De Vereniging van Inheemse Dorpshoofden in Suriname (VIDS) heeft maandag haar collectieve resoluties over de voorgestelde Wet Bescherming Woon- en Leefgebieden aangeboden aan het Kabinet van de President.
De documenten werden in ontvangst genomen door Theresia Cirino, lid van de presidentiële werkgroep Grondenrechten en Decentralisatie.
De resoluties zijn het resultaat van overleg tussen inheemse dorpshoofden, grote VIDS-conferenties en recente krutu’s.
Tijdelijke bescherming van dorpsgebieden
De voorgestelde wet heeft als doel inheemse en tribale gemeenschappen tijdelijk te beschermen tegen nieuwe grootschalige activiteiten in de directe omgeving van hun dorpen.
Zo zouden nieuwe houtkap-, goud-, zandwinnings-, mijnbouw- en grootschalige landbouwconcessies binnen een straal van vijf kilometer rond dorpskernen worden verboden.
Met deze tijdelijke maatregel wil de regering volgens de toelichting voorkomen dat nieuwe grondconflicten ontstaan en ongewenste activiteiten plaatsvinden zolang wordt gewerkt aan definitieve wetgeving over grondenrechten.
De VIDS plaatst echter belangrijke kanttekeningen bij de voorgestelde regeling.
VIDS: vijf kilometer biedt onvoldoende bescherming
Volgens de organisatie sluiten de voorgestelde beschermingszones onvoldoende aan bij de werkelijkheid van de traditionele leefgebieden van inheemse gemeenschappen.
De traditionele gebieden waarin gemeenschappen jagen, vissen, landbouw bedrijven en andere vormen van bestaansvoorziening uitoefenen, strekken zich volgens de VIDS in veel gevallen veel verder uit dan vijf kilometer rond een dorpskern.
Daarnaast maakt de voorgestelde wet volgens de organisatie geen einde aan een fundamenteel probleem: het ontbreken van wettelijke erkenning van het collectieve eigendomsrecht van inheemse volken. De grond blijft volgens de voorgestelde regeling domeingrond.
Ook bestaat bij de VIDS de vrees dat een tijdelijke beschermingsregeling uiteindelijk kan leiden tot verdere vertraging van de volledige juridische erkenning van de grondenrechten.
“Het is ons volste recht om op te komen voor onze rechten”
De inheemse gemeenschappen willen dat hun zorgen nadrukkelijk worden meegenomen in het verdere besluitvormingsproces.
“Het is ons volste recht als Surinamers om op te komen voor onze rechten”, aldus Louis Biswane, waarnemend kapitein van Pierre Kondre in Marowijne.
Volgens Biswane zijn de resoluties niet het resultaat van een incidenteel standpunt, maar van langdurig overleg binnen de inheemse gemeenschap. De VIDS stelt dat de voorgestelde wet onvoldoende recht doet aan de traditionele leefgebieden en collectieve rechten van de inheemse volken.
VIDS vraagt om stopzetting concessieverlening
In haar resoluties doet de VIDS verschillende concrete voorstellen aan de regering.
De organisatie vraagt onder meer om de voorgestelde wet niet af te kondigen in de huidige vorm, het collectieve eigendomsrecht van inheemse volken wettelijk te erkennen en de volledige traditionele leefgebieden juridisch te beschermen.
Daarnaast wordt gevraagd om de verlening van concessies voor mijnbouw, houtkap, zandwinning en goudwinning binnen inheemse territoria stop te zetten.
Volgens de VIDS is het van belang dat bescherming van de leefgebieden niet wordt beperkt tot de directe omgeving van dorpskernen, maar gebaseerd wordt op de daadwerkelijke traditionele territoria van de gemeenschappen.
Uitvoering Kali’na- en Lokono-vonnis centraal
Een belangrijk onderdeel van de resoluties is de oproep tot volledige uitvoering van het Kali’na- en Lokono-vonnis van het Inter-Amerikaans Hof voor de Rechten van de Mens.
De VIDS benadrukt daarnaast het belang van het principe van Free, Prior and Informed Consent (FPIC). Dit houdt in dat inheemse gemeenschappen vooraf, vrij en op basis van voldoende informatie betrokken moeten worden bij besluiten die gevolgen kunnen hebben voor hun gebieden en leefomgeving.
Ook vraagt de organisatie om juridische erkenning van het traditioneel gezag van kapiteins, basya’s en stamhoofden.
“We hebben de meeste gebieden inmiddels in kaart gebracht”
Volgens kapitein Biswane duurt de discussie over de afbakening en erkenning van inheemse gebieden al tientallen jaren.
“Sinds 2000 zijn we bezig met het demarkeren van onze gebieden. We hebben de meeste gebieden inmiddels in kaart gebracht. Als het aan mij lag, is het morgen al af. Maar het is aan de regering. We hopen dat dit op korte termijn wordt opgelost”, aldus Biswane.
Daarmee onderstreept hij dat volgens de VIDS belangrijke voorbereidende werkzaamheden al zijn verricht en dat verdere juridische erkenning vooral politieke en bestuurlijke besluitvorming vereist.
VIDS rekent op dialoog met regering
De VIDS verwacht dat de regering de collectieve resoluties serieus in behandeling neemt en hierover in dialoog treedt met de inheemse gemeenschappen.
Voor de organisatie gaat het uiteindelijk niet alleen om tijdelijke bescherming, maar om een duurzame juridische oplossing voor de positie van inheemse volken en hun traditionele territoria.
De overhandiging van de resoluties vormt daarmee een nieuwe oproep aan de regering om werk te maken van de wettelijke erkenning van grondenrechten, bescherming van traditionele leefgebieden en daadwerkelijke participatie van inheemse gemeenschappen bij besluiten die hun toekomst raken.
Bron: gov.sr
