De vraag of de inmiddels overleden oud-president Chandrikapersad Santokhi een staatsman genoemd mag worden, is geen kwestie van vleierij, maar van politieke weging.
Wie de reacties op zijn overlijden leest, ziet dat opvallend veel buitenlandse leiders en invloedrijke organisaties hem niet alleen als bestuurder, maar als een man van gewicht, verbinding en richting beschreven.
Narendra Modi noemde hem een “visionair staatsman” en een uitzonderlijk bestuurder; Irfaan Ali sprak over een vriend en regionale partner van formaat; ook uit Nederland klonk dat Santokhi veel heeft betekend voor Suriname en voor de relatie met Den Haag.
Staatsmanschap onder druk en crisis
Dat betekent niet dat Santokhi boven kritiek verheven was. Een staatsman hoeft geen onomstreden leider te zijn. Integendeel: juist in moeilijke, verdeelde en economisch zware tijden wordt zichtbaar of iemand méér is dan een gewone machtsdrager.
De Vereniging van Economisten in Suriname herinnerde eraan dat Santokhi Suriname leidde in een periode van diepe economische crisis, met zware schulden, inflatie en ontregeling.
Zo’n context vraagt niet alleen bestuur, maar ook uithoudingsvermogen, internationale geloofwaardigheid en de bereidheid om impopulaire verantwoordelijkheid te dragen.
Verder kijken dan partijpolitiek
Het woord staatsman past vooral wanneer een leider verder kijkt dan de dagelijkse partijstrijd. In de reacties op Santokhi’s overlijden keert precies dat beeld terug. Modi prees hem om zijn inzet voor de vooruitgang van Suriname en voor sterkere banden met India.
In de regionale sfeer werd hij door Irfaan Ali neergezet als iemand die met overtuiging werkte aan samenwerking en eenheid.
Zulke kwalificaties gaan niet alleen over stijl of vriendschap; zij wijzen op een leider die in de ogen van anderen het algemeen belang wist te verbinden met diplomatieke bruggenbouw.
Bruggenbouwer binnen de samenleving
Ook binnen Suriname zelf is dat beeld terug te vinden. De Vereniging Surinaams Bedrijfsleven typeerde Santokhi als een bruggenbouwer tussen overheid en bedrijfsleven, iemand die dialoog zocht in plaats van verwijdering te vergroten.
Dat is wezenlijk. Een politicus kan regeren vanuit macht; een staatsman probeert ook vertrouwen te organiseren tussen instellingen, sectoren en landen. Juist in een samenleving waar wantrouwen snel groeit, is dat geen detail maar een kernkwaliteit.
Kritische kanttekening in een democratie
Natuurlijk zal niet iedereen het etiket zonder aarzeling aanvaarden. Daar is ook reden toe: een democratie leeft van debat, niet van heiligenverering.
Maar wie het begrip staatsman serieus neemt, moet kijken naar de grotere maatstaf: internationale erkenning, regionale betekenis, bestuurlijke zwaarte en het vermogen om namens het land geloofwaardig op te treden.
Op basis van deze maatstaven is de conclusie verdedigbaar, ja zelfs overtuigend: Chandrikapersad Santokhi was niet slechts president van Suriname, maar een staatsman in de volle politieke betekenis van het woord.
Johan Blomhoff
Dit artikel betreft een ingezonden opiniestuk. Voor de publicatie van ingezonden artikelen hanteren wij specifieke voorwaarden. Voor meer informatie of om zelf een ingezonden bericht te sturen, kunt u contact opnemen via [email protected] of direct via WhatsApp.
Let op: Publicatie van opiniestukken houdt niet in dat GFC Nieuws het eens is met de inhoud
