. Hocky, Polanenschool, O.S. Munder, Pontbuiten, Flora en de Ritfeldschool.
In de bredere uitvoering van het programma zijn inmiddels ongeveer 17.000 kinderen bereikt. Daarnaast zijn 189 verpleegkundigen en 31 leerkrachten getraind.
De scholen en schoolhoofden hebben volgens de evaluatie een actieve en positieve bijdrage geleverd aan de uitvoering.
Kinderen nemen boodschap mee naar huis
Een opvallend resultaat is dat kinderen de opgedane kennis niet uitsluitend op school toepassen. Uit de evaluatie blijkt dat zij thuis over de lessen en de opgedane kennis praten met hun ouders.
Daarmee functioneren kinderen volgens de programmacoördinatie niet alleen als ontvangers van informatie, maar ook als belangrijke schakels bij het stimuleren van gezond gedrag binnen het gezin.
Om de scholen bij de uitvoering te ondersteunen, zijn toolboxen met materialen voor beweging en sport beschikbaar gesteld. Ook is een handleiding ontwikkeld waarin de doelstellingen en uitgangspunten van het programma zijn opgenomen.
Het draagvlak voor voortzetting blijkt groot. Maar liefst 97 procent van de respondenten vindt dat het Healthy Lifestyle-programma moet worden voortgezet.
Volgens de betrokken partijen onderstreept dit percentage het belang dat scholen, professionals en andere stakeholders hechten aan preventie van niet-overdraagbare aandoeningen.
Ouders en leerkrachten moeten sterker worden betrokken
Hoewel de evaluatie overwegend positief is, zijn ook belangrijke aandachtspunten naar voren gekomen. Vooral de betrokkenheid van ouders moet volgens de betrokken partijen verder worden versterkt.
Eerder reageerden ongeveer 1.000 ouders op een digitale vragenlijst. Tijdens de meest recente evaluatiefase bleek de respons echter relatief laag.
Daarom wordt gezocht naar laagdrempeligere manieren om ouders structureel bij het programma te betrekken, onder meer via socialmediakanalen die beter aansluiten bij de doelgroep.
Ook het versterken van de rol van leerkrachten wordt als belangrijk aandachtspunt gezien. Een actievere betrokkenheid van leerkrachten kan volgens de evaluatie bijdragen aan een succesvolle uitvoering en een betere borging van het programma binnen de scholen.
Daarnaast wordt ingezet op verdere integratie van Healthy Lifestyle in het reguliere onderwijs, voortzetting van de samenwerking tussen RGD, scholen, ouders en andere partners en optimaal gebruik van de beschikbare toolboxen, lesmaterialen en audiovisuele middelen.
Het blijft bovendien belangrijk om kinderen en ouders regelmatig te bevragen over de effecten van het programma, zodat de aanpak waar nodig kan worden aangepast.
Basis voor verdere uitbreiding
Met de ondersteuning van Assuria in 2025 en de samenwerking met UNICEF zijn volgens de betrokken organisaties belangrijke stappen gezet in de verdere ontwikkeling van Healthy Lifestyle. De evaluatie laat zien dat er voldoende draagvlak bestaat om het programma voort te zetten en verder uit te bouwen.
De opgedane ervaringen en aanbevelingen bieden een basis om het programma verder te versterken en mogelijk uit te breiden naar meer scholen.
Het gezamenlijke doel blijft om kinderen vanaf jonge leeftijd gezonde gewoonten aan te leren die zij niet alleen op school, maar ook thuis en later in hun volwassen leven kunnen toepassen.
Op die manier moet Healthy Lifestyle bijdragen aan meer dan alleen gezondere kinderen. Het programma is bedoeld als investering in een generatie die bewuster omgaat met voeding, beweging, mentale gezondheid en preventie en daarmee uiteindelijk kan bijdragen aan een gezonder Suriname.
De bijeenkomst werd afgesloten met de uitreiking van certificaten aan de deelnemende schoolverpleegkundigen en leerkrachten.
Met de certificering werd hun inzet en bijdrage aan de uitvoering van het Healthy Lifestyle-programma officieel gewaardeerd.
