Het klinkt handig en modern: geen portemonnee meer, geen tussenkomst van banken en je salaris direct op je digitale rekening.
Betalen gaat in een paar seconden, zonder munt of biljet. Fraude is moeilijker en alles verloopt automatisch.
Dat is de belofte van de digitale munt die wereldwijd in opkomst is – ook wel bekend als de CBDC, de Central Bank Digital Currency.
In Europa wordt de komende jaren de digitale euro werkelijkheid. Die moet geen vervanging, maar een aanvulling worden op contant geld en ‘normaal’ bankieren.
De munt wordt rechtstreeks uitgegeven door de Europese Centrale Bank en is bedoeld voor snelle, goedkope en veilige betalingen.
Toch klinkt er steeds meer ongerustheid. Privacy- en burgerrechtenorganisaties waarschuwen voor het risico van vergaande controle en toezicht.
De Nederlandse financieel journalist Arno Wellens noemt het tijdens een aflevering van Ongehoord Nieuws een “mogelijke bedreiging voor individuele vrijheid”.
Volgens hem kunnen machtige instanties – banken, overheden en zelfs grote techbedrijven – via zo’n systeem meekijken met elke betaling.
Ook internationaal is er kritiek. De omstreden Britse schrijver David Icke spreekt van “programmeergeld”: geld waaraan regels kunnen worden gekoppeld.
In theorie zou een overheid kunnen bepalen waar je het mag uitgeven, bijvoorbeeld geen vliegtickets of brandstof.
In sommige kringen wordt zelfs gesproken over geld met een houdbaarheidsdatum, dat na een bepaalde periode vervalt.
Daarnaast zou het technisch mogelijk zijn om digitale rekeningen tijdelijk te bevriezen als iemand zich niet aan bepaalde regels houdt.
Boetes en belastingen kunnen automatisch worden afgeschreven, zonder toestemming van de gebruiker.
In documenten van de Europese Centrale Bank wordt zelfs een houdlimiet van 3.000 euro per persoon genoemd, om te voorkomen dat mensen te veel digitaal geld opsparen.
Als zo’n systeem ooit in Suriname zou worden ingevoerd, zou dat als voorbeeld kunnen neerkomen op een maximum van 10.000 SRD per persoon.
Voorlopig is het bij ons nog niet aan de orde, maar de discussie over gemak versus controle lijkt onvermijdelijk zodra ook de digitale SRD op tafel komt.
