Zes maanden na de start van de regering-Simons/Rusland staat het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Arbeid (VWA) midden in een intensief herstelproces.
Minister André Misiekaba schetst een zorgsector die bij zijn aantreden werd gekenmerkt door versnippering, wantrouwen en financiële knelpunten, maar waarin inmiddels voorzichtig wordt gewerkt aan samenhang, toegankelijkheid en betere arbeidsvoorwaarden.
Versnipperde zorg en een beschadigde werkcultuur
De eerste maanden van het bewind van Misiekaba stonden vooral in het teken van oriëntatie.
Door gesprekken met ziekenhuizen, specialisten en verpleegkundigen werd duidelijk dat Suriname beschikt over veel deskundigheid, maar dat instellingen te vaak los van elkaar opereren. Volgens de minister functioneerde iedereen op zijn eigen eiland, zonder samenhangend systeem.
Ook binnen het ministerie zelf trof hij een moeizame werksfeer aan. Afdelingen waren in het verleden structureel buitengesloten van beleid, wat leidde tot interne spanningen en wantrouwen. Misiekaba investeerde bewust veel tijd in persoonlijke gesprekken om deze pijnpunten zichtbaar te maken.
Hoewel de situatie op het hoofdkantoor inmiddels beheersbaar is, erkent hij dat het herstellen van vertrouwen in de bredere zorgsector meer tijd vergt.
Waardering als basis voor herstel
Een belangrijk uitgangspunt in het beleid van de minister is erkenning van elke schakel binnen de zorg. Hij benadrukt dat succesvol beleid niet alleen wordt gedragen door artsen en managers, maar ook door ondersteunend personeel.
Door bewust waardering uit te spreken voor groepen die vaak onzichtbaar blijven, probeert hij een cultuur van wederzijds respect te stimuleren. Volgens Misiekaba is dat noodzakelijk om een hecht team te smeden waarin men op elkaar kan rekenen.
Geen operaties meer uitstellen om geld
Een van de meest urgente knelpunten die de minister wil aanpakken, is het weigeren of uitstellen van operaties vanwege hoge bijbetalingen. In overleg met de Nationale Ziekenhuisraad (NZR) heeft hij duidelijk gemaakt dat acute zorg niet afhankelijk mag zijn van de financiële draagkracht van patiënten.
Hij noemt situaties waarin seniore burgers duizenden euro’s moeten bijbetalen voor een noodzakelijke operatie onaanvaardbaar. De minister stelt dat financiële afhandeling een zaak is tussen zorginstellingen, het Staatsziekenfonds en de overheid, niet tussen arts en patiënt.
De zorgsector is volgens hem gebaat bij een geïntegreerd systeem waarin eerstelijns-, tweedelijns- en tertiaire zorg beter op elkaar aansluiten.
Ziekenhuizen hebben daarbij aangegeven behoefte te hebben aan financiële garanties van de overheid. Hoewel de gesprekken nog lopen, is er volgens Misiekaba sprake van een positieve houding en de bereidheid om bijbetalingen voor patiënten zoveel mogelijk te beperken.
Nieuwe loonreeks en betere randvoorwaarden
Parallel aan de hervorming van de zorgstructuur werkt het ministerie aan verbetering van de arbeidsvoorwaarden.
De regering streeft ernaar om medio dit jaar een nieuwe loonreeks voor de zorgsector in te voeren. Hierbij wordt gebruikgemaakt van het loonstructuurdocument van het Academisch Ziekenhuis Paramaribo, dat inmiddels door andere ziekenhuizen als referentie is geaccepteerd.
Bij het aantreden van de regering bleek dat een eerder toegezegde overbruggingstoelage niet was begroot. Het ministerie heeft deze middelen alsnog veiliggesteld, waarna nu wordt gewerkt aan een structurele salarisoplossing, met draagvlak bij zowel de NZR als de vakbonden.
Huisvesting en braindrain als structurele uitdaging
Naast loon speelt huisvesting een grote rol in het behoud van zorgpersoneel. Hoge huurprijzen maken het voor verpleegkundigen moeilijk om zich duurzaam te vestigen. Misiekaba wijst in dit verband op het hernieuwde woningbouwfonds, dat moet bijdragen aan betaalbare huisvesting voor onder meer zorgwerkers.
Tegelijkertijd blijft de braindrain een zware belasting voor het systeem. Vooral gespecialiseerde verpleegkundigen zijn vertrokken, waardoor de werkdruk voor het overgebleven personeel verder is toegenomen.
Ziekenhuizen zijn gevraagd om gedetailleerde overzichten van tekorten aan te leveren. Op basis daarvan wordt met internationale partners gekeken naar tijdelijke en structurele oplossingen.
Voorzichtig herstel, geen snelle oplossingen
De minister is realistisch over het tempo van verandering. De zorgsector herstellen betekent volgens hem bouwen aan vertrouwen, systemen en mensen tegelijk.
De focus ligt nu op betere samenwerking tussen instellingen, duidelijke afspraken en de garantie dat de overheid doet wat zij belooft. Alleen zo kan de toegankelijkheid van zorg worden verbeterd en het vertrouwen van zowel personeel als patiënten stap voor stap worden hersteld.
Bron: gov.sr
