In Suriname hechten we veel waarde aan status. Titels, functies en zichtbare symbolen van succes bepalen vaak hoe iemand wordt bekeken én hoe iemand zichzelf ziet.
Dat wordt pijnlijk duidelijk wanneer personen die hier een hoge functie bekleden, besluiten te emigreren naar Nederland.
Daar blijken ze zonder veel moeite aan de slag te gaan als schoonmaker, buschauffeur of magazijnmedewerker. Iets wat ze in Suriname nooit zouden overwegen.
Het opvallende is niet alleen het soort werk, maar ook het gedrag eromheen. In Nederland stappen ze zonder schaamte op de bus of tram, doen hun eigen boodschappen en mengen zich moeiteloos tussen alle lagen van de samenleving.
In Suriname zouden velen van hen er niet eens over piekeren om met het openbaar vervoer te reizen, laat staan om een baan te accepteren die hier als ‘laag’ wordt gezien.
Statusdrang bepaalt het gedrag
De reden is simpel maar confronterend. In Suriname is status sterk gekoppeld aan sociale waardering. Wie een hoge functie heeft, wordt geacht zich daarnaar te gedragen.
Afwijken daarvan wordt al snel gezien als gezichtsverlies. Werken als schoonmaker of buschauffeur past niet in het beeld dat men hier van zichzelf en elkaar verwacht.
In Nederland valt die sociale druk grotendeels weg. Niemand kent je verleden, je titel of je netwerk. Werk is werk en inkomen is inkomen. Waardigheid zit daar niet in wat je doet, maar in het feit dat je zelfstandig bent en bijdraagt.
Vrijheid door anonimiteit
Juist die anonimiteit geeft vrijheid. Mensen durven daar te doen wat nodig is om vooruit te komen, zonder bang te zijn voor roddel of sociale afkeuring.
Dat verschil legt een pijnlijke waarheid bloot: niet het werk is het probleem, maar onze eigen kijk op status.
Misschien is het tijd dat we ons afvragen waarom waardig werk in Suriname nog steeds wordt gemeten aan prestige, in plaats van aan inzet en eerlijkheid.
Ida Thornhill is docente aan een lerarenopleiding in Paramaribo en actief als auteur en columniste.
Vanuit haar jarenlange ervaring in het onderwijs en haar brede maatschappelijke betrokkenheid schrijft zij over uiteenlopende thema’s die Suriname raken.
