Start synodale weg in Bisdom Paramaribo

INGEZONDEN Op zondag 21 november zal er om 17:00 uur ’s middags een bijzondere heilige Mis worden gevierd in de kathedrale basiliek van het RK Bisdom Paramaribo.

Met deze viering wordt het startsein gegeven van de lokale voorbereiding voor een bisschoppensynode, welke in oktober 2023 zal worden gehouden.

Een bisschoppensynode in de rooms-katholieke kerk is een samenkomst of vergadering van alle r.k. bisschoppen ter wereld. Zo’n synode wordt door de paus bijeen geroepen om zich met zijn collega-bisschoppen te buigen over een of andere dringende aangelegenheid die de kerk of de wereld aangaat.

Als voorbeeld kunnen wij noemen de laatste drie synodes waarbij de paus en de bisschoppen zich hebben beraad over het gezinsleven (2015/2016), de jeugd (2018/2019) en tenslotte over de Amazone (2019/2020).

De beraadslagingen van de kerkelijke leiders en hun antwoorden op de kwesties die zij besproken hebben in zo’n synode worden tenslotte vastgelegd in een document (een post-synodale apostolische exhortatie), die aan kerk en wereld wordt aangeboden als een leidraad in het omgaan met de uitdagingen betreffende het besproken onderwerp.

De term synode is uit het Grieks afgeleid en is een samenvoeging van twee Griekse woorden ‘syn’ en ‘hodos’, welke vrijvertaald staan voor ‘samen’ en ‘weg.’ Synode wil dus zoveel zeggen als samen op weg. Deze term is gekozen als aanduiding voor de vergadering van bisschoppen, om te benadrukken dat de bisschoppen samen op weg zijn in het leiden van de kerk wereldwijd, in hun herderschap over het volk van God.

Paus Franciscus wil dit samen op weg zijn echter veel verder doortrekken en niet alleen toepassen op de bisschoppen maar op heel de kerk: bisschoppen, priesters, religieuzen en alle gedoopten moeten samen op weg in het opbouwen van de kerk.

De voor oktober 2023 geplande bisschoppensynode zal daarom ook over dit samen-op-weg-zijn gaan. Hiervoor is het dus noodzakelijk dat de voorbereiding van die synode niet alleen door de paus en zijn bisschoppen wordt gedaan, maar dat heel het gelovig volk daarin participeert.

De paus heeft zijn redenen waarom hij deze richting op wil gaan. Belangrijk voor hem is dat de kerk steeds alert en bij de tijd blijft. “De Kerk is geen stoffige museum van herinneringen,” zei de paus bij de opening van de synode over het gezin in oktober 2015, “maar een levende bron waaruit de kerk drinkt om haar dorst te lessen.”

De paus heeft deze uitspraak meerdere keren herhaald, waaronder in zijn apostolische exhortatie Gaudete et exsultate, waarin hij de oproep doet tot heiligheid in de hedendaagse wereld.

De paus heeft daarom besloten dat voorafgaand aan de synode van 2023, in alle bisdommen over heel de wereld de gelovigen van de kerkgemeenschap met elkaar in gesprek gaan over hun kerk, hun bisdom, hun eigen (gelovig) leven. Het samen op weg gaan – de synodale weg – wordt volgens de paus gekarakteriseerd door drie werkwoorden: ontmoeten, luisteren en onderscheiden.

Wanneer het gelovig volk in de komende periode met elkaar in gesprek gaat moet het doordringen dat slechts door echt te luisteren naar elkaar (luisteren met het hart) dat mensen elkaar werkelijk ontmoeten en zo kunnen onderscheiden wat het hart van de ander zegt of verlangt.

Alle bevindingen en aanbevelingen, alle hoop en angsten, alle dromen en zorgen, worden bijeen vergaard en uiteindelijk gepresenteerd aan de organisatoren van de bisschoppensynode. Een synthese van de verhalen van alle bisdommen over heel de wereld zal dan als basis dienen voor een werkdocument waarmee de bisschoppen aan de slag kunnen gaan tijdens de beraadslagingen van de bisschoppensynode.

“Door samen op weg te gaan en na te denken over de afgelegde weg, zal de Kerk uit ervaring kunnen leren welke processen haar kunnen helpen om gemeenschap te beleven, participatie te verwezenlijken en open te staan voor haar missie. Ons ‘samen onderweg zijn’ is in feite datgene wat het meest het wezen van de Kerk als pelgrimerend en missionair volk van God uitdraagt en tot uitdrukking brengt,” staat in het voorbereidend document over het synodaal proces.

De start van deze voorbereidingsfase heeft de paus reeds op 10 oktober gegeven d.m.v. een plechtige viering in de Sint Pieter te Rome. Hierna moest in alle bisdommen ter wereld de voorbereidingsfase wordt opgestart. Voor het Bisdom Paramaribo gebeurt dit op zondag 21 november.

In de voorbereidingsfase zal de lokale kerk niet alleen intern met elkaar bezig zijn, maar zal er ook gedialogeerd worden met partners in de Surinaamse samenleving, zoals de andere kerken en godsdiensten. Maar heel in het bijzonder met personen en groepen waarnaar er heel vaak niet geluisterd wordt, die vaak niet gezien, verstoten of vermeden worden.