De Vereniging Surinaams Bedrijfsleven (VSB) is door het Algemeen Pensioenfonds (APF) geïnformeerd over de geplande actuariële analyse en algemene evaluatie van het pensioenfonds, die in de week van 2 tot en met 5 december heeft plaatsgevonden.
In dit kader bracht een verkenningsmissie van de Inter-American Development Bank (IDB) een bezoek aan Suriname, met als doel de institutionele en wettelijke capaciteit van het APF en relevante stakeholders in kaart te brengen ter voorbereiding van een breder actuarieel onderzoek. De bespreking vond plaats op donderdag 4 december 2025 bij de VSB.
Pensioenherziening vraagt bredere context
De VSB benadrukt dat een pensioenstelsel niet los kan worden gezien van het arbeidsproces. Pensioenopbouw is onlosmakelijk verbonden met arbeidsjaren, beloning, sociale voorzieningen en arbeidswetgeving.
Een herziening van het pensioenstelsel kan volgens de VSB alleen effectief zijn wanneer deze integraal wordt benaderd, binnen de bredere context van arbeid, werkgelegenheid en sociale zekerheid.
Volgens de VSB heeft een algemene pensioenregeling alleen kans van slagen wanneer zij wordt gedragen door alle sociale partners: werknemers, werkgevers en de overheid.
Dit vereist een continue dialoog en actieve betrokkenheid binnen een tripartiet kader. Zonder breed maatschappelijk draagvlak dreigen hervormingen hun doel voorbij te schieten.
Benut lokale expertise en bestaande studies
Hoewel de VSB waardering uitspreekt voor de betrokkenheid van internationale instellingen zoals de IDB, plaatst zij een kanttekening bij het feit dat externe consultants zich nog in een verkennende fase bevinden.
Lokale actoren, waaronder werkgevers- en werknemersorganisaties, hebben in de afgelopen jaren reeds uitgebreide analyses en voorstellen aangedragen.
Daarnaast heeft de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) in 2023 en 2024 een Social Protection Expenditure Review uitgevoerd, resulterend in een National Social Protection Strategy, die tot op heden onvoldoende is benut.
De VSB waarschuwt voor het risico dat middelen worden besteed aan het herhalen van bestaande kennis. Lokale expertise is niet alleen kostenefficiënt, maar versterkt ook institutioneel eigenaarschap en duurzaamheid van hervormingen.
Voorstellen voor herziening van de WAP
Binnen het Tripartiet Overlegorgaan heeft de VSB reeds concrete voorstellen gedaan voor hervorming van de Wet Algemeen Pensioenfonds (WAP). Deze omvatten onder meer:
versterking van het bestuurlijk toezicht op het APF;
waarborging van transparantie in beleggings- en uitvoeringspraktijken;
een evenwichtig systeem voor premie-inning en uitkeringsberekening;
inbedding van pensioenwetgeving in een breder sociaal-economisch kader;
een efficiënte backservice voor het MKB;
opname van duidelijke uitsluitings- en vrijstellingsbepalingen (exclusion clauses).
De VSB acht het onwenselijk dat bedrijven met een gelijkwaardige of betere pensioenregeling via een CAO of bedrijfsverzekering verplicht worden tot deelname aan het APF.
Dit zou leiden tot dubbele lasten en oneerlijke concurrentie. Een toekomstbestendige pensioenwet moet daarom ruimte laten voor differentiatie, onder toezicht van de Centrale Bank van Suriname.
Oproep tot gecoördineerde en participatieve aanpak
Tot slot roept de VSB op tot een gecoördineerde, participatieve aanpak bij de verdere uitwerking van de pensioenherziening.
Een duurzaam en rechtvaardig pensioenstelsel vereist meer dan een technische analyse: het vraagt om visie, consistent beleid en wederzijds vertrouwen tussen sociale partners.
