Binnen de Surinaamse samenleving komt het verhaal al decennia terug. Mensen die in Nederland arbeidsongeschikt zijn verklaard, zouden na hun komst naar Suriname toch weer actief worden op de arbeidsmarkt.
Soms gaat het om handel, een eigen zaak of andere werkzaamheden waarmee inkomsten worden verdiend.
Maar hoe zit dit precies? En is werken na een medische afkeuring eigenlijk verboden?
Arbeidsongeschikt betekent niet altijd helemaal stoppen met werken
In Nederland wordt iemand door het UWV beoordeeld op basis van medische beperkingen en de mogelijkheden die iemand nog heeft om te werken.
Een persoon die arbeidsongeschikt is verklaard, kan in sommige gevallen nog aangepast werk doen of andere activiteiten uitvoeren.
Een arbeidsongeschiktheidsuitkering betekent dus niet automatisch dat iemand niets meer mag doen. Wel moeten veranderingen in werkzaamheden en inkomsten worden doorgegeven aan het UWV.
Het probleem ontstaat wanneer iemand bewust inkomsten of werkzaamheden verborgen houdt. Denk bijvoorbeeld aan iemand die een winkel runt, handelt in goederen, transportwerk doet of een eigen onderneming heeft in Suriname, terwijl dit niet wordt gemeld bij de Nederlandse instantie.
Waarom is controle in Suriname moeilijker?
In Nederland zijn veel gegevens gekoppeld aan officiële systemen. Inkomsten kunnen bijvoorbeeld worden gecontroleerd via loonadministratie, belastinggegevens en werkgeversregistraties.
In Suriname verloopt een deel van de economie minder formeel. Niet alle werkzaamheden zijn zichtbaar via officiële registraties.
Hierdoor kan het voor Nederlandse instanties moeilijker zijn om vast te stellen of iemand naast een uitkering ook inkomsten heeft.
Het UWV kan ook buiten Nederland controles uitvoeren, maar daarbij is samenwerking met lokale instanties nodig.
De afstand tussen Nederland en Suriname maakt toezicht minder eenvoudig dan wanneer iemand gewoon in Nederland woont.
Niet iedereen die werkt pleegt fraude
Het is belangrijk om onderscheid te maken. Sommige mensen met een arbeidsongeschiktheidsuitkering mogen onder voorwaarden werken. Dat iemand actief is, betekent dus niet automatisch dat er fraude wordt gepleegd.
De vraag ontstaat vooral wanneer werkzaamheden of inkomsten bewust niet worden gemeld.
Dan kan het UWV maatregelen nemen, zoals het aanpassen of terugvorderen van een uitkering.
De verhalen blijven binnen de gemeenschap rondgaan, maar het blijft lastig om vast te stellen hoe groot het probleem werkelijk is.
Wat wel duidelijk is: zodra een Nederlandse uitkering wordt gecombineerd met werk in Suriname, gelden dezelfde regels voor het melden van inkomsten en veranderingen.
