Het valt Nederlands sprekende bezoekers uit het buitenland vaak direct op: volwassen Surinaamse kinderen zeggen in sommige gevallen nog steeds “u” tegen hun ouders.
Wat in Nederland bijna ouderwets klinkt, is in Suriname voor veel gezinnen de normaalste zaak van de wereld.
Het verschil laat zien hoe diep respect en traditie hier verweven zijn met het dagelijks taalgebruik.
De uit Paramaribo afkomstige onderwijzeres Ida Thornhill vertelt aan GFC Nieuws Lifestyle dat dit gebruik voortkomt uit een opvoeding waarin beleefdheid en hiërarchie een grote rol spelen.
“Kinderen leren al vroeg dat ouderen altijd met respect behandeld moeten worden. Dat gaat verder dan alleen gedrag, het zit ook in de woorden die je kiest,” legt ze uit.
Volgens Thornhill speelt cultuur hier een sleutelrol. In Nederland heerst er meer gelijkheid binnen gezinnen en verschuift de relatie sneller naar vriendschappelijk contact.
Daar klinkt “je” of “jij” tegenover ouders normaal. In Suriname blijft de ouder echter vaak de gezagsfiguur, ook als de kinderen volwassen zijn en zelf een gezin hebben.
Daarnaast spelen religieuze en etnische tradities mee. In Hindoestaanse, Javaanse en Creoolse families is eerbied voor ouders sterk ingebed in de cultuur.
Het gebruik van “u” wordt gezien als teken van goede opvoeding en fatsoen.
Lifestyle-deskundigen merken daarbij op dat deze gewoonte ook een sociale functie heeft: men ziet direct dat iemand netjes en respectvol is opgevoed.
Toch zijn er jongeren die de aanspreekvorm loslaten en hun ouders met “je” aanspreken.
Maar een groot gedeelte blijft trouw aan wat hen van jongs af aan is bijgebracht.
