De adjunct-directeur van de Pan-Amerikaanse Gezondheidsorganisatie (PAHO), Rhonda Sealy-Thomas, heeft vrijdag 14 augustus een beleefdheidsbezoek gebracht aan president Jennifer Simons.
Tijdens het bezoek op het Kabinet van de President stonden de samenwerking tussen PAHO en Suriname en de regionale inspanningen om malaria in het Guyanaschild uit te bannen centraal.
Sealy-Thomas bevindt zich momenteel in Suriname voor de Subregional Meeting on Malaria Elimination in the Guiana Shield, een bijeenkomst waarin Suriname, Guyana, Brazilië en Frans-Guyana gezamenlijk kijken naar de resterende uitdagingen op weg naar een malariavrije regio.
Suriname eerste malariavrije land in Amazonegebied
Suriname heeft inmiddels een bijzondere positie binnen de regionale strijd tegen malaria. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) certificeerde Suriname op 30 juni 2025 officieel als malariavrij, waarmee het land het eerste land in het Amazonegebied werd dat deze mijlpaal bereikte.
De certificering volgde nadat gedurende ten minste drie opeenvolgende jaren geen lokale overdracht van malaria was vastgesteld.
De prestatie is het resultaat van tientallen jaren van bestrijding, met bijzondere aandacht voor de moeilijk bereikbare gebieden in het binnenland.
Volgens PAHO en WHO waren onder meer intensieve surveillance, snelle diagnostiek en behandeling, gemeenschapsgerichte gezondheidszorg en samenwerking met grenslanden bepalend voor het behalen van de malaria-eliminatie.
Het behalen van de certificering betekent echter niet dat Suriname de strijd tegen malaria kan beëindigen. Het voorkomen van herintroductie en hernieuwde lokale transmissie blijft volgens internationale gezondheidsorganisaties noodzakelijk.
Vier landen rond één gezondheidsvraagstuk
Tijdens de regionale bijeenkomst wordt gekeken naar de gezamenlijke aanpak van malaria in het Guyanaschild, een gebied waarin de grenzen tussen de betrokken landen geen belemmering vormen voor de verspreiding van infectieziekten.
Frans-Guyana, Guyana, Brazilië en Suriname worden geconfronteerd met vergelijkbare uitdagingen. Volgens Sealy-Thomas is het daarom noodzakelijk dat de landen informatie, kennis en ervaringen blijven uitwisselen en gezamenlijk interventies ontwikkelen.
Het doel van de bijeenkomst is om de bestaande hiaten in de bestrijding te identificeren en te bepalen welke maatregelen nodig zijn om malaria in de gehele regio verder terug te dringen en uiteindelijk te elimineren.
Mijnbouw en afgelegen gemeenschappen vormen uitdaging
Een van de belangrijkste aandachtspunten is de situatie in afgelegen gebieden, waaronder gebieden waar mijnbouwactiviteiten plaatsvinden.
Personen die in dergelijke gebieden wonen of werken, bevinden zich vaak op grote afstand van reguliere gezondheidsvoorzieningen.
Juist deze omstandigheden kunnen het moeilijk maken om malaria tijdig te diagnosticeren en te behandelen. De WHO heeft eerder vastgesteld dat de moeilijk bereikbare mijnbouwgemeenschappen in het Amazonegebied een belangrijke uitdaging vormden bij het bereiken van de laatste transmissiehaarden in Suriname.
Sealy-Thomas benadrukt daarom het belang van blijvende samenwerking tussen de landen om oplossingen te vinden voor problemen rond bereikbaarheid, diagnostiek, behandeling en preventie.
Diagnostiek en behandeling blijven cruciaal
Ondanks de malariavrije status van Suriname blijven diagnostiek, testen en adequate behandeling belangrijke onderdelen van de volksgezondheidsstrategie.
Voor Suriname is snelle detectie van bijzonder belang wanneer malaria vanuit een buurland of een ander endemisch gebied wordt geïntroduceerd.
De WHO benadrukt dat landen die malaria hebben geëlimineerd waakzaam moeten blijven om te voorkomen dat lokale transmissie opnieuw ontstaat.
Suriname heeft in het verleden juist sterk ingezet op het vroeg opsporen en behandelen van gevallen. Volgens de WHO werd het laatste lokaal overgedragen geval van Plasmodium falciparum in 2018 vastgesteld en het laatste lokaal overgedragen geval van Plasmodium vivax in 2021.
PAHO en Suriname werken aan bredere gezondheidsagenda
De samenwerking tussen PAHO en Suriname beperkt zich niet tot malaria. Volgens Sealy-Thomas werkt PAHO samen met de regering aan een Country Cooperation Strategy, waarin de belangrijkste terreinen voor de gezamenlijke gezondheidsagenda worden vastgelegd.
Daarbij wordt onder meer gekeken naar universele toegang tot gezondheidszorg, versterking van de eerstelijnszorg, niet-overdraagbare aandoeningen, geestelijke gezondheid en infectieziekten.
De samenwerking sluit aan bij de bredere PAHO-strategie om de gezondheidszorg in de regio toegankelijker en sterker te maken, met bijzondere aandacht voor kwetsbare bevolkingsgroepen en mensen die moeilijk toegang hebben tot reguliere zorg.
PAHO meldde in zijn landrapport over 2025 dat Suriname vanaf 2026 werkt aan de uitvoering van een nieuwe Country Cooperation Strategy 2026–2030, gericht op onder meer het beschermen van gezondheidswinst, het versterken van de eerstelijnszorg en het bevorderen van gezondheidsgelijkheid.
President Simons bespreekt toegang tot zorg
Tijdens het gesprek met president Simons is volgens Sealy-Thomas specifiek gesproken over het verbeteren van de gezondheidszorg voor de Surinaamse bevolking.
Daarbij stond niet alleen de beschikbaarheid van zorg centraal, maar ook de vraag of mensen daadwerkelijk toegang hebben tot de juiste behandeling wanneer zij die nodig hebben.
Volgens de PAHO-adjunct-directeur is het uiteindelijke doel dat mensen toegang hebben tot de gezondheidszorg die zij nodig hebben en daardoor in staat zijn een gezond en productief leven te leiden.
Malariavrije status vraagt blijvende waakzaamheid
De regionale samenwerking krijgt extra betekenis nu Suriname zijn malariavrije status moet zien te behouden. WHO heeft inmiddels richtlijnen ontwikkeld voor landen die malaria hebben geëlimineerd, juist omdat het voorkomen van herintroductie een voortdurende inspanning vereist.
Voor Suriname betekent dit dat surveillance, diagnostiek, behandeling en samenwerking met buurlanden ook na de historische certificering noodzakelijk blijven.
De aanpak van malaria laat bovendien zien dat gezondheidsproblemen in het grensgebied van het Guyanaschild niet uitsluitend nationaal kunnen worden aangepakt. Mensen bewegen zich over grenzen, terwijl mijnbouwactiviteiten en afgelegen leefgebieden zich uitstrekken over meerdere landen.
Samenwerking als sleutel tot regionale eliminatie
De ontmoeting tussen president Simons en dr. Sealy-Thomas onderstreept daarmee het belang van internationale en regionale samenwerking. Suriname heeft bewezen dat malaria-eliminatie mogelijk is, maar het behoud van die prestatie vereist voortdurende inzet.
Voor de vier landen van het Guyanaschild ligt de volgende uitdaging in het gezamenlijk versterken van gezondheidszorg, surveillance, diagnostiek en behandeling, vooral in moeilijk bereikbare gebieden.
De ambitie reikt daarmee verder dan het behouden van Suriname als malariavrij land. Het doel is uiteindelijk een Guyanaschild waarin malaria structureel is geëlimineerd en alle bevolkingsgroepen toegang hebben tot tijdige en kwalitatief goede gezondheidszorg.
Bron: gov.sr
