In gesprekken met verschillende Surinamers die in Nederland wonen valt mij iets op wanneer het gevangeniswezen in hun woonland ter sprake komt.
Sommigen hebben het beeld dat gedetineerden daar bijna in een hotel verblijven, met voldoende comfort, bewegingsvrijheid en mogelijkheden die volgens hen niet passen bij iemand die een ernstig misdrijf heeft gepleegd.
Ook vinden zij dat de straffen voor zware vergrijpen vaak te kort zijn.
Hun conclusie is duidelijk. Suriname moet vooral niet dezelfde richting opgaan.
Vrijheidsberoving moet daadwerkelijk een straf zijn
Ik begrijp de frustratie van mensen die vinden dat daders onvoldoende worden aangepakt. Wie iemand van het leven berooft, een gewelddadige overval pleegt of een ander ernstig misdrijf begaat, mag niet het gevoel krijgen dat de gevolgen nauwelijks zwaar wegen.
Slachtoffers en nabestaanden verdienen erkenning en rechtvaardigheid.
Toch moeten wij oppassen dat onze roep om strengere straffen niet verandert in een pleidooi voor onmenselijke behandeling.
Nederland is geen gevangenishotel
Overigens is het beeld van Nederland als een soort gevangenishotel behoorlijk ongenuanceerd. Ook daar betekent detentie verlies van vrijheid, beperkingen en toezicht.
Bovendien kampt Nederland momenteel met ernstige problemen in het gevangeniswezen. Er is een tekort aan cellen en personeel, waardoor zelfs opgelegde straffen niet altijd volledig en tijdig worden uitgevoerd.
Wat kan Suriname hiervan leren?
Wat mij betreft moet Suriname niet kiezen tussen een zachte aanpak en een wraakzuchtig strafsysteem. Zware misdrijven verdienen passende, stevige straffen, maar ook een gevangenisstelsel dat veiligheid, discipline en voorbereiding op terugkeer combineert.
Een gevangene moet voelen dat hij zijn vrijheid heeft verloren, niet dat hij zijn menselijkheid heeft verloren. Uiteindelijk keert een groot deel van deze mensen terug in onze samenleving.
De vraag is dus niet alleen hoe zwaar wij hen willen straffen, maar ook wat voor samenleving wij terugkrijgen wanneer hun detentie erop zit.
Ida Thornhill is docente aan een lerarenopleiding in Paramaribo en actief als auteur, columniste en kunstenares.
Vanuit haar jarenlange ervaring in het onderwijs en haar brede maatschappelijke betrokkenheid schrijft zij over uiteenlopende thema’s die Suriname raken.
